Kiến trúc sư đoạt Giải thưởng Kiến trúc Pritzker 2018 –  Balkrishna Doshi, được trao Huy chương Vàng của Viện Kiến trúc Hoàng gia Anh 2022 (RIBA) đã có những chia sẻ về triết lý thiết kế và những suy tư của ông trên hành trình thực hành kiến trúc của mình.

kienviet balkrisna doshi kien truc chinh la doi song 2
Kiến trúc sư Balkrishna Doshi. Ảnh: Vinay Panjwani

“Kiến trúc nên tìm cách đáp ứng hành vi con người thay vì áp đặt nó”. Balkrishna Doshi kiến trúc sư vừa đoạt Huy chương vàng RIBA năm nay cho biết.

“Thiết kế giúp nâng đỡ cho lối sống và hòa nhập vào lối sống”. Doshi trả lời Dezeen trong một cuộc gọi video từ studio của ông ở Ahmedabad, miền Tây Ấn Độ.

“Những điều mà tôi nói thật sự rất khó để đo lường được, nhưng chúng rất, rất quan trọng”.

kienviet balkrisna doshi kien truc chinh la doi song 6
Chủ tịch RIBA Simon Allford trao huy chương cho Balkrishna Doshi. Ảnh: Vinay Panjwani

Người kiến trúc sư kỳ cựu hiện đã 94 tuổi, ông vừa được trao Huy chương vàng của Viện Kiến trúc Hoàng gia Anh (RIBA), giải thưởng được trao hàng năm cho những người đã đóng góp vào “sự phát triển của kiến trúc”.

Kiến trúc sư Doshi có hơn 100 dự án được xây dựng, bao gồm cả những dự án hợp tác với các bậc thầy của ông là kiến trúc sư Le Corbusier và Louis Kahn. Ông cho biết rằng mình “rất vui mừng và vinh dự” khi nhận được giải thưởng này.

Chủ tịch RIBA Simon Allford cho biết Doshi là “ứng cử viên nổi bật” cho huy chương năm nay và đã cống hiến rất nhiều nên xứng đáng nhận được giải thưởng này. Kiến trúc sư Ấn Độ duy nhất từng đoạt giải trước đó là Charles Correa vào năm 1984.

“Có một điều gì đó độc đáo về cảm giác không gian của người Ấn Độ”

Doshi mô tả phong cách kiến ​​trúc của riêng mình khi thực hiện công việc hàng ngày ở studio Vastu Shilpa Consultants, là “tự nhiên”, cố gắng phù hợp liền mạch với cuộc sống của mọi người.

Các công trình của ông đặt các nguyên tắc hiện đại của Le Corbusier trong bối cảnh riêng biệt của Ấn Độ, tránh xa những tòa nhà chọc trời sáng bóng và thay vào đó đáp ứng gần gũi với truyền thống và khí hậu địa phương.

“Nếu bạn nhìn vào công trình nói rằng bạn thấy tự nhiên, thì rõ ràng là bạn đang hòa nhập với môi trường bản địa xung quanh. Nếu bạn ở xung quanh một đám đông trong một tòa nhà và cảm thấy rằng tòa nhà này rất phù hợp với toàn thể mọi người cùng các hoạt động khác nhau của nó, đó là kiểu công trình mà tôi cố gắng thực hiện,” Doshi giải thích.

kienviet balkrisna doshi kien truc chinh la doi song 3
Văn phòng kiến trúc nơi ông làm việc và cống hiến mỗi ngày. Ảnh: Quỹ Vastu Shilpa cung cấp

Ông khẳng định rằng cách tiếp cận này có liên hệ trực tiếp đến bản sắc và văn hóa Ấn Độ. Vị kiến trúc sư đã đoạt giải thưởng Kiến trúc Pritzker 2018, Balkrishna Doshi, được nhiều người coi là người đã định hình kiến trúc Ấn Độ thời hậu thuộc địa.

“Nếu bạn nhìn vào những ngôi làng và thị trấn, những nơi mà mọi người di chuyển tự nhiên, bạn sẽ biết rằng có điều gì đó độc đáo trong cảm nhận về không gian, cảm nhận về thời gian, hình thức, màu sắc, chất liệu và thậm chí cả lễ kỷ niệm của người Ấn Độ”.

“Lối sống của người Ấn Độ là kiểm soát mọi thứ, đan xen mọi thứ, không ngừng làm mới và thay đổi bản thân họ. Chúng tôi không phải là những người thiết kế một không gian và nghĩ về không gian đó như một thứ gì đó thiêng liêng, nhưng chúng tôi nghĩ không gian là một phần của chúng tôi. Chúng tôi tự nhiên, chúng tôi ăn mặc tự nhiên, cư xử tự nhiên, hợp tác tự nhiên”.

Doshi đúc kết triết lý của mình một cách ngắn gọn: “Kiến trúc thực sự chính là đời sống”.

Trong hơn 70 năm sự nghiệp của mình, ông đã dần được kính trọng vì những bài học cũng như những thiết kế của mình. “Ông đã tạo ra một trường phái kiến ​​trúc, theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng”, kiến ​​trúc sư người Anh Norman Foster nói trong lời tri ân dành cho Doshi trong buổi lễ trao huy chương.

Năm 1962, Doshi thành lập Trường Kiến trúc ở Ahmedabad, nay là Đại học CEPT. “Khi tôi bắt đầu công việc ở trường, bài học đầu tiên của tôi là nói về lối sống ở Ấn Độ”, ông nhớ lại.

kienviet balkrisna doshi kien truc chinh la doi song 5
Kiến trúc sư đã thiết kế và thành lập Đại học CEPT. Ảnh: Quỹ Vastu Shilpa cung cấp

“Tôi đưa sinh viên đến Thành phố Cổ và nói rằng ‘Hãy đi bộ qua từng con phố, khu chợ và những ngôi nhà và xem nó như thế nào'”, Doshi nói.

“Và khi họ quay lại, tôi hỏi ‘Bây giờ hãy cho tôi biết bạn muốn sống kiểu cuộc sống nào?’”.

Trong suốt quá trình học tập của Doshi, khi ông tốt nghiệp Trường Kiến trúc JJ ở Mumbai trước khi học thêm ở London và bắt đầu sự nghiệp của mình ở Paris, ông nhớ lại rằng “bản sắc của tôi vẫn mạnh mẽ, với nền văn hóa của riêng tôi và gia đình tôi”.

Ông nói rằng đã dành cả sự nghiệp của mình “cố gắng để thực sự tìm ra những gì thật nhất hoặc gần giống với cảm giác của người Ấn Độ” thông qua kiến ​​trúc của mình.

“Tôi đã bị sốc bởi cách mọi người sử dụng nhà ở Aranya”

Một trong những thiết kế nổi tiếng nhất của Doshi là khu phức hợp Nhà ở Chi phí thấp Aranya ở Indore, đã giành được Giải thưởng Kiến trúc Aga Khan năm 1995.

Ở đây, lối sống của người Ấn Độ đã dẫn đến cái kiểu phát triển theo những cách mà bản thân ông không thể ngờ được.

“Mọi người thực sự lạm dụng nó, theo cách nói bình thường”, ông cho biết. “Họ làm thêm ban công, thêm một tầng nữa, thêm cầu thang và tất cả những thứ thuận tiện cho họ sử dụng. Và tôi thực sự bị sốc”.

kienviet balkrisna doshi kien truc chinh la doi song 4
Nhà ở Chi phí thấp Aranya đã giành được giải thưởng Aga Khan vào năm 1995. Ảnh: John Panicker cung cấp cho Quỹ Vastu Shilpa

Sự bàng hoàng lúc đầu đó đã nhường chỗ cho sự hiểu biết mà Doshi luôn mang theo bên mình từ khi ông phỏng vấn một số cư dân.

“Tôi đã bị sốc bởi cách mọi người sử dụng nhà ở Aranya. Nhưng sau đó tôi thấy rằng họ còn hạnh phúc hơn cái mà tôi đã thiết kế. Và sau đó tôi cảm thấy đúng rằng đây thực sự là cách họ sống và họ muốn tận hưởng cuộc sống của mình”, ông bổ sung. “Vậy thì kiến trúc là một cái gì đó riêng biệt, hay mang tính cộng gộp? Và tôi nghĩ rằng tôi đang nói về tính cộng gộp của không gian, hình thức và cấu trúc”.

Trong quá trình thực hành của mình, Doshi nói rằng ông cố gắng tạo ra các tòa nhà tự mở ra cho quá trình thay đổi hữu cơ này.

Nhưng ông bác bỏ ý nghĩ rằng đây là một hình thức khiêm tốn từ phía ông ấy. “Không, nó không nhất thiết phải khiêm tốn. Đó là một nhận thức rằng tôi cho phép công trình có cơ hội để biến đổi, điều chỉnh lại và trở nên tự nhiên”.

Ông lập luận rằng thách thức trọng tâm là đạt được sự cân bằng hợp lý giữa việc thúc đẩy quá trình phát triển này theo hướng trở nên “tự nhiên” và đảm bảo các tòa nhà giữ được cảm giác trật tự có thẩm mỹ.

kienviet balkrisna doshi kien truc chinh la doi song 1
Theo Doshi, cư dân đã “lạm dụng” sự phát triển của Aranya bằng cách điều chỉnh nó cho phù hợp với lối sống của họ. Ảnh: John Panicker cung cấp cho Quỹ Vastu Shilpa

“Cuối cùng thì công trình sẽ rất hỗn loạn, sẽ không có trật tự gì cả”, ông nói. “Vì vậy, câu hỏi mà tôi đang cố gắng trả lời là: làm cách nào để mang lại một trật tự tinh tế mà các đặc tính văn hóa, xã hội của chúng tôi đề cập đến và sau đó đưa trật tự đó vào các không gian và hình thức cũng như loại ánh sáng và khí hậu, v.v.”

“Liệu tôi có thể trở thành một công cụ để sự biến đổi đó diễn ra một cách hợp lý mà vẫn còn một phần thẩm mỹ và cảm nhận về cái đẹp?”.

“Và tôi nghĩ đó là điều tôi đang cố gắng tìm ra, để chúng ta không những không đánh mất ý thức thẩm mỹ mà còn nâng cao và tạo ra một ý thức thẩm mỹ độc đáo hòa nhập với cuộc sống của chúng ta”.

Biên dịch: Anh Tuấn | Nguồn: Dezeen

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
190 head
Phỏng vấn Jean Nouvel

Sinh năm 1950, tại Fumel (lot-etgaronne) miền nam nước Pháp, ông học tại trường Ecole Nationale Supérieure des beaux arts Read more

do hoa da phuong tien head
Đồ họa đa phương tiện

Công nghệ hình ảnh đang tiến theo xu hướng: từ hình ảnh 2D trên film, giấy ảnh, màn ảnh... tiến Read more

409 head
Khát vọng ánh sáng

Một câu chuyện về một người thanh niên trẻ châu Phi bằng khao khát được học hành đã đóng góp Read more

Khóa đào tạo quốc tế về quản lý dự án và quản lý xây dựng của ĐHTH Cincin

Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về nâng cao năng lực quản lý dự án và quản lý Read more

carlabbott copy
Các phong trào quy hoạch – P1: Truyền thống cảnh quan

Học thuyết đầu tiên của Mỹ về quy hoạch đô thị ra đời từ việc quy hoạch cảnh quan và Read more

old new york
Các phong trào quy hoạch- P2: Kỹ thuật hạ tầng đô thị

Phần này đề cập tới kỹ thuật hạ tầng đô thị bao gồm các vấn đề vệ sinh, cấp thoát Read more