Trạm cứu hỏa Vitra đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của Zaha Hadid. Khi hiện thực hóa được đề xuất của mình, KTS người Anh gốc Iraq đã chứng minh rằng bà có khả năng vượt qua hình ảnh về “KTS giấy” để tạo ra không gian kiến ​​trúc thực thụ và mang tính cấp tiến.

Thông tin công trình

  • Thiết kế: Zaha Hadid Architects
  • Diện tích: 852 m²
  • Năm hoàn thành: 1993
  • Hình ảnh: Christian Richters, Helene Binet
Kiến trúc kinh điển: Trạm cứu hỏa Vitra | Zaha Hadid
Trạm cứu hỏa Vitra

Dame Zaha Hadid Mohammad – Zaha Hadid (31/10/1950 – 31/3/2016) là một người Anh gốc Iraq. Bà là Kiến trúc sư, nghệ sĩ và là nhà thiết kế. Một trong những nhân vật quan trọng của kiến trúc cuối thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI. Để tìm kiếm một hệ thống thay thế cho các bản vẽ kiến ​​trúc truyền thống, bà bị ảnh hưởng bởi Chủ nghĩa Tối thượng và phong trào Tiên phong của Nga, Hadid đã sử dụng hội họa như một công cụ thiết kế, dùng tính trừu tượng như một nguyên tắc để “tái tạo lại các thử nghiệm bị hủy bỏ của Chủ nghĩa Hiện đại, khám phá các lĩnh vực mới trong thiết kế công trình.

Sau khi tốt nghiệp năm 1977, bà đến làm việc cho các giáo sư cũ của mình, Koolhaas và Zenghelis tại Văn phòng Kiến trúc Metropolitan ở Rotterdam, Hà Lan. Thông qua mối quan hệ với Koolhaas, bà đã gặp kỹ sư Peter Rice, người đã hỗ trợ và động viên bà trong giai đoạn đầu của sự nghiệp. Hadid nhập tịch Anh và sau đó mở văn phòng của riêng mình – Zaha Hadid Architects tại London vào năm 1980.

Bà bắt đầu sự nghiệp giảng dạy kiến ​​trúc, đầu tiên là tại Hiệp hội Kiến trúc, sau đó là tại Đại học Harvard, Cambridge, Đại học Chicago, Đại học Illinois tại Chicago,… Bà đã sớm nổi tiếng với công việc giảng dạy, những phương án thiết kế đầy màu sắc và cấp tiến được xuất bản rộng rãi trên khắp các tạp chí kiến ​​trúc nhưng phần lớn vẫn chưa được xây dựng. Các dự án đầy tham vọng nhưng chưa được xây dựng của bà bao gồm 1 dự án ở Hồng Kông (1983) và phương án thiết kế nhà hát Opera ở Cardiff, Xứ Wales (1994). Về nhà hát Opera, thiết kế của bà đã được phía bên BGK cuộc thi đánh giá là tốt nhất, nhưng phía chính phủ xứ Wales lại từ chối trả tiền cho nó, sau đó được trao cho một KTS khác.

Kiến trúc kinh điển: Trạm cứu hỏa Vitra / Zaha Hadid
Trạm cứu hỏa Vitra đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của Zaha Hadid

Mặc dù KTS Zaha Hadid bắt đầu sự nghiệp của mình vào cuối những năm 1970 nhưng phải đến những năm 1990, những đường nét, thiết kế của bà mới trở thành hiện thực. Trạm cứu hỏa Vitra, được thiết kế cho khu phức hợp Vitra ở Weil-am-Rhein, Đức – một trong những thiết kế đầu tiên của Hadid được xây dựng. Công trình được trải dài theo khu đất, dùng để định hình con đường chạy qua khu phức hợp, thể hiện nỗ lực để biến những nét vẽ mạnh mẽ, kỳ ảo của Hadid thành một không gian kiến ​​trúc đầy đủ chức năng.

Kiến trúc kinh điển: Trạm cứu hỏa Vitra / Zaha Hadid
Công trình thể hiện nỗ lực để biến những nét vẽ mạnh mẽ, kỳ ảo của Hadid thành một không gian kiến ​​trúc đầy đủ chức năng

Vitra là một khu phức hợp rộng lớn bao gồm các nhà máy, không gian sự kiện, trưng bày và có cả bảo tàng. Sau khi vụ việc tia sét gây ra hỏa hoạn thiêu rụi hơn một nửa khuôn viên khu phức hợp chỉ trong một đêm vào năm 1981, Vitra quyết tâm ngăn chặn thảm họa tương tự, bằng công trình mà Hadid đảm nhận. Bên cạnh trạm cứu hỏa, Vitra đã xây dựng lại các hạng mục, trong đó có sự tham gia của các KTS nổi tiếng như: Frank Gehry, Tadao Ando, ​​Alvaro Siza và một số NTK nổi tiếng khác, tất cả đều nằm trong một khu đất.

Kiến trúc kinh điển: Trạm cứu hỏa Vitra / Zaha Hadid
Hadid ban đầu chỉ được giao nhiệm vụ thiết kế trạm cứu hỏa. Tuy nhiên, dự án cuối cùng đã mở rộng

Hadid ban đầu chỉ được giao nhiệm vụ thiết kế trạm cứu hỏa. Tuy nhiên, dự án cuối cùng đã mở rộng ra bao gồm: các bức tường ranh giới, không gian tập thể thao và nhà kho xe đạp. Những công trình này nằm dọc theo một khúc cua trên con đường chính chạy qua khuôn viên Vitra. Trạm cứu hỏa mới được thiết kế còn để hoạt động như một khu cảnh quan trải dài, sẽ định hình bối cảnh cho các công trình sau này. Trạm cứu hỏa Vitra không chỉ tồn tại đơn thuần là một vật thể trong không gian. Nó đồng thời che chắn khuôn viên khỏi người ngoài. Những ý định thiết kế này dẫn đến một cấu trúc dài và hẹp kéo dài dọc theo con đường. Các bức tường có chỗ phẳng, có chỗ bị khoét, nghiêng hoặc gấp để đáp ứng về việc lưu thông và các yêu cầu chuyên môn khác.

Kiến trúc kinh điển: Trạm cứu hỏa Vitra / Zaha Hadid
Vitra là một khu phức hợp rộng lớn bao gồm các nhà máy, không gian sự kiện, trưng bày và có cả bảo tàng

Phần tường và mái sử dụng vật liệu bê tông trần xuyên suốt. Hadid quy định nghiêm ngặt các yếu tố thẩm mỹ của công trình, phải giữ được độ tinh khiết xuyên suốt. Các tấm ốp và viền mái sặc sỡ, gây mất tập trung đều không được sử dụng. Sự đơn giản hóa xuất hiện trong mọi khía cạnh của tòa nhà, từ cửa kính tràn viền cho đến việc xử lý ánh sáng trong nội thất, những luồng ánh sáng xuyên qua trạm cứu hỏa đều rất logic và đơn giản.

Kiến trúc kinh điển: Trạm cứu hỏa Vitra / Zaha Hadid
Những luồng ánh sáng xuyên qua trạm cứu hỏa đều rất logic và đơn giản

Bằng cách nhấn mạnh vào sự đơn giản về mặt thẩm mỹ, Hadid mong muốn làm nổi bật bản chất của vật thể. Quá nhiều chi tiết sẽ làm giảm đi tính trừu tượng của khối lượng bê tông, làm giảm tác động của chính triết lý thiết kế tạo ra một công trình giống với những bức tranh nổi tiếng của Zaha Hadid. Những bức tranh của bà, mặc dù được coi là đủ đẹp để trưng bày trong các viện bảo tàng nghệ thuật nhưng lại bị nhiều người coi là quá cấp tiến, không khả thi trong việc đưa vào thực tế. Đây là một trong những dự án lớn đầu tiên thể hiện được triết lý thiết kế của Hadid.

Trạm cứu hỏa Vitra, như các bức tranh của bà, mang một trạng thái chuyển động mạnh mẽ. Ấn tượng của tòa nhà thay đổi đáng kể khi người ta di chuyển qua từng khu vực khác nhau – đang là các góc xiên, đột nhiên có tầm nhìn theo hướng góc vuông góc vào công trình, ngay cả những bức tường của tòa nhà cũng có vẻ như sẵn sàng trượt qua nhau. Còn có các con đường dành riêng cho người đi bộ, dành riêng cho xe cứu hoả và phục vụ cho các bài tập nghiệp vụ cho cá nhân, tập thể.

Kiến trúc kinh điển: Trạm cứu hỏa Vitra / Zaha Hadid
Bằng cách nhấn mạnh vào sự đơn giản về mặt thẩm mỹ, Hadid mong muốn làm nổi bật bản chất của vật thể

Một số lời nhận xét về công trình:

“Công trình gây ấn tượng với “những chuyển động bị đóng băng”. Đó là một kiến ​​trúc phù hợp với một trạm cứu hỏa, nơi luôn trong tình trạng sẵn sàng hành động, gấp rút. Thiết kế đã phản ánh sự căng thẳng, tuôn trào cũng như có khả năng bùng nổ vào bất kỳ thời điểm nào” – Peter Noever, Nhà giám tuyển, Giám đốc điều hành của MAK – Bảo tàng Nghệ thuật Ứng dụng và Đương đại ở Vienna, Áo

“Với nhiều nỗ lực, Hadid mong muốn tạo ra một trạm cứu hỏa. Nhưng trớ trêu thay, khi thiết kế của bà không có tác dụng thực sự trong vai trò đó, nó lại được sử dụng làm không gian sự kiện và triển lãm” – Philip Jodidio, Tổng biên tập tạp chí nghệ thuật Pháp Connaissance des Arts tại Paris từ năm 1980.

Ngày nay, công trình đã trở thành không gian sự kiện và triển lãm, dù cho chức năng khác so với thiết kế ban đầu nhưng nó vẫn đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của Zaha Hadid. Khi hiện thực hóa được đề xuất của mình, KTS người Anh gốc Iraq đã chứng minh rằng bà có khả năng vượt qua hình ảnh về “KTS giấy” để tạo ra không gian kiến ​​trúc thực thụ và mang tính cấp tiến. Hadid đã dành 23 năm tiếp theo để tạo ra các kiến ​​trúc mang tính cách mạng. Trạm cứu hỏa Vitra vẫn nổi bật giữa tập hợp các công trình kiến ​​trúc của khu phức hợp Vitra.

Xem thêm hình ảnh công trình:

Dịch: Hoàng Anh | Nguồn: Archdaily

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook