Bài viết dựa trên nghiên cứu của giáo sư Erin Bromage, chuyên gia miễn dịch học của Đại học Massachusetts Dartmouth về đánh giá những nguy cơ lây nhiễm virus Sars-CoV-2, nguyên nhân dẫn đến đại dịch Covid-19 ở các môi trường không gian hạn chế như nhà hàng, nhà thờ, nơi làm việc, trường học…

Chỉ cần tiếp xúc với 1000 hạt virus SARS-CoV-2 đã có thể bị nhiễm Covid-19 trong khi mỗi hơi thở giải phóng từ 50 – 5.000 phần tử virus. Nếu một người ho hoặc hắt hơi, có đến 200 triệu virus được “bắn” ra ngoài môi trường. Đây cũng là nguyên do vì sao virus SARS-CoV-2 lại có tốc độ lây lan nhanh đến như vậy.

Giáo sư Erin Bromage, chuyên gia về miễn dịch học thuộc Đại học Massachusetts Dartmouth trong một chủ đề giảng dạy cho sinh viên đã đưa ra những nguy cơ lây nhiễm trong môi trường. Nhìn chung, ông nhận định: “Các đợt bùng phát dịch lây lan từ việc mua sắm chỉ chiếm một phần nhỏ các ca lây nhiễm theo dấu vết. Còn lại, những nguồn lây chính đến từ nhà ở, nơi làm việc, phương tiện giao thông công cộng, tụ tập nơi đông người và nhà hàng. Điều này chiếm 90% khả năng lây nhiễm”.

Trong phòng kín, không khí kém lưu thông và tập trung đông người

Nếu bạn cho rằng trên một chuyến tàu du lịch khả năng lây nhiễm cao nhất thì có lẽ bạn đã nhầm. Các đợt bùng phát dịch ở trên tàu thậm chí còn không được đưa vào danh sách 50 đợt bùng phát hàng đầu cho đến nay.

Theo Erin Bromage, bất kỳ môi trường kín, không khí kém lưu thông và đông người đều gây ra rắc rối. Việc tiếp xúc với một loại virus nhân theo công thức thời gian là cơ sở của việc truy vết. Bất kỳ ai mà bạn giao tiếp trực tiếp hơn 10 phút đều có khả năng nhiễm bệnh.

Giao tiếp: Nói, hát…

Các hoạt động giao tiếp như nói, hát có thể làm tăng giải phóng các giọt bắn khoảng 10 lần, với gần 200 virus mỗi phút. Giả sử, mọi virus được cơ thể hít vào sẽ mất 5 phút nói chuyện trực tiếp để lây nhiễm. Và một điều quan ngại hơn, việc ho và hắt hơi bắn ra nhiều virus đến mức có thể lây nhiễm cho cả phòng.

Đánh giá nguy cơ lây nhiễm Covid-19 trong không gian hạn chế
Tình trạng giọt bắn khi không đeo khẩu trang (trái) và khi có khẩu trang (phải)

Ở môi trường nhà hàng

Biểu đồ được CDC tổng hợp lại sau khi 10 người từ 3 gia đình (hình A-C trong biểu đồ) đã dùng bữa tại nhà hàng có lắp điều hòa ở Quảng Châu, Trung Quốc. Một trong hai gia đình vừa có chuyến du lịch từ Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc trở về. Dựa theo hình ảnh và những phán đoán, Erin Bromage phân tích:

“Thời gian cho bữa tối khoảng từ 1 đến 1,5 tiếng. Trong bữa ăn này, người mang mầm bệnh không có triệu chứng đã giải phóng lượng virus thấp vào không khí từ quá trình hô hấp. Luồng không khí (từ các lỗ thông gió khác nhau của nhà hàng) từ phải sang trái như trong hình. Có thể thấy khoảng 50% số người cùng bàn với người bệnh bị nhiễm bệnh trong 7 ngày tiếp theo. 75% người ngồi xuôi theo hướng gió cũng bị mắc. Thận chí 2 trong số 7 người trên bàn ngược gió cũng bị nhiễm (được cho là luồng không khí hỗn loạn có thể là nguyên nhân đẩy virus). Không ai ở bàn E và bàn F bị mắc do họ không tiếp xúc trực tiếp với luồng gió điều hòa.

Đánh giá nguy cơ lây nhiễm Covid-19 trong không gian hạn chế
Bản đồ sắp xếp bàn ăn trong nhà hàng của gia đình bị nhiễm virus corona ở thời điểm bùng dịch tại Quảng Châu, Trung Quốc năm 2020. Các vòng tròn đỏ thể hiện chỗ ngồi của người bị mắc Covid-19

Nguy cơ lây nhiễm ở các Trung tâm xử lý cuộc gọi

Trong ví dụ về trường hợp bùng phát Covid-19 tại trung tâm cuộc gọi ở Hàn Quốc đã phân tích khả năng lây nhiễm và sơ đồ người mắc. Cụ thể, có 97 ca bệnh được phát hiện tại tòa nhà X, cho thấy tỷ lệ tấn công của virus là 8,5%. Tuy nhiên, nếu khoanh vùng chỉ trong tầng 11 thì tỷ lệ covid tấn công đến 43,5%. Sự bùng phát mạnh mẽ này cho thấy báo động hội chứng hô hấp cấp tính nghiêm trọng này đặc biệt dễ lây lan trong các môi trường đông đúc như trung tâm cuộc gọi. Giáo sư Bromage cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phơi nhiễm và thời gian trong quá trình lây lan Covid-19.

Đánh giá nguy cơ lây nhiễm Covid-19 trong không gian hạn chế
Sơ đồ mặt bằng tầng 11 tòa nhà nơi phát hiện tổng 97 ca mắc Covid-19 tại Seoul, Hàn Quốc năm 2020. Màu xanh lam cho thấy các ca mắc đã được xác nhận

Mua sắm hàng hóa có nguy cơ lây nhiễm thấp

Cũng theo Bromage, các đợt bùng phát từ hoạt động mua sắm hàng hóa chỉ gây ra tỷ lệ các ca nhiễm nhỏ. 905 nguồn lây chính tập trung chủ yếu từ các môi trường như nhà ở, nơi làm việc, phương tiện giao thông công cộng, tụ tập nơi đông người và nhà hàng.

Hoạt động ngoài trời

Nếu đang ngồi ở không gian thông thoáng, nguy cơ mắc covid tương đối thấp. Hãy nhớ vấn đề then chốt để nhiễm virus là liều lượng và thời gian. Để có nguy cơ mắc, bạn sẽ phải đứng trực tiếp trong khu vực lây nhiễm cao ít nhất 5 phút. Những người chạy bộ có thể nạp vào nhiều virus hơn do hít thở sâu nhưng hãy nhớ, tốc độ họ chạy khỏi khu vực tiếp xúc nhanh hơn so với thời gian quy định.

Như vậy, khi đánh giá nguy cơ lây nhiễm Covid (qua đường hô hấp) tại các cửa hàng tạp hóa hoặc trung tâm mua sắm, bạn cần xem xét không gian, lượng người, thời gian người ở trong cửa hàng. Đối với người mua hàng khi ở nơi mật độ khách thấp, không gian lớn và thời gian tiếp xúc ít nguy cơ lây nhiễm thấp nhưng với những nhân viên cửa hàng khả năng mắc bệnh sẽ cao hơn nhiều.

* Lưu ý: Các số liệu tính đến ngày 11/5/2020

Dịch: Vũ Hương | Nguồn: gvwire

CÙNG CHUYÊN ĐỀ:

Bình luận từ Facebook