Bài toán thiết kế can thiệp vào kiến trúc hiện hữu là một chủ đề hấp dẫn với người thiết kế, đặc biệt trong bối cảnh đô thị giao thoa giữa cũ và mới, truyền thống và hiện đại ở Việt Nam. Dưới đây là một vài dự án của các KTS nổi tiếng cung cấp thêm cho bạn đọc các góc nhìn về đề tài này.

kienviet thiet ke can thiep vao kien truc hien huu nhin tu du an cua cac kien truc su noi tieng2
Cải tạo và mở rộng Bảo tàng Nghệ thuật Harvard

Sử dụng và tiêu thụ có trách nhiệm các nguồn tài nguyên thiên nhiên và những tác động của ngành xây dựng là những mối quan tâm đang hiện hữu trong lĩnh vực kiến trúc và quy hoạch đô thị. Trước đây, các khái niệm như xây lại, phá dỡ hàng loạt và xây dựng các cấu trúc hoàn toàn mới đã được chấp nhận và khuyến khích rộng rãi. Ngày nay, có một sự chuyển đổi dường như đang diễn ra, nó kêu gọi các phương pháp tiếp cận mới như tái chế, tái sử dụng thích ứng và cải tạo, tận dụng những gì đã có sẵn. Bài viết này đưa ra một số dự án và cung cấp cái nhìn sơ lược về các biện pháp can thiệp của các kiến trúc sư nổi tiếng trong các công trình hiện hữu.

Năm 2021, Giải thưởng Pritzker đã được trao cho văn phòng Lacaton & Vassal của Pháp, hai kiến ​​trúc sư mà những công trình của họ phản ánh tinh thần dân chủ của kiến ​​trúc và sự đồng cảm với môi trường tự nhiên và nhân tạo. Các dự án của Lacaton & Vassal bắt đầu bằng việc nghiên cứu sâu về bối cảnh và môi trường xung quanh, đề xuất các biện pháp can thiệp nhằm đi sâu vào nhiều mức độ tương tác khác nhau, chẳng hạn như văn hóa, kinh tế, không gian và vật liệu, cho phép các kiến ​​trúc sư đi theo một cách tiếp cận cẩn thận và tối giản.

kienviet thiet ke can thiep vao kien truc hien huu nhin tu du an cua cac kien truc su noi tieng 2
kienviet thiet ke can thiep vao kien truc hien huu nhin tu du an cua cac kien truc su noi tieng 1
Dự án ‘Chuyển đổi 530 đơn vị nhà ở’ của Lacaton & Vassal

Điều này dẫn đến một kiến ​​trúc không tập trung vào thẩm mỹ mà tìm kiếm về công năng và chất lượng dựa trên một ngân sách nhỏ và bảng vật liệu đơn giản nhất. Một ví dụ về điều này là dự án ‘Chuyển đổi 530 đơn vị nhà ở’ ở Bordeaux. Dự án này nhấn mạnh đến việc khôi phục cấu trúc của tòa nhà, vốn đã bị hư hại sâu sắc, trong khi các dự án còn lại tìm cách nâng cao các đặc điểm chính của thiết kế ban đầu, thay đổi cửa sổ và tạo ban công, sân thượng và khu vườn mùa đông (winter garden). Cách can thiệp này làm thay đổi chất lượng của dự án mà không phải cần phá dỡ nhiều và gây lãng phí.

Tuy nhiên, không phải mọi thiết kế cho các cấu trúc đã có từ trước đều tuân theo cách tiếp cận tinh tế này. Nhiều kiến ​​trúc sư lớn đã chọn những giải pháp triệt để hơn nhấn mạnh vào sự can thiệp, chẳng hạn như trong Công trình Cải tạo và Mở rộng Bảo tàng Nghệ thuật Harvard của Payette và Renzo Piano Building Workshop, nơi mà sự tương phản giữa cái cũ và cái mới được thể hiện trong vật liệu và ngôn ngữ kiến ​​trúc. Kết quả đạt được là một thứ kiến ​​trúc mà cả hai phong cách cùng tồn tại, từ bên trong lẫn bên ngoài, hài hòa một cách hoàn hảo.

kienviet thiet ke can thiep vao kien truc hien huu nhin tu du an cua cac kien truc su noi tieng 3
Cải tạo và mở rộng Bảo tàng Nghệ thuật Harvard

Trước tác động lớn của việc tiêu thụ vật liệu và sản xuất chất thải đối với môi trường, dự kiến ​​ngày càng có nhiều dự án tập trung vào việc tái sử dụng một cách thích ứng các công trình hiện hữu. Điều này có nghĩa là nhiều tòa nhà đang được sử dụng cho các mục đích khác nhau, dẫn đến một vấn đề hoàn toàn mới: điều chỉnh công trình theo các chức năng mới của nó. Do đó, các dự án tái sử dụng, trong các tòa nhà lịch sử hoặc hiện đại, thách thức chúng ta suy nghĩ về cách ta mong muốn các yếu tố mới trong mối liên hệ với những cấu trúc cũ.

Ví dụ, công trình La Samaritaine của SANAA + LAGNEAU Architectes + Francois Brugel Architectes Associes + SRA Architectes, bao gồm việc chuyển đổi một cửa hàng bách hóa truyền thống của Pháp thành một khu phát triển hỗn hợp với các cơ sở thương mại, văn phòng, nhà ở và nhà trẻ, thực hiện can thiệp rất rõ ràng, trực tiếp, nhưng được tích hợp một cách liền mạch. Các kiến ​​trúc sư của SANAA đã thiết kế một mặt tiền bên ngoài bằng kính cong rất đương đại, đồng thời phản ánh cảnh quan mang tính lịch sử xung quanh, trong khi cái cũ và cái mới cùng tồn tại trong không gian nội thất.

kienviet thiet ke can thiep vao kien truc hien huu nhin tu du an cua cac kien truc su noi tieng 4
La Samaritaine

Cùng quan điểm, Trung tâm Di sản và Nghệ thuật Tai Kwun của Herzog & de Meuron là một dự án biến khu phức hợp nhà tù thế kỷ 19 trước đây thành một không gian giải trí và văn hóa. Khu phức hợp được xác định và cấu trúc bởi hai sân trong lớn, trong khi hai khối mới nổi lên chặt chẽ trên các bức tường đá hoa cương bao xung quanh tạo ra các yếu tố đặc biệt nhưng được lồng ghép cẩn thận trong kết cấu của các tòa nhà hiện có. Các khối mới không sao chép lại các thành phần mang tính lịch sử mà thay vào đó, tạo ra một mối quan hệ mới với khu đất bằng cách ‘bay lượn’ ngay phía trên bức tường để tạo ra các không gian giao thông và công cộng mới bên dưới.

kienviet thiet ke can thiep vao kien truc hien huu nhin tu du an cua cac kien truc su noi tieng 5
Trung tâm Di sản và Nghệ thuật Tai Kwun

Sesc 24 de Maio, của Paulo Mendes da Rocha và MMBB Arquitetos, đề xuất một cách tiếp cận triệt để với việc tái sử dụng cửa hàng bách hóa cũ ở Brazil. Khác với SANAA ở Pháp, tòa nhà hiện hữu này không có giá trị lớn về mặt kiến ​​trúc, nhưng nó nằm ở một vị trí tuyệt vời ngay tại trung tâm thành phố. Vì vậy, dự án chỉ tận dụng lợi thế của cấu trúc hiện hữu, với thách thức là phải điều chỉnh nó cho phù hợp với các yêu cầu chức năng mới, một cơ sở văn hóa bao gồm một hồ bơi và một nhà hát. Thiết kế cũng tìm cách thay đổi đặc thù công năng của tòa nhà thương mại cũ bằng cách tích hợp và giao tiếp tốt hơn trong cấu trúc đô thị.

kienviet thiet ke can thiep vao kien truc hien huu nhin tu du an cua cac kien truc su noi tieng 6
Sesc 24 de Maio

Centro Cultural Caixa Forum Barcelona của KTS Arata Isozaki sử dụng cả hai cách tiếp cận, cân bằng các yếu tố cũ và mới đồng thời tạo ra sự tương phản làm nổi bật sự can thiệp. Hầu hết dự án ở dưới lòng đất, sử dụng vật liệu địa phương như những bức tường đá của sân trong, được xây dựng thấp hơn mặt đường,  hòa lẫn sự cải tạo với tòa nhà có giá trị lịch sử. Trong khi đó, các yếu tố đương đại như kết cấu thép trên đoạn đường nối vào tầng hầm, và cửa kính và thép ở lối vào của tòa nhà, nổi bật so với ngôn ngữ nguyên bản. Dự án này giải quyết được việc hợp nhất cả hai cách tiếp cận, tìm kiếm sự cân bằng giữa một bên là sự can thiệp vô hình ở quy mô lớn và một bên là một đối tượng bắt mắt.

kienviet thiet ke can thiep vao kien truc hien huu nhin tu du an cua cac kien truc su noi tieng
Centro Cultural Caixa Forum Barcelona

Cuối cùng, Convento das Bernardas của Eduardo Souto de Moura là một dự án biến một tu viện cũ thành một khu phức hợp nhà ở thông qua sự can thiệp tinh tế và nhạy cảm vào tòa nhà hiện hữu, sử dụng các vật liệu tự nhiên liên quan đến những tàn tích cũ. Mặc dù tinh tế, sự can thiệp rõ ràng đã tách những yếu tố mới ra khỏi đống đổ nát. Như Souto de Moura mô tả cách tiếp cận của mình, “đẹp như tranh” là một tai nạn chứ không phải ý định của dự án”.

kienviet thiet ke can thiep vao kien truc hien huu nhin tu du an cua cac kien truc su noi tieng 8
Convento das Bernardas

Các dự án được chọn cho thấy cách những kiến ​​trúc sư lớn từng đoạt giải Pritzker đã lựa chọn để tích hợp thiết kế của họ với các cấu trúc đã có từ trước. Ngay cả khi dự án chỉ sử dụng cấu trúc hoặc cố gắng giảm thiểu sự can thiệp nhiều nhất có thể, các dự án tái sử dụng thích ứng có nghĩa là điều chỉnh theo các mục đích mới, hiểu rõ địa điểm, mối quan hệ với môi trường xung quanh và lân cận, những dòng chảy đã tồn tại ở đó và những điều bạn muốn đạt được, vật liệu, hình khối, và trên hết là lựa chọn thiết lập sự tương phản giữa cũ và mới hay tạo ra sự can thiệp nhẹ nhàng và tinh tế.

Người dịch: Anh Tuấn | Nguồn: Archdaily

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
Thiet ke chua co ten 4
KTS Nguyễn Hoàng Mạnh – giám khảo người Việt duy nhất tại Cuộc thi kiến trúc quốc tế TINY HOUSE 2022

KTS Nguyễn Hoàng Mạnh (MIA Design Studio) sẽ đảm nhiệm vai trò giám khảo của Cuộc thi kiến trúc quốc Read more

AVA WEBSITE BAI DANG CONG TRINH TOP 10 1200 x 600 px 1200 x 600 px 33
Không gian phòng khám Y học cổ truyền mang đậm bản sắc Việt

Tọa lạc tại một tòa nhà cao tầng đậm chất công nghiệp, Phòng khám Y học cổ truyền Sao Phương Read more

kienviet cac van de that su cua thiet ke ngay nay 3
Các vấn đề thật sự của thiết kế ngày nay

Cuộc sống con người hiện đại đang phải đối mặt với rất nhiều biến động của thế giới, của môi Read more

AVA WEBSITE BAI DANG CONG TRINH TOP 10 1200 x 600 px 1200 x 600 px 32
Việt Trì House Complex: Tòa nhà tổ hợp hiện đại, gần gũi với thiên nhiên

Nằm ở trung tâm thành phố, Việt Trì Complex gây ấn tượng với thiết kế hiện đại, thô mộc và Read more

kienviet 5 meo chon dung kich thuoc dem cho giuong ngu 3
5 mẹo chọn đúng kích thước đệm cho giường ngủ

Chọn giường ngủ là một việc quan trọng đảm bảo phù hợp với không gian phòng cũng như sự thoải Read more

kienviet khuon vien moi an tuong cua Google thung lung Silicon 4
Khuôn viên mới ấn tượng của Google ở thung lũng Silicon

Google đã cho đi vào hoạt động khuôn viên mới tại Thung lũng Silicon, California. Công trình do BIG và Read more