Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ là tác giả của nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng như: Dinh Độc Lập, Viện Đại học Huế, Khách sạn Hương Giang I, Trụ sở hàng không Việt Nam… Ông là người Việt Nam duy nhất đạt giải thưởng danh giá Khôi nguyên La Mã.

kienviet guong mat kts viet nam kien truc su ngo viet thu nguoi tao nen bieu tuong dinh doc lap 1 1
KTS Ngô Viết Thụ

Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ sinh ngày 17/9/1926 tại làng Lãng Xá, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên-Huế. 

Sinh viên Trường Kiến trúc Đà Lạt trực thuộc Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (1944  – 1949)

Năm 1950 – 1955: Học Trường Mỹ thuật Quốc gia Paris, Pháp. 

Năm 1955 tốt nghiệp Kiến trúc sư, được cấp học bổng ba năm nghiên cứu và sáng tác ở lâu đài Medicis (La Mã) của Viện Hàn lâm Pháp. 

Năm 1960 về nước, ông sáng tác nhiều công trình quy hoạch, kiến trúc nổi tiếng ở Sài Gòn, Huế, Đà Lạt. 

Năm 1962, Viện sĩ Viện Kiến trúc Hoa Kỳ (HFAIA). Ông có nhiều giải thưởng kiến trúc Quốc tế và trong nước. 

Ủy viên Ban Chấp hành Hội Kiến trúc sư Việt Nam, khóa III (1983 – 1989), Thành viên Hội đồng Tư vấn Kiến trúc của Thủ tướng Chính phủ. 

Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ từ trần ngày 9/3/2000 tại TP Hồ Chí Minh. 

Năm 18 tuổi thi đỗ vào Trường Kiến trúc Đà Lạt trực thuộc Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Học chưa được một năm thì đã xảy ra chiến tranh, Nhà trường giải thể. Năm giữa thế kỷ XX ông sáng Pháp tiếp tục học Kiến trúc sư tại Trường Mỹ thuật Quốc gia Paris. 5 năm sau ông bảo vệ đồ án tốt nghiệp kiến trúc sư xuất sắc. Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ được thưởng suất học bổng ba năm nghiên cứu và sáng tác tại khu biệt thự Medicis của Viện Hàn lâm Pháp tại La Mã. Tại đây ông đã dự thi thiết kế công trình Ngôi thánh đường trên Địa Trung Hải có sức chứa 40 ngàn tín đồ. Đồ án được lọt vào vòng trong, bao gồm 10 tác phẩm xuất sắc nhất. Vòng cuối, tác phẩm của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ đạt Giải thưởng Khôi nguyên La Mã (Premier Grand Prix de Roma).

kienviet guong mat kts viet nam kien truc su ngo viet thu nguoi tao nen bieu tuong dinh doc lap 5
Đồ án Ngôi thánh đường trên đảo Địa Trung Hải, 1955

Nhớ về Việt Nam, ông nhận thấy trong quá trình phát triển, khoảng cách giữa Sài Gòn và Chợ Lớn đã lỡ không kịp có biện pháp ngăn khỏi dính vào nhau do nhà cửa đã mọc đầy, đường xá lộn xộn, thiếu khoảng xanh. Năm 1958, kiến trúc sư Ngô Viết Thụ đã triển khai đề tài chỉnh trang thành phố Sài Gòn – Chợ Lớn, quy hoạch tập trung nhà cao tầng để quy tụ những hoạt động của dân ở hai bên Sài Gòn và Chợ Lớn. Ý tưởng được thể hiện trên mấy chục tấm pano và mô hình lớn, tổ chức thành cuộc trưng bày tại Viện Hàn lâm Pháp ở La Mã. Nhiều nguyên thủ quốc gia và kiến trúc nổi tiếng trên thế giới đã đến dự lễ khai mạc và xem triển lãm. Nội dung tác phẩm với những giải pháp quy hoạch và kiến trúc độc đáo được dư luận đồng tình và tán thưởng. Qua triển lãm này tên tuổi và tài năng của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ được giới nghề nhiều nước trên thế giới biết đến. 

Về nước năm 1960, kiến trúc sư Ngô Viết Thụ tiếp tục hoàn chỉnh đồ án chỉnh trang Sài Gòn – Chợ Lớn và trưng bày tại tòa Đô sảnh Sài Gòn. Đồ án đã được các cấp chính quyền ủng hộ và nhân dân nhiệt liệt hoan nghênh.

kienviet guong mat kts viet nam kien truc su ngo viet thu nguoi tao nen bieu tuong dinh doc lap 4
Quy hoạch chỉnh trang đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn, 1955 – 1958

Năm 1962, Viện Kiến trúc Hoa Kỳ (HFAIA) đã phong ông là Viện sĩ Danh dự bởi những thành công trong sáng tác kiến trúc của ông.

Sau khi phe đảo chính thả bom đánh sập Dinh Độc Lập vào năm 1962, chính quyền Ngô ĐÌnh Diệm chủ trương xây lại dinh và tổ chức ngay một cuộc thi thiết kế mới với tinh thần tiết kiệm, tận dụng kết cấu cũ. Phương án của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ đã được chọn từ trong số 6 phương án dự thi, đồng thời khẩn trương thiết kế thi công để khởi công xây dựng vào ngày 1/7/1962. Tuy là công trình đầu tay của một kiến trúc sư vừa tốt nghiệp ở phương Tây trở về, song ông không cứng nhắc theo phong cách kiến trúc hiện đại phương Tây mà có sự kết hợp nhuần nhuyễn với kiến trúc Á Đông, đặc biệt là kiến trúc truyền thống Việt Nam. Từ mặt bằng tổng thể đến mặt bằng ngôi nhà đều bố cục theo triết học phương Đông một cách thâm thúy, thể hiện qua chiết tự những chữ Hán có ý nghĩa đem lại điều tốt lành, hưng thịnh. Các môtip trang trí hình thức từ mặt đứng đến các chi tiết đều khai thác kiến trúc cổ truyền một cách tinh tế, kết hợp nhuần nhuyễn với kiến trúc hiện đại. Do đó mà công trình hài hòa mãi với không gian và thời gian.

kienviet guong mat kts viet nam kien truc su ngo viet thu nguoi tao nen bieu tuong dinh doc lap 3
Dinh Độc lập Sài Gòn, 1961 – 1966

Khi ở nước ngoài đã có lần ông đoạt Giải Nhất trong một cuộc thi quốc tế vẽ tranh phong cảnh về biển. Bức tranh sơn dầu trưng bày ở phòng Đại yến trước khi Dinh Độc Lập khánh thành là một trong những tác phẩm tuyệt tác của ông còn lưu lại đến ngày nay. 

Những công trình đầu tiên kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế và xây dựng trên quê hương ông ở Huế đã có tuổi thọ hơn 40 năm, song vẫn còn nguyên giá trị ban đầu, như công trình Viện Đại học Huế (1961 – 1963); Khách sạn Hương Giang I (1962) – một điểm nhấn thị giác bên bờ sông Hương; Nhà thờ Phủ Cam (1963) – mộ công trình giàu tính biểu đạt, mặt đứng như một cuốn kinh thánh mở rộng, hình thức đường nét kiến trúc mới mẻ, hiện đại.

kienviet guong mat kts viet nam kien truc su ngo viet thu nguoi tao nen bieu tuong dinh doc lap 1
Nhà thờ Phủ Cam – Huế, 1963
kienviet guong mat kts viet nam kien truc su ngo viet thu nguoi tao nen bieu tuong dinh doc lap 2
Viện Hạt nhân Đà Lạt, 1962 – 1965

Công trình được nhiều người biết đến, đồng thời ông cũng dành nhiều thời gian cũng như tâm sức nghiên cứu về khoa học – kỹ thuật và nghệ thuật kiến trúc là Trung tâm Nguyên tử Đà Lạt, nay là Viện Hạt nhân Đà Lạt, thiết kế xây dựng trong những năm 1962 – 1965, một công trình có hình khối, đường nét kiến trúc đẹp, hòa quyện với cảnh quan chung quanh. Trong năm 1962, kiến trúc Ngô Viết Thụ còn thiết kế nhiều công trình khác như: Nhà thờ Bảo Lộc tỉnh Lâm Đồng cũng là một công trình kiến trúc độc đáo, có nhiều nét khai thác kiến trúc truyền thống của các dân tộc Tây Nguyên; Làng Đại học Thủ Đức, một quần thể công trình kiến trúc lớn, một ý tưởng mới trong việc tổ chức các trường tập trung để thuận tiện cho sinh hoạt và học tập. Sau này ông có một số công trình được giới nghề quan tâm như Trụ sở Hàng không Việt Nam (1972), Trường đại học Nông Lâm Súc Thủ Đức (1975). 

Sau này đất nước thống nhất, ông đã tham gia cuộc thi thiết kế tìm ý phương án Bảo tàng Hồ Chí Minh tại Hà Nội và nhiều công trình khác như bệnh viện Sông Bé (1985), khách sạn Century – Huế (1990), Thiền viện Trúc Lâm trong khu vực thẳng cảnh hồ Tuyền Lâm – Đà Lạt (1993), khách sạn Bãi Cháy ở Quảng Ninh và đóng góp ý kiến cho một số đồ án quy hoạch đô thị một số tỉnh thành. 

Sinh thời, kiến trúc sư Ngô Viết Thụ rất ham tìm hiểu về phong thủy, ông am hiểu sâu sắc sông ít nói thành lời, mà kín đáo vận dụng khéo léo trong mỗi tác phẩm kiến trúc của ông, chỉ có bạn chân tình ông mới hé lộ, chí ai có kiến thức trong lĩnh vực này mới nhận ra. Đối với ông vận dụng phong thủy trong kiến trúc là để chiêm nghiệm xem thực hư ra sao, vì đây là lĩnh vực không dễ dàng nói bằng lời. 

Theo KTS Nguyễn Hữu Thái

XEM THÊM: 

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
190 head
Phỏng vấn Jean Nouvel

Sinh năm 1950, tại Fumel (lot-etgaronne) miền nam nước Pháp, ông học tại trường Ecole Nationale Supérieure des beaux arts Read more

do hoa da phuong tien head
Đồ họa đa phương tiện

Công nghệ hình ảnh đang tiến theo xu hướng: từ hình ảnh 2D trên film, giấy ảnh, màn ảnh... tiến Read more

409 head
Khát vọng ánh sáng

Một câu chuyện về một người thanh niên trẻ châu Phi bằng khao khát được học hành đã đóng góp Read more

Khóa đào tạo quốc tế về quản lý dự án và quản lý xây dựng của ĐHTH Cincin

Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về nâng cao năng lực quản lý dự án và quản lý Read more

carlabbott copy
Các phong trào quy hoạch – P1: Truyền thống cảnh quan

Học thuyết đầu tiên của Mỹ về quy hoạch đô thị ra đời từ việc quy hoạch cảnh quan và Read more

old new york
Các phong trào quy hoạch- P2: Kỹ thuật hạ tầng đô thị

Phần này đề cập tới kỹ thuật hạ tầng đô thị bao gồm các vấn đề vệ sinh, cấp thoát Read more