Kiến trúc các thánh đường từ lâu đã được coi là một trong những yếu tố để nhận diện và thấu hiểu giáo lý đạo Hồi. Một thành phần không thể thiếu trong kiến ​​trúc thánh đường Hồi giáo, bất chấp quy mô và vị trí của công trình và được xem như một tuyên bố trực quan mạnh mẽ về sự hiện diện của Hồi giáo, đó chính là minaret (tiểu tháp).

Cấu trúc đặc biệt của tiểu tháp đã khiến sự hiện diện của nó trở thành tâm điểm, hướng mọi người đến không gian linh thiêng nhất của tôn giáo. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu lý do đằng sau việc sử dụng các tháp và chức năng của nó đã phát triển về mặt văn hóa và kiến ​​trúc như thế nào.

Kiến trúc của một nhà thờ Hồi giáo điển hình bao gồm một sân mở, một mái vòm, một phòng cầu nguyện và một tiểu tháp. Cấu trúc mái vòm bao gồm một bức tường Qibla (đối diện với Mecca), một mehrab, một hốc hình bán nguyệt được đặt cho Imam của nhà thờ Hồi giáo để phục vụ cho buổi cầu nguyện và minbar, một chỗ ngồi trên cao dành cho Imam. Ngoài chức năng tôn giáo như một nơi thờ cúng, nhà thờ Hồi giáo còn giữ giá trị văn hóa và xã hội, vì nó cung cấp một nơi để các tín đồ Hồi giáo có thể tụ họp xã hội, tổ chức các hoạt động giáo dục và từ thiện. 

Trong thời kỳ đầu tiên của Hồi giáo, lời kêu gọi cầu nguyện (hay Athan) được thực hiện trên địa điểm cao nhất của nhà thờ. Và vì mọi người không có phương tiện công nghệ để khuếch đại phạm vi của Athan nên kiến ​​trúc của nhà thờ Hồi giáo và vị trí của nó có ảnh hưởng lớn đến cách âm thanh được truyền qua đất. Lấy cảm hứng từ những tháp canh của Hy Lạp, được cho là một trong những cấu trúc giống như tiểu tháp đầu tiên được xây dựng, các kiến trúc sư đã bắt đầu xây dựng các cấu trúc tương tự liền kề với các nhà thờ Hồi giáo, tạo cho muezzin một nền tảng cao hơn. Một số học giả tin rằng nguồn cảm hứng đằng sau việc xây dựng các cấu trúc giống như tháp đến từ tháp chuông nhà thờ cổ ở Syria. 

Vai trò của tiểu tháp minaret trong kiến trúc Hồi giáo
Minaret của nhà thờ Hồi giáo Kairouan

Trong suốt lịch sử, các ngọn tháp đã được xây dựng với nhiều hình thức và độ cao khác nhau, từ cấu trúc hình vuông, dày đến các đường dốc xoắn ốc mỏng. Ở chân tháp, tháp có một khối nền hình vuông gắn với góc của nhà thờ Hồi giáo. Khi cấu trúc này tăng lên, nó thay đổi thành một loạt các ngăn xếp hình vuông, lục giác, bát giác hoặc hình tròn với ban công và hốc. 

Về phía đỉnh, tháp có thể được thiết kế như một bệ mở hoặc được niêm phong bằng mái vòm hoặc phần tử giống hình nón. Để làm nổi bật hơn nữa sự hiện diện về cấu trúc và hình ảnh thì phần cao nhất của tháp (cho dù là cấu trúc của chính nó hay những gì ở trên cùng) đều được trang trí rất nhiều bằng chạm khắc, sơn hoặc vật liệu phản chiếu.

Các nhà thờ Hồi giáo có thể có tối đa 6 tháp, tùy thuộc vào kích thước của nhà thờ Hồi giáo và sự nổi bật về mặt hình ảnh của nó đối với môi trường xung quanh. Về mặt tiếp cận, muezzin có thể đạt đến tầng cao nhất thông qua cầu thang bên ngoài hoặc bên trong. Trong một số trường hợp cụ thể, chẳng hạn như thiết kế của Nhà thờ Hồi giáo lớn Samarra ở Iraq – hay còn được gọi là Malwiya, bản thân cấu trúc là một tiểu tháp lớn được bao bọc bởi một đoạn đường xoắn ốc có thể đi vào bằng xương mu.

Malwiya

Tháp phục vụ lâu đời nhất thế giới có từ năm 727 sau Công nguyên là một tòa tháp hình vuông nguyên khối ở Nhà thờ Hồi giáo Kairouan của Tunisia. Nằm ở thị trấn Kairouan, Tunisia, Di sản Thế giới đã được UNESCO công nhận, Nhà thờ Hồi giáo Uqba được coi là một trong những di tích Hồi giáo lớn nhất ở Bắc Phi. 

Tòa tháp hình vuông của nó được xây dựng ở trung tâm của mặt tiền phía Bắc, không giống như vị trí thông thường của các nhà thờ hồi giáo khác. Cấu trúc tăng 31,5 mét, với cơ sở 10,7 mét mỗi bên. Nó bao gồm ba cấp độ, trên cùng là một mái vòm nhỏ có gân. Được xây dựng bằng đá đổ nát, tòa tháp bao gồm một cầu thang 129 bậc chỉ có thể đi vào từ bên trong. Mặt sân của tòa tháp được chọc thủng bằng các cửa sổ cung cấp ánh sáng và thông gió vào không gian.

Vai trò của tiểu tháp minaret trong kiến trúc Hồi giáo
Minaret của nhà thờ Hồi giáo Kairouan

Ngày nay, các kiến ​​trúc sư đã có tầm nhìn xa hơn về nhu cầu chức năng của tháp để kêu gọi cầu nguyện và coi nó như một dấu ấn kiến ​​trúc của tôn giáo Hồi giáo mà không ảnh hưởng đến giới hạn của các nguyên tắc đã được thiết lập trước đó. Một số ràng buộc về môi trường, cấu trúc và chính quyền đã dẫn đến những thay đổi trong kiểu kiến ​​trúc của “nhà thờ Hồi giáo điển hình”, loại bỏ một số đặc điểm truyền thống của nó, chẳng hạn như mái vòm, sân và tháp nhỏ. Ngược lại, các trường hợp không có bất kỳ giới hạn bên ngoài nào cho phép các kiến ​​trúc sư tận dụng sự hiện diện mang tính biểu tượng của tòa tháp và sử dụng nó như một bức tranh sáng tạo của họ để làm nổi bật chức năng của tòa nhà trong bối cảnh đương đại. Với kích thước tương tự như kích thước của các tòa nhà chọc trời. 

Nhà thờ Hồi giáo / HOK KAPSARC
Vai trò của tiểu tháp minaret trong kiến trúc Hồi giáo
Lối vào Nhà thờ Hồi giáo Trung tâm của Pristina
Vai trò của tiểu tháp minaret trong kiến trúc Hồi giáo
Nhà thờ Hồi giáo Mohammad Rasul-Allah

Dịch: Hương Lan | Nguồn: Archdaily

XEM THÊM

Bình luận từ Facebook