Nhiều chung cư ở TP.HCM đã ghi nhận các ca dương tính với SARS-CoV-2 tại căn hộ cùng block, cùng trục đứng khiến cư dân bất an vì cho rằng virus lây nhiễm qua không khí. Khả năng gây lây nhiễm Covid-19 qua không khí trong chung cư thông qua hệ thống thông gió là có cơ sở khi mà trong không khí có các aerosol (các chất lơ lửng trong không khí ở tầng thấp, bao gồm hạt bụi, khói, giọt nước,…) có thể di chuyển trong không gian sinh hoạt. 

Nhiễm Covid-19 trên cùng một trục đứng

Cụ thể, ngày 2/8, chung cư Vạn Đô, quận 4, TP. HCM phát hiện 5 trường hợp F0 sống ở hai căn hộ liền kề cùng tầng. Sau đó, chung cư ghi nhận thêm vài ca dương tính với SARS-CoV-2 và nhiều người có triệu chứng bất thường ở 5 tầng khác trong tòa nhà.

Đến ngày 6/8, Ban quản lý chung cư Vạn Đô xét nghiệm nhanh các hộ thuộc trục dọc với nhà có F0 để đánh giá mức độ lây nhiễm qua đường thông gió. Kết quả, có thêm 3 ca dương tính với SARS-CoV-2 được phát hiện ở 3 tầng khác cùng một trục căn hộ.

Ban quản lý chung cư Vạn Đô nhận định, virus SARS-CoV-2 có thể đã phát tán theo gió đến các căn hộ chung ô thông khí, theo chiều dọc và ngang. Các căn hộ ở hướng đón gió nếu nhiễm cũng có thể phát tán virus sang các hộ xung quanh. Cư dân được khuyến cáo đóng kín cửa chính, cửa thông gió nhà vệ sinh, ô thông gió giao với các khu vực có không gian chung như hành lang.

Tương tự, chung cư Tam Phú, TP Thủ Đức cũng ghi nhận một số ca Covid-19. Đáng chú ý, các căn hộ này cùng block, cùng trục đứng và cùng có người mắc Covid-19 như các căn 06.34 (căn hộ số 34 tầng 6), 15.34, 16.34, 19.34 của block A3 hoặc các căn hộ 13.12, 15.12 của block A3, các căn 01.07 và 04.07 của block A1. Nhóm căn hộ này lấy gió chung từ một giếng trời, nhất là quạt thông gió từ các nhà vệ sinh.

Theo tài liệu chúng ta được biết cho tới nay hầu hết các ca mắc Covid-19 trong toà nhà, các con đường lây nhiễm khả thi có thể nghĩ tới là thông qua không gian chung như thang máy hay gián tiếp tiếp xúc bằng các nút thang máy.

Tuy nhiên một nghiên cứu dịch tễ học đã diễn ra trong một tòa nhà ở Seoul, Hàn Quốc, nơi có 8 người nhiễm Covid-19, sống trong 5 căn hộ dùng chung hệ thống thông gió cho phòng tắm. Nghiên cứu cho thấy không có sự tiếp xúc nào khác giữa những người nhiễm bệnh ngoài việc sử dụng chung hệ thống ống dẫn khí. (1)

Nguy cơ lây nhiễm Covid-19 trong chung cư thông qua hệ thống thông gió kiểu cũ
Virus SARS-CoV-2 có thể đã phát tán theo gió đến các căn hộ chung ô thông khí, theo chiều dọc và ngang
Nguy cơ lây nhiễm Covid-19 trong chung cư thông qua hệ thống thông gió kiểu cũ
Kiến trúc khu chung cư nơi phát hiện các ca nhiễm tại TP.HCM

Các loại hệ thống thông gió trong nhà chung cư

Thông gió trực tiếp vào hộp kỹ thuật:

Loại thông gió này thường lắp đặt trong các hệ thống chung cư kiểu cũ, quạt thông gió được nối trực tiếp vào hộp kỹ thuật chung của toà nhà, chính vì thế không có hệ thống van hoặc cửa gió một chiều cùng hệ thống quạt thông gió tổng để tạo áp suất chung cho toàn bộ hệ thống ống chung. 

Hệ thống này là một rủi ro cực lớn trong việc lây nhiễm Covid-19 giữa các căn hộ, chỉ trong vòng 5 phút không khí của nhà vệ sinh từ căn hộ này tràn sang căn hộ khác một cách nhanh chóng. 

Với việc dùng chung thông gió thô sơ này thì không khí căn hộ này sẽ tràn sang căn hộ khác dễ dàng, trong vòng 100 phút thì toàn bộ không khí của một căn hộ 100 m2 sẽ được thay thế nếu như bật quạt hút bếp. 

Thông gió kết nối qua ống thông gió chung

Trong hệ thống này toàn bộ hệ thống thông gió và hút mùi được đấu nối vào hệ thống thông gió chung với một quạt thông gió lớn cho toàn bộ hệ thống. Mỗi đầu ống của căn hộ đấu vào hệ thống chung phải có van điều áp và van chống cháy lan trong hệ ống tôn.

Hệ thống này không phổ biến cho chung cư thông thường mà chủ yếu áp dụng cho khách sạn hoặc chung cư cao cấp. 

Hệ thống này tương đối an toàn nhưng không phải là không có rủi ro, trong trường hợp hệ thống quạt hút trung tâm hỏng hoặc bị tắt.

Hệ thống thông gió đấu nối vào trục chính

Thông gió ra ngoài ban công / logia

Đây là hệ thống phổ biến hiện nay ở Việt Nam cho các nhà chung cư kiểu mới,  toàn bộ hút mùi và thông gió nhà vệ sinh sẽ được dẫn qua trục chung và dẫn thoát ra logia kỹ thuật. Phương án này bản chất là một dạng thông gió cục bộ cho từng căn hộ, ưu điểm là phân tách, tiết kiệm chi phí (đỡ tốn hơn rất nhiều nếu sử dụng hệ thống trục chung) tuy nhiên nhược điểm là logia kỹ thuật rất mùi và ô nhiễm. 

Hệ thống hút mùi thông gió ra ban công

Như vậy là thoát mùi của hệ thống này không ảnh hưởng tới nhà bên cạnh nhưng nếu hệ thống logia kỹ thuật được thông vào 1 khu giếng trời chung thì vẫn cần phải cẩn trọng bởi trong một nghiên cứu theo phương pháp Ator, Winair kết hợp với mô hình mô phỏng với các thông số từ hai căn hộ Amoy Gardens (Hong Kong,Trung Quốc) cho thấy, virus SARS-CoV-2 có thể được phát tán theo cả chiều dọc và chiều ngang, thông qua các đường thông gió chung của toà nhà và dưới sự có mặt của lực nổi (hướng lên) và gió (hướng xuống). (2)

Chúng ta cần phải làm gì?

Cho đến nay chưa có một nghiên cứu nào xác đáng về việc Covid-19 có thể lây truyền qua đường không khí trong chung cư, tuy nhiên để đề phòng thì người sử dụng cần thực hiện một số hành động sau để đề phòng:

Để ngăn chặn sự phát tán virus trong các khu chung cư, việc đầu tiên cần xác định căn hộ có hệ thống thông gió nào.

Đối với hệ thống thông gió kiểu cũ (nối thẳng ra hộp kỹ thuật) thì khi có ca lây nhiễm tốt nhất là không nên xử dụng hệ thống thông gió này. Bịt toàn bộ các điểm đầu nối vào hệ thống hộp kỹ thuật. Mở cửa sổ để thông gió tự nhiên, ánh sáng mặt trời vào nhà. 

Đối với các hệ thống thống thông gió có ống gió, quạt hút mùi thì cần quan tâm điểm xả (thường là các logia kỹ thuật trong chung cư) xem có nối hoặc sát trục thông gió chung như giếng trời không. Thông thường khu vực logia kỹ thuật cũng là nơi đặt cục nóng điều hoà, đặt họng gió tươi cấp cho căn hộ nên việc sát (kết nối) với các trục giếng trời sẽ dễ dàng tiếp cận với nguồn lây nhiễm chéo. Việc của bạn cần phải làm là hạn chế sử dụng các thiết bị điều hoà, thông gió mà gắn với các điểm rủi ro này.

Tham khảo: 

  1. https://english.elpais.com/science_tech/2021-03-12/coronavirus-how-infected-air-can-flow-from-one-apartment-to-another.html
  2. https://vtc.vn/dau-hieu-cho-thay-covid-19-lay-qua-truc-dung-duong-thong-gio-chung-cu-ar630510.html

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook