Chưa qua bất kỳ trường lớp đào tạo kiến trúc nào, nhưng KTS Tadao Ando là một những kiến trúc sư nổi tiếng nhất thời đại của chúng ta. Với những cống hiến của mình, KTS Nhật Bản Tadao Ando sẽ được trao Giải thưởng Thành tựu trọn đời Andrée Putman được giới thiệu ở buổi lễ Créateurs Design Awards vào tháng 1/2023 ở Shangri-La Paris, Pháp.

Chặng đường hành nghề của KTS Tadao Ando

Con đường trở thành một những kiến trúc sư nổi tiếng nhất của KTS Tadao Ando cũng không bình thường như những tác phẩm của ông. Khi còn trẻ, ông khao khát trở thành một võ sĩ boxing chuyên nghiệp. Tuy nhiên, một quyển sách của kiến trúc sư người Thụy Sĩ, Le Corbusier, đã đánh thức sự quan tâm của cậu thiếu niên 15 tuổi về kiến trúc hiện đại. Tadao Ando đã không hoàn thành việc học kể cả về kiến trúc lẫn thể thao nhưng đã dành 7 năm để khám phá thế giới. Trên chuyến hành trình qua châu Âu, Hoa Kỳ và châu Phi, ông đã đến thăm những kiệt tác kiến trúc thế giới và học hỏi từ những tác phẩm này thông qua việc tự học.

Quay trở về quê nhà Osaka trên đảo Honshu, Tadao Ando đã mở studio của ông, Tadao Ando Architect & Associates vào năm 1969.

Ban đầu, ông làm việc với những dự án nhà ở cá nhân nhỏ, mà từ đó ảnh hưởng kiến trúc từ những chuyến đi của ông đã hình thành rõ nét. Các công trình từ kiến trúc sư người Mỹ, Louis Kahn và sự đơn giản trong hình học của Bauhaus đã định hình một dấu ấn rõ ràng trong thiết kế của ông. Ánh sáng và bóng đổ là những yếu tố duy nhất trong các công trình. Ông cũng kết hợp tự nhiên vào trong concept của các công trình đó. Sự tối giản này đã trở thành đặc điểm nhận dạng và thậm chí mang về cho ông Giải thưởng Pritzker của kiến trúc vào năm 1995. Giống như hình mẫu vĩ đại Le Corbusier, Tadao Ando ưa chuộng làm việc với bê tông trần mịn để tạo nên những tòa nhà có thể bảo vệ chống lại sự hỗn loạn từ đô thị. Ông cũng theo đuổi lý tưởng thiết kế kiến trúc này trong công trình quốc tế tiếng tăm đầu tiên của mình.

kienviet kts tadaoando giaithuong thanhtuu trondoi andree putman 9
Bảo tàng nghệ thuật đương đại Bourse de Commerce – Pinault Collection nổi tiếng do  Tadao Ando Architect & Associates thiết kế. Ảnh chụp: Philippe Guignard Air Images

Điểm nổi bật nhất trong các thiết kế của ông phải kể đến việc sử dụng ánh sáng tự nhiên và những hình thức của cảnh quan và sự dàn trải. KTS Tadao Ando đã chủ trì hơn 300 thiết kế kiến trúc khác nhau bao gồm công trình công cộng, công trình tôn giáo, và bảo tàng. Cách tiếp cận kiến trúc của ông dựa trên sự chung sống, tính đương đại và bản chất của nơi chốn, và nó được nhấn mạnh trong nhiều thiết kế của ông, gồm công trình Bourse de Commerce ở Paris , Ngọn đồi của Đức Phật gần Sapporo ở Nhật Bản.

Sắp tới, kiến trúc sư Nhật Bản sẽ nhận Giải thưởng Thành tựu trọn đời Andrée Putman tại Créateurs Design Awards được tổ chức vào ngày 21/1/2023 ở Shangri-La Paris, Pháp. Créateurs Design Awards (CDA) là chương trình trao giải đồng cấp (peer-to-peer) với mục tiêu nhấn mạnh công việc trong các lĩnh vực thiết kế nội thất, thiết kế sản phẩm, kiến trúc, nhiếp ảnh, báo chí và giám tuyển bằng cách tôn vinh những người có tầm nhìn sáng tạo trên toàn cầu.

kienviet kts tadaoando giaithuong thanhtuu trondoi andree putman 1
KTS Tadao Ando trên poster The Créateurs Design Awards

Một số công trình nổi bật làm nên tên tuổi của KTS Tadao Ando

  • Azuma House: Nơi trú ẩn riêng tư giữa một đô thị nhộn nhịp

Azuma House (1976) ở Osaka đứng nổi bật bên cạnh những ngôi nhà bằng gỗ kế cận bởi vì mặt đứng bằng bê tông của nó. Vì yêu cầu về sự riêng tư và yên bình của chủ nhà, KTS Tadao Ando đã thiết kế ngôi nhà mà không có cửa sổ nhìn ra bên ngoài. Ánh sáng chỉ có thể vào bên trong nhà thông qua một sân trong ở trung tâm được mở từ phía trên, chi phối toàn bộ diện tích gần 57 m2 của mảnh đất.

kienviet kts tadaoando giaithuong thanhtuu trondoi andree putman 12
Azuma House. Nguồn ảnh: Hiromitsu Morimoto

Các yếu tố được làm từ bê tông trần của công trình được sắp xếp thông minh. Kính và đá phiến phản chiếu ánh sáng và tạo ra các vùng bóng đổ sinh động xuyên suốt ban ngày. Trên hết, sân trong tạo sự độc lập, không gian sống riêng tư mà các ngôi nhà với sân hiên truyền thông không thường tạo ra. Thiết kế mặt tiền giống như bức tường tĩnh lặng ngăn cách sự nhộn nhịp bên ngoài tác động tới không gian sống bên trong. Ông đã nhận giải thưởng uy tín đầu tiên cho mình với cách tiếp cận thiết kế đặc biệt này vào năm 1979, giải thưởng thường niên của Viện các kiến trúc sư Nhật Bản.

kienviet kts tadaoando giaithuong thanhtuu trondoi andree putman 15 1 Custom Custom 1
Azuma House với khoảng sân giữa lấy sáng từ mái

Nhà thờ ánh sáng: Kiến trúc tối giản tạo ra một không gian thanh tịnh

Một trong những công trình gây ấn tượng nhất của KTS Tadao Ando là ở thị trấn nhỏ ở Ibaraki năm 1989: “Nhà thờ Ánh sáng”. Công trình cho thấy cách ánh sáng có thể định nghĩa không gian và thay đổi cảm nhận của chúng ta. Công trình này được làm từ thép và bê tông, không có bất kỳ trang trí nào.

kienviet kts tadaoando giaithuong thanhtuu trondoi andree putman 13
Nhà thờ ánh sáng ở Ibaraki

Một cây thánh giá lớn, mở ra bề mặt trơn nhẵn của lớp bê tông trên mặt đứng hướng Đông, là nguồn sáng duy nhất trong bóng tối. Sự chú trọng vào tính thẩm mỹ tối giản của Tadao Ando đã tạo ra một hiệu ứng siêu thực ở đây, đó là tạo ra một thứ kiến trúc với những mặt đối lập cùng tồn tại: Ánh sáng và bóng tối, sự thống nhất và trong suốt, sức mạnh và sự nhạy cảm tiêu biểu cho bầu không khí trong không gian thiền định, đơn giản này.

The Hill of the Buddha: Bức tượng đá từ dưới lòng đất vươn lên bầu trời
Một ngôi đền đã hoàn thành khác của KTS Tadao Ando vào năm 2015, kết hợp tự nhiên và kiến trúc theo một cách đặc biệt. Tác phẩm còn được biết đến với cái tên “Ngọn đồi của Đức Phật”. Trong thành phố ở Sapporo, phía Bắc Nhật Bản. Ông đã thiết kế một nơi cầu nguyện đặt một bức tượng điêu khắc Đức Phật 15 năm tuổi. Bức tượng nặng 1500 tấn và cao 13,5m được làm từ đá tảng đặt trên một khu đất trống của nghĩa trang.

kienviet kts tadaoando giaithuong thanhtuu trondoi andree putman 16 Custom
Công trình mang tên Ngọn đồi của Đức Phật. Ảnh: Shigeo Ogawa

Kiến trúc sư đã che bớt một phần tượng từ phần dưới đầu Đức Phật bằng một gò đất. Thông qua một đường hầm dài 40 mét, khách tham quan có thể đến được phần ngầm của bức tượng mà được bao xung quanh bằng một hội trường hình tròn. Từ đây, mọi người sẽ bất giác nhìn hướng lên Đức Phật, ngẩng cao đầu hướng lên khoảng không trên trời. Xung quanh nơi đây còn được trồng 150.000 cây oải hương. Công trình này là một dự án rất đặc biệt.

kienviet kts tadaoando giaithuong thanhtuu trondoi andree putman 10
Bên trong là bức tượng Đức Phật cao 13,5m

Gian hội nghị cho Vitra: Kiến trúc của Tadao Ando bên ngoài Nhật Bản
Công trình đầu tiên của KTS Tadao Ando bên ngoài Nhật Bản là gian hội nghị cho Trại Vitra ở Weil am Rhein. Được hoàn thành năm 1993, công trình này được xây dựng ở giữa những cây cherry.

kienviet kts tadaoando giaithuong thanhtuu trondoi andree putman 2
Gian hội nghị nằm giữa vườn cherry. Ảnh: vitra.com

Bởi vì cây cherry rất quan trọng trong truyền thống của Nhật Bản, Ando đã tìm kiếm cách bảo tồn những cây này nhiều nhất có thể. Chỉ có 3 cây bị đốn hạ để tạo thêm phòng cho công trình. KTS Tadao Ando đã lồng ghép một yếu tố truyền thống từ quê nhà của mình với một con đường gợi nhớ đến những con đường thiền tập trong các khu vườn tu viện Nhật Bản.

kienviet kts tadaoando giaithuong thanhtuu trondoi andree putman 3
Một góc Gian hội nghị. Ảnh: vitra.com

Bảo tàng điêu khắc ở Bad Münster am Stein: khi bê tông gặp gỡ cảnh quan thiên nhiên

Công trình gần đây nhất của ông ở Đức cho đến nay không nằm trong các trung tâm văn hóa như Berlin, Hamburg hay Cologne mà ở vùng Bad Münster am Stein yên bình. 

Công trình của KTS Tadao Ando đã hình thành nên một “bảo tàng trong cảnh quan”, nơi trình diễn các tác phẩm điêu khắc đá của cặp đôi nghệ sĩ Kubach-Wilmsen theo một cách đặc biệt. Nó kết hợp với một nhà kho lớn từ thế kỷ 18 với một công trình bê tông theo hướng tối giản điển hình. Khoảng sân trong ngoài trời với bồn nước và sàn lát sỏi tạo nên một khung cảnh độc đáo cho cả kiến trúc lẫn điêu khắc.

kienviet kts tadaoando giaithuong thanhtuu trondoi andree putman 1
Bảo tàng trưng bày những tác phẩm điêu khắc của cặp đôi nghệ sĩ Kubach-Wilmsen. Ảnh: arquitecturaviva

Biên tập: Anh Tuấn

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
190 head
Phỏng vấn Jean Nouvel

Sinh năm 1950, tại Fumel (lot-etgaronne) miền nam nước Pháp, ông học tại trường Ecole Nationale Supérieure des beaux arts Read more

do hoa da phuong tien head
Đồ họa đa phương tiện

Công nghệ hình ảnh đang tiến theo xu hướng: từ hình ảnh 2D trên film, giấy ảnh, màn ảnh... tiến Read more

409 head
Khát vọng ánh sáng

Một câu chuyện về một người thanh niên trẻ châu Phi bằng khao khát được học hành đã đóng góp Read more

Khóa đào tạo quốc tế về quản lý dự án và quản lý xây dựng của ĐHTH Cincin

Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về nâng cao năng lực quản lý dự án và quản lý Read more

carlabbott copy
Các phong trào quy hoạch – P1: Truyền thống cảnh quan

Học thuyết đầu tiên của Mỹ về quy hoạch đô thị ra đời từ việc quy hoạch cảnh quan và Read more

old new york
Các phong trào quy hoạch- P2: Kỹ thuật hạ tầng đô thị

Phần này đề cập tới kỹ thuật hạ tầng đô thị bao gồm các vấn đề vệ sinh, cấp thoát Read more