Nhà ở ven đô hiện đang tồn tại nhiều vấn đề như quy hoạch tự phát, kiến trúc lộn xộn, thiếu bản sắc, đi kèm với những tác động đến môi trường, không gian sống kém chất lượng… Với thực trạng này, Công ty Cổ phần Kiến trúc Xây dựng quốc tế 1 + 1 > 2 đã thực hiện nghiên cứu đề tài “Nhà ở ven đô” nhằm mục đích đề xuất định hướng quy hoạch cải tạo kiến trúc cảnh quan và nhà ở vùng ven đô, thí điểm tại làng Bồ Vi, thị trấn Yên Thịnh, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình. 

Dự án này là một trong 05 đề tài nghiên cứu của chương trình ALP 2021 – 2022, được thực hiện với sự đồng hành của UBND huyện Yên Mô, Ninh Bình. 

kienviet giai phap phat trien kien truc nha o vung ven do 5

Vùng ven đô là nơi tiếp giáp giữa nông thôn và thành thị, có đặc tính “lưỡng cư”, vừa chịu ảnh hưởng của tốc độ đô thị hóa, vừa mang đặc điểm của nông nghiệp – nông thôn. Do đó, khu vực này cần có những hoạch định cụ thể để phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng – cảnh quan, vừa giữ được bản sắc văn hóa, vừa đảm bảo hội nhập.

Hiện nay các khu vực ven đô đang gặp phải nhiều vấn đề như chưa có sự đầu tư đúng mức về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đặc biệt là hạ tầng giao thông, cấp thoát nước, vệ sinh môi trường, cảnh quan. Hoặc, việc triển khai kế hoạch đối với vùng ven chỉ mang tính đáp ứng từng dự án, chưa có sự kết nối tổng thể giữa khu vực nông thôn và đô thị trong quá trình phát triển.

Không nằm ngoài những bất cập đối với vùng ven, làng Bồ Vi thuộc thị trấn Yên Thịnh, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình cũng đang gặp phải nhiều vấn đề về hạ tầng kỹ thuật. Nhóm nghiên cứu nhận thấy, đến nay một số nơi trong làng chưa có hệ thống mương thoát nước, hệ thống điện đường thiếu thốn, một số chỗ vẫn còn là đường đất, còn nhiều ổ gà; chưa có điện cao áp và đèn đường, thường xuyên mất điện, đường dây điện không đảm bảo an toàn. Ngoài ra, không gian sinh hoạt chung của người dân tại đây chưa có nhiều, rất ít ghế đá hoặc khu vực nghỉ ngơi nhỏ lẻ được bố trí.

kienviet giai phap phat trien kien truc nha o vung ven do 1
Điều kiện hạ tầng kỹ thuật của làng Bồ Vi còn nhiều bất cập (Ảnh: 1+1>2)

Đối với không gian sống trong nhà ở, làng Bồ Vi có nhiều loại hình nhà ở kiến trúc đan xen giữa truyền thống và hiện đại: vẫn còn những nhà mái ngói (có vườn hoặc không vườn); nhà ba gian trong đó hai gian gỗ, một gian mái bằng và nhà mái bằng hoàn toàn (có sân hoặc không có sân); nhà 2 tầng mái tôn… Các mô hình nhà ở được xây dựng từ xưa, trải qua thời gian, một phần được cơi nới thêm, một phần được xây mới, chủ yếu xây dựng tự phát, lộn xộn.

Thông qua kết quả khảo sát, nhóm nghiên cứu nhận thấy không gian sống (không gian công cộng và nhà ở) trong làng Bồ Vi nhìn chung đã có những thay đổi rõ rệt, tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập cần giải quyết. 

Theo ThS.KTS Nguyễn Duy Thanh – Giảng viên Khoa kiến trúc và Quy hoạch, Đại học Xây dựng Hà Nội; Phó giám đốc Công ty Cổ phần Kiến trúc Xây dựng quốc tế 1+1>2: Làng ven đô nằm ở vị trí rất đặc biệt, chịu tác động lớn từ sức nén đô thị đẩy ra ngoài – nguy cơ làng ven đô bị đô thị hóa “nóng”, thiếu nghiên cứu,  tính bền vững, bào mòn bản sắc… Việc đề xuất định hướng quy hoạch, kiến trúc làng ven đô mong muốn tạo lập không gian công cộng, không gian sống chất lượng, hiệu quả cho người dân, khai thác và phát huy hiệu quả thế mạnh địa phương.

kienviet giai phap phat trien kien truc nha o vung ven do 1

Đối với định hướng quy hoạch chung của thị trấn Yên Mô, chiến lược thiết kế của nhóm là tạo dựng một không gian cây xanh ở trung tâm khu vực nghiên cứu, xung quanh là các công trình hành chính. Các vườn nhỏ len giữa các khu dân cư cũ và mới có vai trò là sân chơi, vườn hoa và nông nghiệp hộ gia đình. Tất cả được kết nối với nhau tạo thành tuyến cảnh quan đi bộ.

Không gian được định hướng phát triển theo 2 trục quốc lộ 12b và Tỉnh lộ 480C kết hợp các trục liên kết vùng. Tại nút giao 12b với tỉnh lộ 480C sẽ phát triển trung tâm đô thị với kiến trúc, cảnh quan đặc trưng, đảm bảo mật độ thấp, có hệ thống hạ tầng đầy đủ; khu làng đô thị hóa phát triển theo mô hình “đô thị vườn”.

Đối với định hướng phát triển không gian thí điểm cho khu vực làng xóm đô thị hóa, cụ thể làng Bồ Vi, mục tiêu của nhóm là bảo tồn linh hoạt những nét kiến trúc truyền thống để thích nghi với sự thay đổi của xã hội; đồng thời có những chiến lược sở hữu công tư hợp lý. Nhóm nghiên cứu đề xuất địa phương đẩy mạnh công tác quản lý phân lô, tách thửa; chuyển đổi đất ruộng thành vùng đệm cảnh quan giữa khu vực đô thị hoá và làng ven đô. Đường làng ngõ xóm chung được bố trí thêm chỗ nghỉ ngơi và nơi thu hái chế biến nông sản. Hệ thống thoát nước và đèn điện được nâng cấp. Nhà ở sở hữu tư nhân sẽ tu sửa lại phần xuống cấp, thiết kế lại các nhà vườn một cách chỉn chu. Các thiết kế đều phải tuân theo quy chuẩn kiến trúc chung. 

Theo đó, phân vùng phát triển vùng lõi bao gồm nhà văn hóa, giếng nước, sân đấu vật của làng vẫn được bảo tồn nguyên trạng. Khu dân cư sẽ đề xuất các phương án cải tạo thích hợp để phù hợp định hướng kiến trúc và cảnh quan. Khu đất ruộng, đất cây xanh sẽ chuyển đổi thành nông nghiệp đô thị kết hợp du lịch trải nghiệm. Phân vùng cảnh quan sẽ tận dụng các cảnh quan sẵn có và chuyển đổi một phần đất ruộng thành cảnh quan vùng đệm.

Trên cơ sở chiến lược tổng quát và những dự án thực tiễn đã triển khai cho nhà ở ven đô như công trình “Nhà quê ra phố”, lấy ý tưởng nhà vườn, kế thừa kiến trúc dân gian và ứng dụng công nghệ mới hay công trình “Ốc đảo xanh”, đưa cây xanh vào trong những con ngõ chật hẹp, văn phòng 1+1>2 đã đưa ra một số đề xuất cụ thể về định hướng thiết kế cảnh quan và thiết kế kiến trúc nhà ở tại làng Bồ Vi.

Đối với thiết kế cảnh quan, vẫn đảm bảo bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống, phát triển những cảnh quan hiện có, bổ sung không gian công cộng:

  • Xây dựng hệ thống mương thoát nước để ngăn ngập úng trong mùa mưa lũ
  • Trồng thêm nhiều cây, hoa cho cảnh quan đường làng ngõ xóm, bố trí hệ thống đèn chiếu sáng, ghế đá…
  • Bố trí lại vị trí phơi thuốc lào để người dân có thêm nơi tăng gia sản xuất và phát triển hoa màu đặc trưng vùng
  • Thiết kế thêm không gian công cộng phục vụ sinh hoạt chung cho người dân như các ghế đá, dụng cụ tập thể dục thể thao
  • Tiếp tục bảo tồn nét văn hóa truyền thống ở các ngôi đình, miếu
  • Cải tạo lại nhà văn hóa
kienviet giai phap phat trien kien truc nha o vung ven do 2
kienviet giai phap phat trien kien truc nha o vung ven do 2
Một trong những đề xuất của nhóm nghiên cứu: Biến khu vực cây đa đầu làng thành nơi hoạt động cộng đồng, tụ họp của người dân (Ảnh: 1 + 1 > 2)

Đối với thiết kế kiến trúc nhà ở, sẽ có định hướng thiết kế cho từng mẫu nhà và tạo độ nhận diện mẫu nhà điển hình cho khu vực. Theo đó sẽ:

  • Tu sửa lại những phần ở nhà truyền thống có vườn, có ao bị xuống cấp, còn lại vẫn giữ nguyên hiện trạng
  • Các nhà vườn được thiết kế bố cục rõ ràng hơn, cho người dân có thêm không gian để tăng gia sản xuất
  • Nhà phố có thể quy hoạch chung về một chiều cao nhất định
  • Có các giải pháp vi khí hậu trong nhà ở
  • Có thêm không gian xanh trong nhà ở
kienviet giai phap phat trien kien truc nha o vung ven do 3
Định hướng thiết kế của nhóm nghiên cứu là tạo ra những công trình mới mang âm hưởng kiến trúc dân gian và tiết kiệm năng lượng (Ảnh: Công trình “Nhà quê ra phố” do Công ty 1+1>2 thực hiện tại Đồng Nai)

Nhận định về đề tài nghiên cứu của Công ty Cổ phần Kiến trúc Xây dựng quốc tế 1 + 1 > 2, TS.KTS. Phạm Anh Tuấn – Chủ tịch Chi hội Kiến trúc sư Cảnh quan Việt Nam, Trưởng bộ môn Cảnh quan, Đại học Xây dựng Hà Nội cho rằng: “Điểm mạnh của đề tài nghiên cứu là hướng đến môi trường sống tiện nghi cho vùng nông thôn ven đô dưới áp lực của quá trình đô thị hóa trong điều kiện và hoàn cảnh mới về biến đổi khí hậu. Nghiên cứu cần chú trọng cả những xu hướng về cảnh quan nông thôn có tính bản sắc, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa đặc trưng, phù hợp với lối sống hiện đại nhưng thích ứng tốt với những thay đổi do hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu gây ra cũng như hậu quả của quá trình đô thị hóa vùng ven đô thị”.

kienviet giai phap phat trien kien truc nha o vung ven do 3

Đề cập đến những yếu tố này, ThS.KTS Đào Hải Nam – Trưởng phòng Quy hoạch Công ty Cổ phần Kiến trúc Xây dựng quốc tế 1+1>2 khẳng định: “Trong đề xuất của nhóm nghiên cứu, một trong những mục tiêu quan trọng là công tác tổ chức, quản lý, khai thác không gian đô thị – nông thôn, không gian phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch, sản xuất nông nghiệp có định hướng, gắn với việc gìn giữ các giá trị lịch sử, tâm linh, sinh thái và nhân văn của khu vực, đảm bảo phát triển bền vững, lâu dài”.

kienviet giai phap phat trien kien truc nha o vung ven do 4

Dự án nghiên cứu “Nhà ở ven đô” của Công ty Cổ phần Kiến trúc Xây dựng quốc tế 1 + 1 > 2 đã được công bố chi tiết vào tháng 07/2022 trong chuỗi sự kiện hội thảo và triển lãm của chương trình ALP 2021 – 2022.

———————————–

Về chương trình ALP:

Architecture Leader Perspective (ALP) được khởi xướng và tổ chức từ năm 2016 bởi LIXIL Việt Nam, dưới sự bảo trợ chuyên môn của Hội Kiến trúc sư Việt Nam.

Năm 2021 – 2022, chương trình mở rộng quy mô và tăng thêm tính chuyên sâu bởi sự bảo trợ từ các đơn vị: Hội Kiến trúc sư thành phố Hồ Chí Minh; Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng thành phố Hồ Chí Minh (SACA); Hội Vật liệu xây dựng Việt Nam; UBND quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Chương trình được hỗ trợ truyền thông bởi các cơ quan truyền thông đầu ngành như: Kiến Việt, Tạp chí Kiến trúc, Tạp chí Nhà Đẹp,… 

Thông qua các hoạt động kết nối, tương tác, nghiên cứu chuyên sâu, ALP 2021 – 2022 kiến tạo một nền tảng chung để các công ty kiến trúc, kiến trúc sư, chủ đầu tư, chuyên gia trong ngành Kiến trúc – Xây dựng cùng hợp tác đem tới giải pháp, đề xuất giải quyết các vấn đề trong thực tiễn môi trường xây dựng tại Việt Nam, hướng đến tương lai không gian sống tối ưu cho người Việt.

Xem thêm chi tiết chương trình tại: http://alplixil.com/ 

———————————–

Về LIXIL:

LIXIL là nhà sản xuất tiên phong các sản phẩm về Công nghệ nước và Vật liệu Xây dựng cho nhà ở giúp giải quyết các thách thức hàng ngày, hiện thực hóa giấc mơ về một ngôi nhà hoàn thiện hơn cho mọi người, ở mọi nơi. Là công ty toàn cầu, LIXIL có hoạt động tại hơn 150 quốc gia. Thừa kế di sản Nhật Bản, LIXIL tạo ra công nghệ hàng đầu thế giới và đổi mới để đem đến các sản phẩm chất lượng cao, giúp cải tiến ngôi nhà. Nhưng sự khác biệt của LIXIL nằm ở cách công ty thực hiện điều này; thông qua thiết kế có ý nghĩa, tinh thần doanh chủ, cống hiến để cải thiện khả năng tiếp cận cho tất cả mọi người và tăng trưởng kinh doanh có trách nhiệm.

Tại Việt Nam, LIXIL hiện diện với 4 thương hiệu GROHE, INAX, American Standard và TOSTEM với 11 nhà máy, hơn 3,300 nhân viên và hơn 8,000 hệ thống cửa hàng trên toàn quốc.

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
carlabbott copy
Các phong trào quy hoạch – P1: Truyền thống cảnh quan

Học thuyết đầu tiên của Mỹ về quy hoạch đô thị ra đời từ việc quy hoạch cảnh quan và Read more

old new york
Các phong trào quy hoạch- P2: Kỹ thuật hạ tầng đô thị

Phần này đề cập tới kỹ thuật hạ tầng đô thị bao gồm các vấn đề vệ sinh, cấp thoát Read more

gardencityheader
Các phong trào quy hoạch – P3: Thành phố vườn

Howard đã khích lệ nhiều người đi sau và đầu thế kỉ 20 những ý tưởng của ông đã hai Read more

20congtirnhtieubieu
Tuổi trẻ online: 20 công trình kiến trúc thời Đổi mới: Nhiều dấu hỏi…

Một vài ý kiến nhân đề cử 20 công trình kiến trúc thời kỳ đổi mới trên báo Tuổi trẻ Read more

GS TS KTSNguyenDucThiem1
Vị giáo sư và 11 giáo trình được Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia

GS.TS.KTS NGUYỄN ĐỨC THIỀM sinh năm 1938, mất ngày 8/12 2008. Lễ viếng từ 7 đến 9 h ngày hôm Read more

squordos 100 by multiplicities holguin west web
ORDOS 100 – Nhà (X)

Nguyên tắc tổ chức của ngôi nhà bắt đầu từ việc hiểu hệ thống gạch xây, tính chất vật liệu Read more