Nữ kiến trúc sư Alison Brooks sinh ra và lớn lên ở Canada, theo học Kiến ​​trúc tại Đại học Waterloo, Ontario. Sau khi tốt nghiệp, cô đến London và làm việc với NTK Ron Arad trong 7 năm. Cô thành lập Văn phòng Alison Brooks Architects năm 1996. Các công trình tiêu biểu nhất của cô có thể kể đến Tòa nhà Accordia Brass (đoạt giải thưởng Stirling); Smile Pavilion cho Festival Thiết kế London 2016; các công trình nhà ở VXO House, Fold House, Lens House, Mesh House và Windward House.

kienviet alison brooks quyen tac gia trong kien truc khong thuoc ve mot nguoi 8
Nữ KTS Alison Brooks. Ảnh: Alison Brooks Architecture
  • Cô đã đến với Kiến trúc như thế nào?

Khi tôi 13 tuổi, tôi sống trong một ngôi nhà cũ xiêu vẹo ở Welland, miền Nam Ontario. Căn nhà ban đầu thuộc sở hữu của ông tôi. Có những căn phòng dưới tầng hầm chứa đầy vali và đồ đạc có từ những năm 1930, vì vậy hai chị em tôi luôn cảm thấy ngôi nhà chứa đầy những bí mật và ma quái. Vào những năm 1950, ngôi nhà đã được mở rộng và tân trang lại. Hai chị em gái của tôi và tôi sẽ kéo các ngăn kéo ra để làm một loại bậc thang và ngôi nhà biến thành một sân chơi. Sau đó, mẹ, hai chị gái và tôi chuyển đến Guelph, một thành phố đại học phía Tây Toronto. Đó là khi tôi quyết định vẽ ngôi nhà lúc bấy giờ. Tôi đã đo đạc tất cả các phòng và lên kế hoạch chi tiết.  Tôi cho rằng đó là thiết kế đầu tiên của mình. Tôi cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ mẹ. Bà ấy thích lịch sử và văn học, đồng thời dạy các khóa học về đồ nội thất cổ và hàng dệt của Canada. Bà đưa tôi đi quanh vùng nông thôn phía nam Ontario để chiêm ngưỡng những trang trại và chuồng trại từ thế kỷ 19 và cách những cánh đồng nông trại có thể tạo nên những đường cong tuyệt đẹp trên đường chân trời. Ở Toronto, mẹ tôi sẽ chỉ ra các chi tiết của các tòa nhà theo phong cách Romanesque và tân Gothic. Bà ấy sẽ luôn chỉ ra những khoảnh khắc, đồ vật và địa điểm đại diện cho đồ thủ công và lịch sử. Thông qua đó, tôi thấy Kiến ​​trúc xuất hiện ở mọi ngóc ngách, có thể tác động đến mọi khía cạnh của cuộc sống hàng ngày như thế nào!

kienviet alison brooks quyen tac gia trong kien truc khong thuoc ve mot nguoi 1
Smile Pavilion
  • Cô tốt nghiệp năm 1988 và ngay lập tức đến London. Tại sao lại là London?

Ban đầu tôi đến nhưng không nghĩ là ở đến bây giờ. Lúc đó, tôi cảm thấy đã quen với bối cảnh Kiến ​​trúc ở Bắc Mỹ, và tôi cần thử một cái gì đó khác biệt, để thưởng thức một thành phố mới, một nền văn hóa mới. Và với tư cách là công dân của Khối thịnh vượng chung, bạn có thể xin thị thực làm việc ở các nước trong khối trong 2 năm. Tôi cảm thấy London là nơi gần nhất mà tôi có thể đến Châu Âu và ý định của tôi là làm việc với các KTS nổi tiếng thế giới. Tôi đã có cả một danh sách! (Cười).

  • Ron Arad, người mà cô đã từng làm việc trong 1 thời gian dài, có trong danh sách đó không?

Không! Tôi chưa từng nghe về anh ấy trước khi tôi đến. Danh sách của tôi có Peter Wilson, Peter Cook và Matthias Sauerbruch của Sauerbruch Hutton. Trên thực tế, mục tiêu của tôi là làm việc với Matthias. Ông đã thiết kế tòa nhà Checkpoint Charlie ở Berlin với OMA. Trên thực tế, các thiết kế của OMA là nguồn tham khảo lớn nhất của tôi khi còn là sinh viên. Nhưng khi tôi đến London, Matthias và nhiều KTS khác đang chuyển đến Đức.  Tôi đi gặp 1 người bạn, và anh ấy nói với tôi về Ron Arad, người đang làm việc trong ngành và cần giúp đỡ. Không có KTS nào khác trong danh sách của tôi đang tuyển dụng, vì vậy tôi đã liên hệ với Ron và được phỏng vấn tại “One Off – đó là tên của phòng trưng bày đồ nội thất của anh ấy”.  Đó là cách tôi tham gia cùng nhóm của anh ấy và phương án thiết kế tiền sảnh của Nhà hát Opera Tel Aviv của chúng tôi đã được chọn. Lúc đó Ron không có văn phòng thực sự. Anh ấy đã tập hợp một đội để làm việc trong cuộc thi này. Vì vậy, sau khi kết thúc cuộc thi, tôi bắt đầu tìm kiếm công việc khác và có một số lời đề nghị. Nhưng sau đó anh ấy gọi điện và hỏi liệu tôi có quay lại làm công việc lắp đặt ở Notting Hill hay không? Và đó là bước khởi đầu của mối quan hệ hợp tác thiết kế lâu dài và hiệu quả. Tôi đã làm việc với Ron trong 7 năm, hoàn thành Văn phòng Kiến trúc One Off của chúng tôi vào năm 1991, và nhiều công trình sau đó. Tôi bắt đầu hành nghề từ năm 1996 với ý định theo đuổi các công trình công cộng, thiết kế đô thị, nhà ở và nói chung là dự án Kiến ​​trúc xã hội. Mang đến thiết kế chất lượng cao cho những đối tượng yếu thế, cho những người  dường như đã đánh mất trái tim mỹ cảm trong thế giới thực dụng này. Đó đã trở thành định hướng cá nhân của tôi.

  • Hai ngôi nhà VXO House và Fold House, được thúc đẩy bởi hai ý tưởng khác nhau. Ở VXO House, cô sử dụng gam màu tươi sáng, không gian và đồ nội thất tối giản, bất kỳ đồ vật nào cũng tự bản thân nó đẹp được. Nhưng ở Fold House, nó lại hoàn toàn khác. Mọi thứ được tối giản hơn nữa, giống như 1 loại nếp gấp và tất cả mọi yếu tố phải đi với nhau, dường như không thể tách rời! Có phải mọi dự án giống như 1 chương mới trong cuốn sách đối với cô? 

Đúng là một số dự án của tôi có thể được xem như sự tiếp nối. Nhưng những khoảnh khắc thú vị nhất đối với tôi, với tư cách là một KTS, là những điều đi ngược lại với những gì bạn làm trước đó.  Từ bỏ những cách làm cũ và bắt đầu một điều gì đó hoàn toàn mới, đối với tôi, là điều thú vị nhất. Đó là lý do tại sao tôi thích các cuộc thi. Tôi thường bắt đầu với 3 ý tưởng khác nhau với các nhóm khác nhau và sau đó chúng tôi thảo luận và tranh luận cho đến khi chúng tôi đi đến lựa chọn một trong số chúng hoặc từ bỏ cả 3 ý tưởng để đi sang một hướng hoàn toàn mới. Đối với tôi, hướng đi mới bắt đầu khi bạn “cùng đường”. Tôi muốn gây bất ngờ cho cả bản thân và khách hàng bằng một thứ mà chúng tôi chưa từng thấy trước đây nhưng điều đó thể hiện được giá trị mà khách hàng muốn hướng tới. Và điều quan trọng là phải khám phá ra điều gì đó đại diện cho tôi với tư cách là một tác giả.

kienviet alison brooks quyen tac gia trong kien truc khong thuoc ve mot nguoi 5
Fold house
kienviet alison brooks quyen tac gia trong kien truc khong thuoc ve mot nguoi 2
VXO House
  • Những năm gần đây, Kiến trúc có xu hướng từ bỏ quyền tác giả và theo đuổi các dự án hợp tác 1 cách khách quan và bình đẳng. Nhưng liệu từ bỏ quyền tác giả sẽ bình đẳng cho các bên, nhất là khi cần xây dựng thương hiệu riêng cho mình?   

Chắc chắn rồi. Quyền tác giả là điều không thể thiếu đối với tôi, đặc biệt là với tư cách là một nữ KTS. Vì nhiều KTS nữ vẫn chưa được biết đến, vẫn chưa được công nhận dù có đóng góp rất lớn trong các dự án hợp tác chung. Chúng tôi phải có tiếng nói riêng và theo tôi là không nên cả nể. Chỉ cần nghĩ về nó – bạn đã bao giờ nghe thấy cụm từ “một nhà phát minh nữ chưa”? Đa số luôn là đàn ông. Trong khi phụ nữ cũng sáng tạo như đàn ông và lúc đó quyền tác giả là điều rất quan trọng. Tất nhiên, sẽ luôn có các dự án hợp tác chung và chia sẻ quyền lợi. Tôi không cho rằng quyền tác giả thuộc về một kiến trúc sư tạo ra thiết kế. Kiến trúc là một công việc mang tính tập thể. Vì vậy cần thống nhất lợi ích rõ ràng khi hợp tác. Đó là nơi tính xác thực và quyền tác giả mang lại giá trị, vì thực sự bạn cũng không thể làm mà thiếu cộng sự. 

kienviet alison brooks quyen tac gia trong kien truc khong thuoc ve mot nguoi
The Passages
  • Cô cho rằng “Kiến trúc là tạo ra những câu chuyện mới?

Có nhiều cách mà Kiến ​​trúc có thể kể những câu chuyện thu hút hoặc giúp tạo ra ảnh hưởng đến cộng đồng. Khi bạn di chuyển qua một tòa nhà, nó có thể gợi nhớ đến các sự kiện lịch sử. Bối cảnh, ánh sáng, giúp củng cố cảm giác kết nối và liên tưởng. Ví dụ, trong dự án Exeter College Oxford, vừa là một công trình giáo dục và vừa để ở và sinh hoạt, tôi đã chuyển đổi sơ đồ hình chữ nhật sang hình chữ S, lúc đó sẽ tạo ra sự ngăn chia giữa bên học thuật và sinh hoạt 1 cách tự nhiên thông qua 1 hành lang ở giữa. Mỗi sân đều có những mục đích sử dụng và chất lượng ánh sáng rất khác nhau cho phép các dân cư và sinh viên của tòa nhà có thể tận hưởng những góc nhìn khác nhau trong suốt cả ngày khi họ sử dụng tòa nhà. Bên trong, tôi đưa các không gian lưu thông thành những không gian để tụ họp và làm việc chung. Vì vậy, tuyến đường lưu thông chính xuyên qua tòa nhà là một không gian làm việc ngoài trời – một lối đi có tường kính trong suốt được bao quanh bởi những mái vòm bằng gỗ, với một bên là các phòng dạy học và một bên là sân trong. Là không gian học tập chung chuyên dụng đầu tiên của Oxford. Tiếp theo là một hành lang bê tông nhìn ra North Quad và dẫn đến Phòng đa năng, là một tòa nhà giống như viên ngọc và đặt ở trung tâm. Vì vậy, hành trình xuyên qua khu phức hợp cho phép sinh viên và du khách trải nghiệm tòa nhà như 1 “câu chuyện giáo dục” , khi nó xuất hiện bên trong phòng, ở hành lang và cả ngoài trời, sự họ xuất hiện ở khắp mọi nơi. Vì vậy, kiến ​​trúc có thể là một công cụ để nâng cao trải nghiệm về địa điểm. 

kienviet alison brooks quyen tac gia trong kien truc khong thuoc ve mot nguoi 6
Accordia Sky Villas Cambridge

Từ bỏ tiền lệ của mình, tham khảo tiền lệ của người khác để tạo ra cái mới và sau đó nó lại là tiền lệ của mình! 

Nó cho phép một loại tự do giàu trí tưởng tượng, để rũ bỏ mọi thứ mà bạn đã được dạy. Tất nhiên, những gì bạn học đều có giá trị, nhưng điều thực sự quan trọng là bạn có thể từ bỏ các loại quy ước mà bạn đã giả định hoặc mọi người mong đợi và cố gắng thử thách chúng theo những cách sáng tạo. Tôi đưa khách hàng và các bên liên quan đi cùng và chia sẻ toàn bộ quá trình, các nghiên cứu, nguồn cảm hứng và ý tưởng của chúng tôi. Vấn đề là đẩy các ý tưởng đến giới hạn và phát triển các lập luận nền tảng làm cho chúng vừa dễ tiếp cận vừa có tính thuyết phục. Nhưng hầu hết các khoản hoa hồng của tôi là có được trong các cuộc thi và cho phép bạn bung hết trí tưởng tượng của mình 1 cách hoàn chỉnh. Tôi cũng đang cố gắng đưa những ý tưởng mới vào công việc của mình 1 cách kỷ luật hơn, đều đặn hơn. Tôi cũng đang tìm kiếm cơ hội để tham gia hợp tác. Tôi đã mời một sinh viên ở Lagos tham gia cùng tôi trong một cuộc thi cho Trung tâm Toàn cầu của Trường Kinh tế Luân Đôn, một tòa nhà sẽ có một số khoa học thuật và Viện LSE cho Châu Phi. Tôi nghĩ rằng các thành phố và trường đại học ở châu Âu cũng như công trình dân dụng thực sự cần nhiều Kiến ​​trúc theo lối suy nghĩ phi phương Tây.

Tôi quan tâm đến việc giảm số lượng vật liệu xuống càng ít càng tốt!

Đây là một nhiệm vụ khác mà tôi nghĩ rằng tôi đã đạt được nhờ dự án “Nụ cười – The Smile”. Tác phẩm được làm từ một vật liệu duy nhất, gỗ CLT, nó là cấu trúc và lớp hoàn thiện. Chúng không dư thừa và cũng không thế thiếu.

Và cuối cùng là vẻ đẹp trong Kiến trúc

Nó giống như vẻ đẹp người phụ nữ, với tôi, nó không chỉ đến từ vẻ bề ngoài của họ. Trong kiến trúc thì vẻ đẹp đến từ 1 tập hợp,  chúng ta có thể nói về những cách để gắn kết mọi người lại với nhau thông qua làm việc với ánh sáng, vật liệu, tỷ lệ, vật trang trí, hình tượng, hệ sinh thái để liên hệ không gian với cơ thể con người, làm thế nào để cho phép thiên nhiên và kiến ​​trúc cùng tồn tại một cách hài hòa. Đây là nhiệm vụ bất khả thi mà tôi đang cố gắng đạt được. Chúng tôi, những KTS, là những người giải quyết vấn đề như những kỹ sư, đồng thời là như những nghệ sĩ. Sự tổng hợp giữa nghệ thuật và phục vụ lợi ích chung là một hành động cân bằng đầy thách thức. Mọi người đều có quyền đến 1 nơi đẹp, xanh và dễ chịu. Mọi người đều cần làm đẹp như một phần của trải nghiệm hàng ngày.  Đó là một khao khát bẩm sinh trong tất cả chúng ta. Vì vậy, Chủ nghĩa chức năng, chủ nghĩa duy lý và chủ nghĩa khái niệm là không đủ.

Người dịch: Hoàng Anh | Nguồn: Archdaily

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
190 head
Phỏng vấn Jean Nouvel

Sinh năm 1950, tại Fumel (lot-etgaronne) miền nam nước Pháp, ông học tại trường Ecole Nationale Supérieure des beaux arts Read more

do hoa da phuong tien head
Đồ họa đa phương tiện

Công nghệ hình ảnh đang tiến theo xu hướng: từ hình ảnh 2D trên film, giấy ảnh, màn ảnh... tiến Read more

409 head
Khát vọng ánh sáng

Một câu chuyện về một người thanh niên trẻ châu Phi bằng khao khát được học hành đã đóng góp Read more

Khóa đào tạo quốc tế về quản lý dự án và quản lý xây dựng của ĐHTH Cincin

Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về nâng cao năng lực quản lý dự án và quản lý Read more

vegiaithuongpritzkler
Kiến trúc là một môn thể thao đồng đội vậy tại sao…?

Một quan điểm khác và đáng suy ngẫm của giáo sư Witold_Rybczynski về giải thưởng Pritzker , thông qua bài Read more

luongkts
Tham khảo về lương dành cho nghề Kiến trúc trên thế giới

Bạn có quan tâm tới mức lương của các đồng nghiệp tại các quốc gia trên thế giới ?