Sự kiện diễn thuyết kiến trúc TOTO Architect Talk 2022 với chủ đề “Discovering New” (Khơi nguồn chất mới) vừa qua đã để lại ấn tượng cũng như có sức lan tỏa trong cộng đồng kiến trúc Việt Nam. Trang tin điện tử Kiến trúc kienviet.net đã có buổi phỏng vấn độc quyền diễn giả của TOTO Architect Talk 2022 – GS.KTS. Akihisa Hirata.

kienviet phong van doc quyen gs kts akihisa hirata 5
GS.KTS. nổi tiếng người Nhật Bản Akihisa Hirata

GS.KTS. Akihisa Hirata sinh năm 1971 tại Osaka, Nhật Bản. Ông tốt nghiệp chuyên ngành Kiến trúc Đại học Kyoto năm 1994 và Cao học Đại học Kyoto, Khoa nghiên cứu Kỹ thuật năm 1997. Sau khi làm việc tại văn phòng kiến trúc Toyo Ito & Associates, GS.KTS Akihisa Hirata thành lập văn phòng thiết kế kiến trúc Akihisa Hirata vào năm 2005. Hiện tại, ông đang là giáo sư giảng dạy tại Đại học Kyoto, Nhật Bản.

Trong hơn 20 năm làm nghề, ông đã tạo nên nhiều công trình có tính biểu tượng như: Bloomberg Pavilion (2011); Art Museum & Library Ota (Bảo tàng nghệ thuật và thư viện thành phố Ota) (2017); Tree-ness House (Ngôi nhà cây xanh) (2017); Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn dân gian Thành phố Yatsushiro; Taipei Roofs (Mái nhà Đài Bắc); Global Bowl (Chiếc tô toàn cầu) – dự án pavilion phục vụ Thế vận hội Olympics Tokyo 2021…

GS.KTS. Akihisa Hirata từng giành Giải thưởng Gương mặt mới của JIA (Hội Kiến trúc sư Nhật Bản) lần thứ 19 năm 2008; Giải Sư Tử Vàng của Triển lãm Kiến trúc Quốc tế Venice Biennale lần thứ 13 năm 2012 (đồng cộng tác với Toyo Ito, Naoya Hatakeyama và 2 người khác); Giải thưởng Hiệp Hội Kiến trúc Nhật Bản năm 2022,…

Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn giữa kienviet.net và GS. KTS. Akihisa Hirata:

PV: Cuộc thi Thiết kế Pavilion và buổi diễn thuyết kiến trúc TOTO Architect Talk 2022 được truyền cảm hứng từ thông điệp ” Discovering New – Khơi nguồn chất mới”  mà ông chia sẻ. Ông có thể nói rõ hơn về thông điệp này?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Tôi quan niệm, cái mới là bản chất của sự sống. Cái mới tồn tại, luôn chuyển động và đôi khi chúng bị ẩn giấu đâu đó trong cuộc sống của chúng ta. Chính vì vậy, tôi muốn tìm hiểu sâu và khám phá những “chất mới” trong những điều hiện hữu thường ngày. Nói cách khác, đó là việc tạo ra kiến trúc bằng cách khám phá cái mới từ những điều có sẵn.

Đây cũng là đề tài tôi mong muốn chia sẻ tại sự kiện TOTO Architect Talk 2022 tại Việt Nam.

kienviet phong van doc quyen gs kts akihisa hirata 2 1
GS.KTS. Akihisa Hirata diễn thuyết tại TOTO Architect Talk 2022

PV: Vậy ông đã tìm “chất mới” từ những-điều-có-sẵn như thế nào? Ông có thể chia sẻ về một công trình cụ thể mà ông và team đã thực hiện?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Tại buổi diễn thuyết, tôi nói về hình ảnh những loài thực vật biển hòa quyện, gắn bó chặt chẽ với nhau bên dưới đáy đại dương. Tương tự như vậy, tôi luôn cố gắng lồng ghép, đan xen các yếu tố khác nhau một cách phân cấp vào trong những công trình. Tree-ness House (Ngôi nhà cây xanh) là một ví dụ như vậy. Cây xanh là một sinh vật được tích hợp hữu cơ thông qua sự kết hợp của các bộ phận, mỗi bộ phận lại có các đặc điểm khác nhau, như thân, cành và lá. Với ý tưởng này, tôi đã cố gắng thiết kế một tòa nhà với kiến trúc hữu cơ giống như một cái cây bằng cách kết hợp nhiều bộ phận khác nhau như thảm cây xanh, những khoảng tường mở xếp nếp và những hộp bê tông, tất cả tạo thành một cấu trúc nhiều lớp.

kienviet phong van doc quyen gs kts akihisa hirata 1 1
Công trình “Tree-ness House” nằm ở Otsuka, Tokyo (Ảnh: Vincent Hetch)

Không chỉ phần nội thất, tôi bố trí toàn bộ cấu trúc ngôi nhà thành không gian ba chiều, bao gồm cả khu vườn và phần ngoại thất giống như con đường. Tổng thể lại, tôi đã cố gắng tạo ra một ngôi nhà mang hơi hướng của chủ nghĩa vị lai, ở đó phần không gian nội thất và ngoại thất dường như bị đảo ngược và hòa lẫn với nhau, đồng thời tạo ra một tòa nhà với nhiều yếu tố thiên nhiên hoang sơ gợi bản năng tự nhiên của chính chúng ta.

PV: Ông gọi những mảng ba chiều là “Karamari shiro” (sự tương thích phức tạp). Ông có thể nói cụ thể hơn về khái niệm này trong kiến trúc?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Trong tiếng Nhật, “karamari” nghĩa là sự chuyển động theo một cách đan quyện vào với nhau, còn “shiro” chỉ sự tương thích, hay khả năng. Hai yếu tố chuyển động và tương thích ấy khi có sự hòa quyện sẽ mở ra những khả năng mới. Có thể hình dung sự đan quyện đó như việc những con bướm bay lượn quanh bông hoa, không có một không gian ba chiều nào được xác định rõ ràng giữa những bông hoa nơi đàn bướm bay lượn, nhưng những sinh vật sống ấy lại cùng tồn tại và tương tác trong mối quan hệ mật thiết với nhau. Tôi cố gắng kiếm tìm những hình thức mới trong sự rối ren của vạn vật ở thế giới sống và kiến trúc hóa những mảng ba chiều mà tôi gọi là karamari shiro (những tương thích phức tạp). Bằng cách này, tôi tin rằng mình có thể dần khám phá ra bản chất của cuộc sống thông qua kiến trúc.

PV: Cuốn sách “Discovering New” đã được ông hoàn thành trong khoảng thời gian bao lâu? Ông có thể giới thiệu đôi chút về cuốn sách của mình?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Tôi hoàn thành nó trong khoảng gần 6 tháng. Vì có một vài công đoạn chỉ có thể tự mình thực hiện nên tôi mất khá nhiều thời gian để hoàn thành.

kienviet phong van doc quyen gs kts akihisa hirata 2
“Discovering New” – cuốn sách chứa đựng nhiều tâm huyết của GS.KTS. Akihisa Hirata (Ảnh: perimeterbooks.com)

Cuốn sách gồm có ba phần:

Ở phần 1 – Discovering New Form (Khám phá hình thái mới), tôi nói về cấu trúc đan quyện giữa các hình thù, hình dạng khác nhau trong kiến trúc như đường cong, mặt phẳng, góc cạnh…

Trong phần 2 – Discovering New Nature (Khám phá tự nhiên mới), tôi nêu quan niệm của mình rằng không chỉ sinh vật sống mới có sự sống mà vạn vật xung quanh ta đều tồn tại sự sống. Tôi cố gắng khám phá những sự sống mới từ tự nhiên thông qua kiến trúc.

Cuối cùng, phần 3 – Discovering New Commitment (Khám phá mối quan hệ mới) là những mối quan hệ giữa con người – xã hội – thiên nhiên – kiến trúc. Trong đó, tôi dành phần nhiều để nói về kiến trúc và tính bản địa. Mối quan hệ này cũng chính là karamari shiro (sự tương thích phức tạp) với sự đan quyện bền chặt vào nhau.

kienviet phong van doc quyen gs kts akihisa hirata 1
Cuốn sách gồm 3 phần, giới thiệu hơn 20 công trình đã được KTS và các cộng sự thực hiện (Ảnh: perimeterbooks.com)

PV: Ông miêu tả kiến trúc của mình như thế nào?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Tôi luôn muốn tạo ra kiến trúc gần gũi với cuộc sống. Những thiết kế của tôi thể hiện tính nguyên bản, tự nhiên và sơ khai nhưng vẫn đảm bảo công năng và thẩm mỹ.

PV: Những chất liệu nào thường xuất hiện trong thiết kế của ông? Và ông đặc biệt yêu thích sử dụng chất liệu nào?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Tôi thường không sử dụng cụ thể một loại vật liệu nào thường xuyên. Đối với mỗi một công trình, tôi sẽ nghiên cứu vật liệu phù hợp với tính chất và môi trường xây dựng. Thường thì tôi sẽ ưu tiên sử dụng vật liệu địa phương cho công trình của mình.

kienviet phong van doc quyen gs kts akihisa hirata 4 1
Công trình Bảo tàng Nghệ thuật và Thư viện thành phố Ota (Ảnh: Daici Ano)

PV: Ông có thể chia sẻ về những khó khăn, thách thức để từng gặp trong quá trình hành nghề?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Năm 2005, tôi mở văn phòng kiến trúc độc lập. Công trình đầu tiên của tôi tên là “Gallery S”, đã trải qua rất nhiều công đoạn và chỉ còn chờ để có thể thi công. Nhưng do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 nên công trình đã bị hủy. Năm 2009, tôi hoàn thành thiết kế “Tree-ness House” nhưng chủ đầu tư gặp phải khó khăn về tài chính nên công trình cũng chưa thể thực hiện. Mãi đến năm 2017, công trình này mới được hoàn thành.

Tuy một vài công trình bị gián đoạn trong thời gian dài và khiến tôi gặp phải khá nhiều khó khăn nhưng cũng từ đó mà tôi đã có những trải nghiệm, suy ngẫm nhiều hơn về nghề nghiệp và cuộc sống để tiếp tục một cách mạnh mẽ hơn.

PV: Theo ông, trong kiến trúc, đơn giản hay chi tiết sẽ tốt hơn?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Tôi thường bắt đầu với sự đơn giản. Không chỉ khi thiết kế mà trong nhiều khía cạnh khác của cuộc sống cũng vậy. Đối với một công trình, tôi tiếp cận nó với sự đơn giản. Tôi triển khai những chi tiết chính từ sự đơn giản ban đầu ấy.

PV: Trong số các dự án mà ông đã thực hiện, có khá nhiều công trình văn hóa – nghệ thuật như bảo tàng, thư viện, trung tâm nghệ thuật biểu diễn và cả pavilion phục vụ Thế vận hội Olympics 2021. Theo ông, kiến trúc và nghệ thuật có mối liên hệ như thế nào?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Ở góc nhìn của tôi, kiến trúc có thể coi là một loại hình nghệ thuật. Một công trình kiến trúc cũng là một tác phẩm nghệ thuật.

kienviet phong van doc quyen gs kts akihisa hirata 3 1
Global Bowl (Chiếc tô toàn cầu) – pavilion phục vụ Thế vận hội Olympics Tokyo 2021 (Ảnh: ToLoLo studio)

PV: “Kiến trúc lấy con người làm trung tâm”, ông nghĩ sao về quan điểm này?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Khái niệm “lấy con người làm trung tâm” hay “vì con người” xuất hiện khá nhiều hiện nay, đặc biệt là trong lĩnh vực thiết kế. Đối với tôi, kiến trúc phản ánh sự sống, không chỉ riêng con người mà của vạn vật trong tạo hóa. Những công trình của tôi hướng đến việc đảm bảo công năng, phục vụ con người nhưng cũng hài hòa các yếu tố tự nhiên để có sự cân bằng nhất trong đó.

PV: Buổi diễn thuyết TOTO Architect Talk 2022 đã rất thành công. Ông có thể chia sẻ những cảm xúc đối với sự kiện?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Tôi rất vui vì nhận được nhiều câu hỏi từ các khán giả tham dự. Ban đầu, tôi nghĩ mình diễn thuyết bằng tiếng Anh nên có thể sẽ có một chút hạn chế trong khi giao lưu với mọi người. Thế nhưng khán giả đã rất quan tâm và hưởng ứng đề tài mà tôi chia sẻ.

PV: Là giám khảo của Cuộc thi Thiết kế Pavilion lần này, ông có nhận xét như thế nào về các tác phẩm dự thi của các KTS, NTK trẻ người Việt Nam?

GS.KTS Akihisa Hirata: Tôi cảm nhận được sự tươi mới trong các thiết kế dự thi và thấy được những tố chất tốt từ các KTS, NTK trẻ.

Khi giảng dạy tại một số trường Đại học ở Mỹ, tôi có gặp nhiều sinh viên Kiến trúc người Việt Nam và các bạn thật sự rất giỏi. Tôi tin rằng trong tương lai, các bạn sinh viên Kiến trúc Việt Nam sẽ có thể tham gia vào các công trình kiến trúc quốc tế cũng như đóng góp cho cộng đồng kiến trúc thế giới những thiết kế chất lượng.

PV: Xin ông chia sẻ về những dự định sắp tới?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Trong thời gian tới, tôi sẽ hoàn thiện 1-2 công trình bảo tàng và thư viện, 1 tòa nhà chung cư tại Nhật Bản và một số công trình tại Đài Loan.

PV: Vậy thực hiện một công trình tại Việt Nam thì sao, thưa ông?

GS.KTS. Akihisa Hirata: Đó là ước muốn của tôi! Tôi đã đến Việt Nam lần đầu tiên từ khi còn là một sinh viên và cảm thấy rất hào hứng với kiến trúc cũng như cuộc sống tại đây. Trong tương lai, nếu như có điều kiện, tôi mong muốn được tham gia thiết kế một công trình tại Việt Nam.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Thực hiện: Thu Trang

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
190 head
Phỏng vấn Jean Nouvel

Sinh năm 1950, tại Fumel (lot-etgaronne) miền nam nước Pháp, ông học tại trường Ecole Nationale Supérieure des beaux arts Read more

do hoa da phuong tien head
Đồ họa đa phương tiện

Công nghệ hình ảnh đang tiến theo xu hướng: từ hình ảnh 2D trên film, giấy ảnh, màn ảnh... tiến Read more

409 head
Khát vọng ánh sáng

Một câu chuyện về một người thanh niên trẻ châu Phi bằng khao khát được học hành đã đóng góp Read more

Khóa đào tạo quốc tế về quản lý dự án và quản lý xây dựng của ĐHTH Cincin

Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về nâng cao năng lực quản lý dự án và quản lý Read more

vegiaithuongpritzkler
Kiến trúc là một môn thể thao đồng đội vậy tại sao…?

Một quan điểm khác và đáng suy ngẫm của giáo sư Witold_Rybczynski về giải thưởng Pritzker , thông qua bài Read more

luongkts
Tham khảo về lương dành cho nghề Kiến trúc trên thế giới

Bạn có quan tâm tới mức lương của các đồng nghiệp tại các quốc gia trên thế giới ?