Từ sự thay đổi vị thế của những người da màu tại Mỹ cho đến hương vị của hy vọng và sợ hãi, đây là những triển lãm đáng chú ý nhất ở Venice Biennale 2022 lần thứ 59 diễn ra từ 23/04/2022 đến 27/11/2022.

1. Gian Mỹ – US Pavilion

Chủ quyền, Simone Leigh

Simon Leigh đã biến hóa gian hàng của Mỹ với cách sắp đặt trên mặt đứng khi khéo léo lồng một chiếc váy bằng rơm rạ và các cây cột gỗ chạy xung quanh công trình. Nó bao lấy tòa nhà kiến trúc cổ điển, gợi nhớ đến đồn điền Monticello của Thomas Jefferson, nơi hơn 400 nô lệ đã từng sống và làm việc trong suốt cuộc đời của ông.

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 18
Mặt đứng của Simone Leigh. Ảnh: Timothy Schenck.
kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 1
Nghệ sĩ Simone Leigh. Ảnh: Shaniqwa Jarvis.

Đây là gian hàng được thiết kế bởi nữ nghệ sĩ da màu đầu tiên đại diện cho nước Mỹ. Một bức tượng đồng cao 7m, dựa trên những chiếc mũ D’mba trong hình hài bán thân người phụ nữ, cao nổi bật lên trên, thu hút sự chú ý của người tham quan.

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 14
Tác phẩm “Last Garment” (Bộ quần áo cuối cùng – 2022), bằng đồng, kích thước 54×58×27 inches

Tác phẩm của Leigh khám phá cơ thể và hình ảnh người phụ nữ da màu từ cộng đồng Châu Phi – cách nó được mô tả và sử dụng bởi những người khác. Tuy vậy, Leigh tạo cho chúng cuộc chơi riêng, bà phóng to mọi thứ lên theo tỉ lệ. Bên trong là hai tác phẩm bằng đá trắng khổng lồ, Jug và Anonymous (đều từ năm 2022), dẫn vào một linh vật Sentinel (2022) bằng đồng được nâng cao lên không gian mái vòm.

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 13
Sentinel (2022). Ảnh: tổng hợp

Một đoạn phim đen trắng đi kèm cho thấy quá trình làm ra các tác phẩm thủ công với sự tỉ mẩn trong từng động tác và sự nhẫn nại, say sưa với mỗi tác phẩm. Đoạn phim như thể một sự chiêm nghiệm từ những tạo tác thủ công của studio. Căn phòng cuối xuất hiện những bức điêu khắc màu sắc: tượng men màu xanh Yves Klein của Martinique (2022), màu xám nghiêm trang và màu nâu cát của Sphinx (2022) bổ sung thêm cho những chiếc váy sợi cọ của tác phẩm Cupboard (2022). Một bình cứu hỏa nằm đơn độc lửng lơ sau những tác phẩm, là hình ảnh ngụ ý về khả năng bắt lửa âm ỉ của những bức tượng này.

2. Gian Bỉ – Belgian Pavilion

Bản Chất của Trò chơi, Francis Alÿs

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 6
Một trong những bức tranh cỡ nhỏ của Francis Alÿs thể hiện trẻ em trong khu vực xung đột chính trị, được trưng bày trong Gian hàng của Bỉ . Ảnh: Hannah McGivern

Tiếng hò reo, la hét, nói chuyện và cười đùa của những đứa trẻ quậy phá thường không được chào mời trong triển lãm nghệ thuật, nhưng ở đây nó đóng vai trò trung tâm, lấp đầy gian của Bỉ bằng những âm thanh sống động. Âm thanh đi kèm với những “sân chơi” từ những tấm màn hình trình chiếu, là tuyển tập phim ngắn các trò chơi thiếu nhi do nghệ sĩ được sinh ra ở Bỉ, gốc Mexico là Francis Alÿs thực hiện (những du khách tại Biennale sẽ hài lòng khi biết rằng hầu hết chúng đều chỉ dài khoảng 5 phút).

Gian của Bỉ được lấp đầy bằng những âm thanh sống động từ trò chơi của trẻ em

Trong số các thước phim ở đó là đoạn trích của cuộc đua ốc sên ở Bỉ, cuộc thả diều ở Afghanistan, bắt chước những con muỗi ở Cộng hòa Dân chủ Congo và trò đuổi bắt thời dịch bệnh ở Mexico – nơi một đứa trẻ nhiễm bệnh với chiếc khẩu trang đỏ thường chơi đuổi bắt và lây bệnh cho cả đám còn lại. 

Children game #29: “La roue” (Bánh xe)

Mặc dù những đoạn phim được ghi hình ở cả bốn châu lục khác nhau, điều quan trọng là tính toàn cầu và sự ngây thơ hồn nhiên của những trò chơi trẻ con. Những trò chơi ít dựa vào đạo cụ – một vài mảnh gương vỡ, một chiếc lốp xe, một viên bi – mà dựa vào sức mạnh tưởng tượng của tập thể. Bức tranh có kích thước như tấm bưu thiếp của Alÿs làm phức tạp thêm hình ảnh của sự vui vẻ hồn nhiên của đám trẻ con trong bối cảnh xung đột chính trị trong khu vực.

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 10 1
Nghệ sĩ Francis Alÿs ở Mosul, Iraq, 2016. Ảnh tổng hợp

3. Gian Canada – Canadian Pavilion

2011 ≠ 1848, Stan Douglas

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 9
Một cảnh sắp đặt 2011 ≠ 1848 của Stan Douglas, ở Magazzini del Sale No. 5, một phần của Gian Canada. Ảnh: Jack Hems; bản quyền thuộc về nghệ sĩ, National Gallery tại Canada, Victoria Miro và David Zwirner

“Hãy  cẩn thận với những thứ bạn tiêu thụ.” “Ngày mai sẽ trở nên tốt hơn.” “Thời gian không còn nhiều nữa.” Những thông điệp sâu sắc này tuôn ra dồn dập từ rapper Lady Sanity và TrueMendous, trong một studio ứng tác ở Tottenham, phía bắc London, và các đối tác người Ai Cập của họ, Joker và Raptor, từ một nơi chốn tạm bợ trong một góc không mấy tốt lành tại Cairo. Họ đối mặt với nhau khi rap, khi  giao tiếp và cộng tác qua điện thoại.

Nghệ sĩ Stan Douglas đã trình chiếu công việc của mỗi studio lên hai màn hình lớn đối diện nhau, nằm trong Magazzini del Sale No. 5, một kho muối thế kỉ mười sáu ở Dorsoduro. Đứng giữa những thước phim này là để đắm chìm vào một mớ âm thanh huyên náo, đó là một lời kêu gọi và phản hồi xuất sắc giữa London Grime (một dòng nhạc hip-hop/ garage /jungle đương đại) và Cairo Mahraganat, một hình thức âm nhạc điện tử dân gian Ai Cập. Douglas mô tả hình thức trao đổi âm nhạc mới mẻ này như “nhạc nền của những cuộc nổi dậy và biểu tình” đã nổ ra đồng thời trên toàn thế giới vào năm 2011.

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 12
Một góc trưng bày các bức ảnh lịch sử ở Canadian Pavilion. Ảnh: Jack Hems; bản quyền thuộc về nghệ sĩ, National Gallery tại Canada, Victoria Miro và David Zwirner

Trong nửa sau phần trưng bày ở Giardini, Douglas treo bốn bức ảnh khổng lồ. Mỗi bức ảnh đều tái hiện mỗi giai đoạn và những khoảnh khắc lịch sử từ năm 2011, từ những cuộc biểu tình ở Đại lộ Habib Bourguiba tại Tunis vào ngày 12 tháng Một năm 2011 cho đến những người biểu tình chiếm phố Wall tại Cầu Brooklyn ở New York vào ngày 1 tháng Mười năm 2011. Những bức ảnh của Douglas là một bài học về kỹ thuật. Ông đã chuyển những cảnh hỗn loạn thành phân cảnh kịch tính đến mức không thể chi tiết hơn. Chúng là những bài ca tụng, trong âm thanh và ánh sáng, đối với điều ngày càng trở thành chuyện hiển nhiên rằng: nghệ thuật ở mức độ cao nhất là một hành động kháng cự.

4. Gian Hàn Quốc – Korean Pavilion

Gyre, Yunchul Kim

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 4
Tác phẩm dài 50m Chroma V (2022) của Yunchul Kim trong Gian Hàn Quốc. Ảnh: Roman März

Tạo ra sự khác biệt kỳ công về kỹ thuật và nghệ thuật trong các tác phẩm tại Giardini là chuỗi năm sắp đặt động lực học quy mô lớn và một bản vẽ đặc biệt của Yunchul Kim. Triển lãm kết hợp kỹ thuật và thần thoại, biến đổi vật chất và các hạt nguyên tử thành thơ ca và triết học.

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 3
Nghệ sĩ Yunchul Kim. Ảnh: Yunchul Kim

Kim đã học về âm nhạc, và có một loại âm nhạc ẩn hiện bên trong những tác phẩm của ông. Tất cả những cấu trúc ông làm ra đều dựa trên thời gian và sự kiện, chúng đều như dòng chảy và như thể đang bay nhảy. 

Cách tiếp cận đa lĩnh vực này đã được thể hiện gây sự chú ý trong tác phẩm sắp đặt khổng lồ Chroma V (2022), giống như một bộ xương khủng long nhưng hoàn toàn được tạo ra bởi các thuật toán. Cấu trúc dài 50m này, được liên kết bởi một nút thắt đặc biệt, cũng có vảy giống loài cá mà biểu hiện như những tế bào sống và đang hô hấp. Thiết bị động học bên trong giúp những lớp polyme thay đổi độ sáng và màu sắc một cách nhẹ nhàng và đầy mê hoặc. 

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 17
Tác phẩm Argos – The Swollen Suns (2022). Ảnh: Roman März

Không kém phần mãn nhãn là tác phẩm Argos – The Swollen Suns (2022), tác phẩm lắp đặt này sẽ phát hiện và phản hồi các hạt vũ trụ khi chúng va chạm với khí quyển của hành tinh chúng ta. Đây là một tác phẩm quan trọng, nó gửi đi những tín hiệu nhằm kích hoạt chuyển động của những tác phẩm sắp đặt khác trong triển lãm, đồng thời phát ra thứ âm thanh rung động kỳ quái và nguyên bản. Nói về Chroma V và Argos, người nghệ sĩ nói rằng chúng đến với anh trong một giấc mơ, xuất hiện ở dạng một con rắn cuộn mình trong những bông hoa lớn.

Gian Hàn Quốc gây ấn tượng bởi sự kết hợp giữa nghệ thuật và khoa học

5. Gian Pháp – French Pavilion

Những giấc mơ không có tiêu đề, Zineb Sedira

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 1
Gian hàng Pháp được chuyển đổi thành một phim trường dựng bởi Zineb Sedira. Ảnh: Thierry Bal

Bước vào gian hàng Pháp như đang phiêu lưu vào một phim trường – đây chính xác là những gì xảy ra khi bạn trải nghiệm buổi trình diễn Biennale của Zineb Sedira. Nghệ sĩ người Pháp – Algeria tập trung vào điện ảnh Algeria ở những năm 60, 70 và sự liên kết của nó tới ngành công nghiệp phim ảnh của Ý và Pháp. Chủ đề này vừa đúng thời điểm kỷ niệm 60 năm Algeria giành được độc lập từ Pháp. Vào ngày 5 tháng Bảy 1962, Algeria trở thành nước có chủ quyền sau 8 năm chiến tranh với ít nhất 400,000 người Algeria đã thiệt mạng.

Sơ lược những thước phim được trình chiếu của gian Pháp

Những phân cảnh được lấy từ các trích đoạn có thật trong các bộ phim kinh điển như The Battle of Algiers (1966) nhưng cũng phản ánh cuộc sống và quá trình lớn lên của Sedira (một trong những phân cảnh sống động nhất tại pavilion được dựa trên gia đình của Sedira tại Brixton, London). Trong bộ phim được trình chiếu tại rạp chiếu đặc biệt được dựng ngay trong gian hàng, nghệ sĩ đã vẽ lên những yếu tố tự truyện, kết hợp câu chuyện của bản thân nghệ sĩ với những cảnh được dàn dựng giống như các tập phim trong tác phẩm phim lịch sử Algeria (những giám tuyển cho gian hàng là Yasmina Reggad, Sam Bardaouil và Till Fellrath đảm nhận nhiều vai diễn trong bản làm lại này, họ phô diễn sự hài hước và khả năng diễn xuất ấn tượng). Viện Pháp đang hỗ trợ cho gian hàng, các nhà tài trợ khác gồm có Hội đồng Nghệ thuật Anh (Arts Council England) và nhà môi giới nghệ thuật Kamel Mennour, bên đại diện cho Sedira.

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 2
Nghệ sĩ Zineb Sedira (áo xanh) cùng các cộng sự. Ảnh tổng hợp

6. Gian Bắc Âu – Nordic Pavilion

The Sámi Pavilion, Pauliina Feodoroff, Máret Ánne Sara và Anders Sunna

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 8
Năm nay, gian Bắc Âu được chuyển đổi thành Sámi Pavilion. Ảnh: Michael Miller / OCA

Được tràn ngập bởi ánh sáng tự nhiên và ngay trung tâm là ba cái cây mọc xuyên qua mái, kiến trúc của gian Bắc Âu móc nối một cách tinh tế với những chủ đề về chiếm đất và quyền giám hộ, làm nền tảng cho những tác phẩm phức tạp của ba nghệ sĩ trong năm nay. Trong một tiết mục chuyển đổi mang tính biểu tượng, Pauliina Feodoroff, Máret Ánne Sara và Anders Sunna đã được chọn làm đại diện cho cộng đồng bản địa người Sámi ở khu vực Bắc Cực tại Châu Âu.

Đoạn phỏng vấn các nghệ sĩ của The Sámi Pavilion trình bày về tác phẩm của mình

Những du khách đầu tiên có thể bị choáng ngợp (phần lớn là do bản năng) bởi những yếu tố thuộc về khứu giác từ các tác phẩm treo lơ lửng của Sara, các nghệ sĩ đã lấy cơ thể của những con tuần lộc làm chủ thể và chất liệu. Một tác phẩm được treo có toát lên “nỗi sợ”, trong khi trang sức mang đến sự tươi mới của “hy vọng”, tính hai mặt được khám phá trong vòng tròn cuộc đời của Sunna qua những bức tranh được cắt dán chi tiết. Họ cùng nhau miêu tả câu chuyện 50 năm của gia đình ông về các cuộc đấu pháp đình để bảo vệ sinh kế chăn nuôi tuần lộc của họ trước các nhà chức trách Thụy Điển. Năm bức tranh về cuộc đấu tranh của họ càng lên đến đỉnh điểm ở phần bị cháy của bức thứ sáu, hành động phá hủy mang biểu tượng về khả năng rộng mở của một tương lai tốt đẹp hơn.

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 5
Tác phẩm Gutted – Gávogálši, 2022 của nghệ sĩ Máret Ánne Sara. Photo: Michael Miller / OCA

7. Gian Romani – Romanian Pavilion

Bạn Là Một Tôi Khác – Một Thánh đường của Cơ thể, Adina Pintilie

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 1 1
Gian Romani là một chủ đề khó nhưng đáng xem. Ảnh: Monica Seiceanu

Do nằm ngoài vùng ngoại vi của Giardini, nên rất dễ để bỏ qua gian Romania. Nhưng nếu tới đây vào đúng khung giờ (khi đoạn phim dài 45 phút bắt đầu), bạn sẽ được đền đáp bằng một trải nghiệm sâu sắc, và nếu có là một cảm giác khó chịu tận cùng.

Trong cùng một phòng, một tác phẩm chín kênh được trình chiếu trên những màn hình khổng lồ, trong khi màn hình nhỏ hơn ở phòng bên cạnh mở nhiều video hơn; hình ảnh được phản chiếu trong các tấm gương xung quanh; và được giữ bởi mô hình bàn tay robot, là phiên bản phóng to của thiết bị dùng để làm phim.

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 2
Màn hình nhỏ với những tấm gương phản chiếu xung quanh căn phòng

Các đoạn phim kể chuyện rất dứt khoát. Câu chuyện đan xen đưa những cá thể trần truồng đến với nhau, giải quyết các vấn đề về cơ thể, tính dục và sự thân mật thông qua nói chuyện, khiêu vũ và đụng chạm. Nhạc nền luân phiên biến chuyển giữa đoạn hội thoại phỏng vấn và âm thanh phóng đại hơi thở và tiếng rên rỉ. Những đoạn phim chuyển từ phòng này sang phòng khác, tạo ra một chuyển động nhấp nhô (tất cả mọi người đều né tránh ánh nhìn của nhau).

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 11
Một cảnh sắp đặt của Romanian Pavilion. Ảnh: Monica Seiceanu.

Cảm giác không thoải mái này của người xem đến từ nội dung tình dục sâu thẳm cũng như là chính cơ thể họ, thách thức “tính chuẩn mực được chế định”. Các cộng tác viên trên màn ảnh của Adina Pintilie bao gồm một cặp đồng tính nam, một nhà hoạt động khuyết tật và một người chuyển giới ngành mại dâm. Nhiều du khách bước vào phải ngay lập tức bước ra khi đối diện những hình ảnh không mấy bình thường đó. Nhưng nếu ở lại đến cuối thì bạn sẽ thấy sự sắp đặt này có chút thú vị: một trải nghiệm về bản năng và hỗn độn sẽ ở lại với bạn cho đến hết triển lãm Biennale. 

kienviet pavilion dang chu y venice biennale 59th 16
Nghệ sĩ Adina Pintilie. Ảnh tổng hợp

Biên dịch: Anh Tuấn | Nguồn: The art newspaper

XEM THÊM: 

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
356 head
Khởi động đại dự án 5 tỷ USD tại Việt Nam

Sáng nay, Tập đoàn Khoa học Kỹ thuật Hồng Hải (Foxconn) sẽ khai trương hai nhà máy đầu tiên trong Read more

wm jaquer herzog 100 architects
Jacques Herzog lựa chọn 100 Kiến trúc sư cho dự án Ordos 100

Kienviet.Net:Jacques Herzog của Herzog and De Meuron đã hoàn tất thử thách mà Jian Yuan Water Engineering vừa đặt ra: Read more

carlabbott copy
Các phong trào quy hoạch – P1: Truyền thống cảnh quan

Học thuyết đầu tiên của Mỹ về quy hoạch đô thị ra đời từ việc quy hoạch cảnh quan và Read more

old new york
Các phong trào quy hoạch- P2: Kỹ thuật hạ tầng đô thị

Phần này đề cập tới kỹ thuật hạ tầng đô thị bao gồm các vấn đề vệ sinh, cấp thoát Read more

gardencityheader
Các phong trào quy hoạch – P3: Thành phố vườn

Howard đã khích lệ nhiều người đi sau và đầu thế kỉ 20 những ý tưởng của ông đã hai Read more

jean header
Jean Nouvel đạt giải Pritzker

Kiến trúc sư Nouvle, 62 tuổi, là công dân Pháp thứ 2 nhận được giải thưởng được trao hàng năm Read more