Ville Radieuse (Thành phố Radiant) là một quy hoạch đô thị tổng thể vẫn còn nằm trên giấy của Le Corbusier, được trình bày lần đầu tiên vào năm 1924 và được xuất bản trong cuốn sách cùng tên vào năm 1933. Dự án được thiết kế cho việc lưu thông hiệu quả cũng như tối ưu không gian xanh và ánh sáng tự nhiên. 

Thành phố Radiant: Tính cấp tiến trong quy hoạch đô thị của Le Corbusier
kienviet ville radieuse thanh phố của tương lai tuan theo trật tự hinh học le corbusier4Mô hình Thành phố Radiant của Le Corbusier

Thành phố của tương lai Le Corbusier không chỉ cung cấp cho cư dân một môi trường sống tốt hơn mà còn góp phần tạo ra một xã hội tốt đẹp hơn. Chúng mang tính cấp tiến, trật tự, đối xứng và tiêu chuẩn hóa, các nguyên tắc do Le Corbusier đề xuất có ảnh hưởng sâu rộng đến quy hoạch đô thị hiện đại và dẫn đến sự phát triển của các kiểu nhà ở mật độ cao mới.

Thành phố Radiant: Tính cấp tiến trong quy hoạch đô thị của Le Corbusier
Quy hoạch thành phố được Le Corbusier trình bày lần đầu tiên vào năm 1924

Phù hợp với những tiến bộ của chủ nghĩa hiện đại (không khuyến khích phát triển kiến trúc bản địa), Thành phố Radiant đã xuất hiện từ tầm nhìn của ông: nó được xây dựng trên nền của những thành phố bản địa ở châu Âu đã bị phá bỏ. Thành phố mới sẽ bao gồm các tòa nhà chọc trời có mật độ cao và giống hệt nhau, trải rộng trên một khu vực nhiều cây xanh và được bố trí theo mạng lưới hệ trục tọa độ, cho phép thành phố hoạt động như một “cỗ máy sống”. Le Corbusier giải thích: “Thành phố ngày nay là một thứ đang chết dần vì quy hoạch của nó không đúng với tỷ lệ 1/4 của hình học. Kết quả của một bố cục hình học thực sự là sự lặp lại, kết quả của sự lặp lại là một tiêu chuẩn, một  hình thức hoàn hảo”.

Cốt lõi kế hoạch của Le Corbusier là khái niệm phân vùng: phân chia chặt chẽ thành phố thành các khu thương mại, kinh doanh, giải trí và dân cư riêng biệt. Khu thương mại nằm ở trung tâm, bao gồm các tòa nhà chọc trời nguyên khối, mỗi tòa cao tới 200m và có sức chứa từ 500.000 đến 800.000 người. Nằm ở trung tâm của khu dân cư sẽ là hệ thống giao thông công cộng, từ đó một hệ thống tàu điện ngầm rộng lớn sẽ đảm nhận nhu cầu di chuyển của người dân.

Thành phố Radiant: Tính cấp tiến trong quy hoạch đô thị của Le Corbusier
Bản vẽ mặt bằng

Các khu nhà ở sẽ bao gồm các tòa nhà chung cư, được gọi là “Unités”. Với chiều cao 50m, một Unité có thể chứa 2.700 cư dân và hoạt động như một ngôi làng thẳng đứng: các cơ sở phục vụ ăn uống và giặt giũ là ở tầng trệt, một vườn trẻ và một hồ bơi trên mái nhà. Các công viên sẽ tồn tại giữa các Unités, cho phép cư dân nhận tối đa ánh sáng tự nhiên ban ngày, giảm thiểu tiếng ồn và các tiện nghi giải trí đều có ngay trước cửa nhà của họ.

Những ý tưởng cấp tiến này đã được Le Corbusier phát triển thêm trong các bản thảo của ông cho những kế hoạch khác nhau cho các thành phố như: Paris, Antwerp, Moscow, Algiers và Morocco. Cuối cùng, vào năm 1949, ông đã tìm thấy một cơ quan nhà nước cung cấp cho ông một địa điểm – Thủ đô Punjab của Ấn Độ. Tại Chandigarh, thành phố đầu tiên ở Ấn Độ được giải phóng, Le Corbusier đã áp dụng hệ thống phân vùng chặt chẽ của mình và thiết kế Khu phức hợp trung tâm Điện Capitol, bao gồm Tòa án Tối cao, Hội đồng Lập pháp và Ban Thư ký.

Có lẽ sự hiện thực hóa lớn nhất các ý tưởng của Le Corbusier có thể được chứng kiến ​​trong việc hình thành thủ đô Brasilia của Brazil, được xây dựng trên một khu đất trống do Tổng thống Brasil cung cấp. Thành phố này đã được Lúcio Costa và Oscar Niemeyer thiết kế thành một thành phố có trật tự hình học hoàn hảo, tách biệt các khu hành chính hoành tráng và các khu nhà ở giống hệt nhau, thuộc sở hữu hoàn toàn của chính phủ. Bằng cách thực hiện các nguyên tắc của Le Corbusier, Costa và Niemeyer hy vọng tạo ra một thành phố hiện thực sự bình đẳng và công bằng.

Thành phố Radiant: Tính cấp tiến trong quy hoạch đô thị của Le Corbusier
Bản phác thảo công viên nằm giữa các đơn vị ở

Ảnh hưởng của nó không chỉ dành riêng cho thế giới quy hoạch đô thị. Năm 1947, Le Corbusier thiết kế Unité d’Habitation ở Marseille, lấy cảm hứng từ tòa nhà chung cư trong Thành phố Radiant – bao gồm 337 căn hộ trong một tòa nhà cùng với các tiện ích công cộng trên mái nhà và tầng trệt. Do chi phí sản xuất thép tăng cao sau chiến tranh, Unité d’Habitation được xây dựng bằng bê tông lộ thiên và báo trước sự xuất hiện của Kiến trúc thô mộc. Trong những năm sau đó, bốn tòa nhà tương tự đã được dựng lên ở Pháp và Đức. Kiểu phân loại này đã đưa ra câu trả lời cho tình trạng thiếu nhà ở sau chiến tranh, đã được điều chỉnh thêm trên khắp thế giới trong vô số dự án nhà ở.

Thành phố Radiant: Tính cấp tiến trong quy hoạch đô thị của Le Corbusier
Công trình Unité d’Habitation

Ngày nay, với Chủ nghĩa Hậu Hiện đại, các thành phố được lấy cảm hứng từ quy hoạch của Le Corbusier hầu như không được mô tả là Utopias (Vườn địa đàng). Ví dụ, Brasilia đã bị chỉ trích gay gắt vì phớt lờ thói quen hoặc mong muốn của cư dân và không cung cấp không gian công cộng cho các cuộc gặp gỡ đô thị. Thêm vào đó, các khu chung cư lấy cảm hứng từ Unité nằm ở ngoại ô của hầu hết các thành phố lớn ngày nay, đã trở thành nơi ươm mầm của nghèo đói và tội phạm; hầu hết đã được tu sửa kỹ lưỡng hoặc phá bỏ.

Nhưng phải thẳng thắn rằng, ý tưởng của Thành phố Radiant đã giải quyết các vấn đề về giao thông, tiếng ồn, không gian công cộng,… Le Corbusier, ông không giống như bất kỳ KTS nào trước đó, đã giải quyết vấn đề một cách tổng thể và có tác động sâu rộng trên toàn thế giới.

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
kienviet
Sự chuyển hóa không gian đô thị và kiến trúc Pháp thuộc tại Hà Nội

Việt Nam là đất nước có nền kiến trúc, đô thị bản sắc, gắn liền với văn hóa nông nghiệp Read more

kienviet van de da dang sinh hoc trong do thi 1
Vấn đề đa dạng sinh học trong đô thị

Các dự án ngày nay ngoài những yêu cầu về mặt công năng, thẩm mỹ còn quan tâm đến việc Read more

Thiet ke khong ten 2
99 tác phẩm nhận “Giải thưởng Quy hoạch đô thị quốc gia lần thứ 2”

Tối 12/12, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam đã tổ chức Read more

Ứng dụng công nghệ Digital Twins trong quy hoạch và quản lý đô thị tại thành phố Thành Đô
Ứng dụng công nghệ Digital Twins trong quy hoạch và quản lý đô thị tại thành phố Thành Đô

Công nghệ Digital twins đã và đang được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như quy hoạch đô thị bền Read more

Đà Lạt muốn nâng Dinh Tỉnh trưởng lên 28m, xây tổ hợp khách sạn, thương mại… bên dưới
Đà Lạt muốn nâng Dinh Tỉnh trưởng lên 28m, xây tổ hợp khách sạn, thương mại… bên dưới

Phương án kiến trúc khu vực đồi Dinh Tỉnh trưởng của Đà Lạt được lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng lựa Read more