Từ thư viện Matsubara mới ở Nhật Bản đến Thư viện Quỹ Stavros Niarchos của Mecanoo và Beyer Blinder Belle ở New York, đều là những công trình điển hình về kiến trúc thư viện “truyền thống nối tiếp hiện đại” và thậm chí còn được đặt niềm hy vọng là những dự án mở ra tiềm năng kiến trúc trong tương lai.

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện có kiến trúc ấn tượng

Song hành cùng với sự phát triển của công nghệ với sách điện tử, ebook,… ngành thiết kế kiến trúc thư viện hiện đại cũng trở thành mảnh đất màu mỡ cho các KTS trẻ thỏa sức sáng tạo. Nhưng thực tế cho thấy, đâu đó vẫn có rất nhiều người yêu thích cái cảm giác được cầm trên tay cuốn sách mà mình tâm đắc, ngồi hòa vào không gian lặng yên của tòa nhà thư viện truyền thống.  Mỗi dự án thư viện nổi tiếng dưới đây, từ thư viện Matsubara mới ở Nhật Bản, đến Thư viện Quỹ Stavros Niarchos của Mecanoo và Beyer Blinder Belle ở New York, đều là những công trình điển hình về kiến trúc thư viện “truyền thống nối tiếp hiện đại” và thậm chí còn được đặt niềm hy vọng là những dự án mở ra tiềm năng kiến trúc trong tương lai.

Thư viện Matsubara, Nhật Bản

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện Matsubara, Nhật Bản

Dự án này thay thế một thư viện hiện đã xuống cấp trên cùng một địa điểm. Đâu là một công trình kiến trúc thư viên nổi bật với chất lượng điêu khắc và vị trí hoàn hảo (bên cạnh một hồ nước thơ mộng). Các KTS của MARU đã dựa trên khung cảnh này cũng như đặc điểm của thành phố cho thiết kế. KTS giải thích rằng: “Khi chúng tôi đến thăm Matsubara, chúng tôi đã bị choáng ngợp bởi vẻ đẹp của hồ nước và những ngôi mộ cổ nằm rải rác khắp thành phố. Những công trình nhân tạo này có quy mô lớn hơn nhiều so với các khu dân cư xung quanh chúng, và chúng đã tồn tại nhiều năm, giờ đã trở nên giống với địa hình tự nhiên”. KTS cũng nghĩ đến các dự án xây dựng dân dụng ở quy mô lớn hơn kiến ​​trúc, cho thấy ưu điểm độc đáo của dự án này mang lại.  

Thư viện Quỹ Stavros Niarchos, Hoa Kỳ

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện Quỹ Stavros Niarchos, Hoa Kỳ

Stavros Niarchos Foundation (SNFL) là dự án thư viện lưu hành nằm ở trung tâm của thành phố New York. Dự án được thiết kế bởi kiến ​​trúc sư người Hà Lan Mecanoo cùng với sự hợp tác thiết kế của Beyer Blinder Belle Architects & Planners. Vốn dĩ được thiết kế lại từ lớp vỏ và khung thép từ năm 1914 của Thư viện Mid-Manhattan cũ. Stavros Niarchos của hiện tại đã hầu như được khoác lên mình một chiếc áo mới với phần thiết kế mái nhà góc cạnh cực nổi bật và bắt mắt. Francine Houben, Giám đốc sáng tạo của Mecanoo, cho biết: “Thư viện Stavros Niarchos là những tòa nhà công cộng quan trọng nhất”.

Thư viện Charles tại Đại học Temple, Hoa Kỳ

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện Charles tại Đại học Temple, Hoa Kỳ

Nằm ở trung tâm của khuôn viên trường Đại học Temple, Thư viện Charles được phát triển với sự hợp tác của công ty kỹ thuật Stantec. Bố cục của dự án nhằm mô phỏng lại các hình thức kiến trúc thư viện thông thường. Tuy nhiên, thêm vào đó là một số cấu trúc giới thiệu về thư viện công nghệ và các phương tiện học tập, công tác xã hội cho 39.000 sinh viên năng động. Những thiết kế mái vòm bằng gỗ chảy, kết hợp kính trang nhã và tiền sảnh rộng mở  nổi bật được bao phủ bởi một mái nhà màu xanh lục rộng 47.300 mét vuông. Đây cũng là một trong những mái nhà lớn nhất ở Pennsylvania. Điều này có đóng góp tích cực vào hệ thống quản lý nước mưa của khu vực, giúp chuyển lượng nước mưa lớn đến hai lưu vực ngầm. 

Thư viện Yan tại MIXC, Trung Quốc

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện Yan tại MIXC, Trung Quốc

Khu phức hợp thương mại MIXC của Vịnh Thâm Quyến đóng vai trò “chủ nhà” cho công trình thiết kế thư viện sách Yan, được thực hiện bởi KTS Tomoko Ikegai của Ikg Inc, (cũng là người đã thiết kế ra Trung tâm Maike YJK mang đậm dấu ấn lịch sử ở Tây An). Yan được lên ý tưởng với chủ đề “cuộc sống ở phương Đông”. Cách bài trí của thư viện được thể hiện như một không gian để phản ánh cảm xúc và tinh thần cá nhân. Bức tường bằng đất được xây dựng bao gồm nhiều loại đất địa phương đầy màu sắc. Bên cạnh đó gạch travertine giả của Ý góp phần thể hiện ý tưởng tích lũy và kinh nghiệm được phát triển trong nhiều năm. KTS chú trọng vào những giá sách vàng mỏng manh của thư viện được lắp đặt mờ dần vào tường với ngụ ý rằng du khách đang đắm mình trong một biển sách và kiến ​​thức (nơi theo triết lý Phật giáo, chúng ta có thể tự mình khám phá ra chân lý).

Thư viện “Trao đổi ý tưởng”, Canada

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện “Trao đổi ý tưởng”, Canada

Có niên đại từ năm 1885, thư viện này hiện là một không gian đã được “tráng men mới” và bao bọc xung quanh bởi kiến ​​trúc hiện có cùng các công trình hơi nghiêng trên bờ sông Grand ở Cambridge, Ontario. Dự án này là công trình thư viện “không sách” đầu tiên của Canada. 

Thay vì sách, nơi đây có một kho cơ sở vật chất bao gồm không gian dành cho nhà sản xuất, rạp chiếu phim, dãy phòng ghi âm và quay phim, khu trò chơi, trung tâm dành cho trẻ em, lớp học nổi và sân thượng ngoài trời. Các kiến ​​trúc sư đã sáng tạo kiến trúc bằng cách bắt đầu những cuộc trò chuyện. Các hoa văn gốm sứ trên kính được lấy cảm hứng từ kết cấu của mặt tiền bằng đá lịch sử. Và cũng như phần mở rộng đương thời, thư viện lịch sử đã được bảo tồn cẩn thận và thích nghi với chức năng mới của nó. Các ô cửa sổ trong tòa nhà cũ giờ đây là lối vào quán cà phê kết hợp phòng đọc. 

Thư viện dành cho trẻ em tại Concourse House, Hoa Kỳ

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện dành cho trẻ em tại Concourse House, Hoa Kỳ

Nằm gọn trong một không gian gác lửng, thư viện dành cho trẻ em Concourse House được thiết kế bởi văn phòng kiến trúc Michael K. Chen Architecture (MKCA). Công trình được xây dựng nhằm để cùng trẻ nhỏ kể chuyện và tổ chức các sự kiện lấy cảm hứng từ sách. Không gian nhiều lớp và đầy màu sắc được thiết kế để kích thích thị giác trẻ em.  Các giải pháp được thiết kế theo yêu cầu đã tạo ra một không gian đầy cảm hứng, thích ứng và gọn gàng cho nhiều mục đích sử dụng.  Các biến thể của kết cấu bao gồm một tấm thảm sáng và một mặt phẳng có thể viết lên hoặc xóa bằng kính. Công trình được thực hiện thông qua việc quyên góp từ thời gian đến tiền bạc, hiện vật từ nhiều nguồn tài trợ khác nhau

Thư viện Thiên Tân Binhai, Trung Quốc

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện Thiên Tân Binhai, Trung Quốc

Thư viện Thiên Tân Binhai tại Trung Quốc là dự án theo đuổi phong cách tương lai của văn phòng kiến trúc MVRDV. Trong số năm tầng, hai tầng đầu tiên chủ yếu bao gồm phòng đọc, kho sách và khu vực tiếp khách. Các tầng trên cung cấp các phòng họp, văn phòng, phòng máy tính và âm thanh và hai không gian trên tầng thượng. Thư viện là một phần của khuôn khổ phát triển lớn hơn, cho thấy thành phố Thiên Tân Binhai sẵn sàng tiếp nhận một luồng văn hóa hiện đại hoàn toàn mới. Trải dài khoảng 33.700 mét vuông, dự án chỉ mất ba năm để hoàn thành sau bản phác thảo ban đầu. Hiện tại nó hoạt động như một điểm giao nhau cho khu thương mại trung tâm của thành phố, khu phố cổ, các khu dân cư, khu thương mại và khu phố chính phủ.

Tiệm sách Zhongshuge, Trung Quốc

Chữ viết trên tường, trần và sàn của tiệm sách Zhongshuge ở Dương Châu là nơi các KTS đã sử dụng kỹ thuật ảo ảnh quang học nhằm biến một căn phòng hình chữ nhật bình thường thành một đường hầm hình trụ. Được tạo bởi văn phòng kiến trúc XL-Muse, công trình là dự án bán lẻ sách của Zhongshuge. Thiết kế sàn được tráng gương màu đen kết hợp với hai bức tường với giá đỡ hình vòm giúp tạo ra một kênh sách kéo dài tưởng như không bao giờ hết.

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Tiệm sách Zhongshuge, Trung Quốc

Thiết kế được lấy cảm hứng từ di sản văn hóa phong phú của Dương Châu, được cho là nơi tụ họp lịch sử của giới văn nhân và thi sĩ. Nhà thiết kế chính Li Xiang đã lấy cảm hứng từ một câu trong cuốn tiểu thuyết lãng mạn cổ điển của Trung Quốc A Dream of Red Mansions, của Cao Xueqin, được cho là ám chỉ khu vực mà cửa hàng hiện có. (“Hoa xuân và trăng thu, đồi xanh và nước trong/ 24 cây cầu, di tích của sáu triều đại” – tạm dịch). Do đó, giá đỡ hình vòm tượng trưng cho “24 cây cầu” trong câu thơ của Xueqin, và một đường xoay trên trần nhà tượng trưng cho “nước trong” hoặc sông. Du khách đến tham quan được cho là sẽ trôi theo dòng sông, cuốn theo sàn phản chiếu màu đen, tiến sâu hơn vào hiệu sách và “vào đại dương kiến ​​thức rộng lớn”, theo giải thích của KTS Xiang giải thích.  

Thư viện Quốc gia Qatar, Qatar

Hoàn thành vào năm 2016, Thư viện Quốc gia Qatar của KTS OMA được lên ý tưởng để thể hiện tầm quan trọng của sách trong thế kỷ 21. Do đó, dự án là thiết kế được kết hợp giữa mô hình học tập, nghiên cứu, hợp tác và tương tác. Thư viện được hình thành như một phòng duy nhất, quy tụ hàng nghìn độc giả với hàng triệu cuốn sách, tài liệu, trong đó còn có cả các bản thỏa Trung Đông quan trọng và quý hiếm.

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện Quốc gia Qatar, Qatar

Các cạnh của tòa nhà được nâng cao nhờ đó tạo ra kết cấu thư viện là một hình tam giác độc đáo cả bên trong và bên ngoài. Vì vậy, các hàng giá đỡ cũng được xây dựng theo địa hình, chảy từ trên cao xuống và xen kẽ với các không gian sử dụng hỗn hợp. Dưới tầng chính là nơi trưng bày bộ sưu tập di sản của thư viện, chúng được đặt trong một không gian thiết kế khá hoài cổ với tông màu be. 

Dự án Thư viện và học viện nghệ thuật biểu diễn của thành Flemish, Bỉ

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Dự án Thư viện và học viện nghệ thuật biểu diễn của thành Flemish, Bỉ

Công trình bao gồm một cấu trúc rộng 8.000m2 hiện đang phục vụ cho hai mục đích chính là thư viện và là học viện nghệ thuật biểu diễn của thành phố. Ngay từ đầu, dự án đã cho thấy đây là một công trình khó cải tạo bởi địa điểm vị trí của nó.

Thư viện kết hợp Nhà văn hóa Tingbjerg, ở Đan Mạch

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện kết hợp Nhà văn hóa Tingbjerg, ở Đan Mạch

Nằm trải dài trên đường phố của Cobe, công trình thư viện kết hợp nhà văn hóa này là một phần mở rộng của trường học địa phương. Và cũng nhờ dự án này, đã mang đến cho khu dân cư Copenhagen một cuộc sống mới. KTS đã quyết định lựa chọn vật liệu lấy cảm hứng từ chủ nghĩa hiện đại phong phú của khu vực, bao gồm màu vàng và ván ép bằng gỗ ấm áp. Nơi hẹp nhất, tòa nhà chỉ rộng 1,5m. Dự án không chỉ là sự hợp tác giữa Trường Tingbjerg và Cobe mà còn có sự đóng góp nhiệt tình của cư dân các khu vực lân cận và các tập đoàn nhà ở xã hội fsb và SAB.  

Dự án Thư viện của trường Tecnológico de Monterrey, ở Mexico

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Dự án Thư viện của trường Tecnológico de Monterrey, ở Mexico

Đây là sự hợp tác lần đầu tiên của văn phòng kiến trúc Sasaki với Tecnológico de Monterrey nhằm cải tạo công trình thư viện cũ có từ những 1969. Sau những trở ngại về tài chính cho đến các vấn đề khác, thư viện được xây dựng theo bố cục mở có tính linh hoạt trong tương lai và số lượng sinh viên dần đông hơn. Cấu trúc trong suốt của thư viện được mở rộng hơn so với trước đây do các chức năng đang dần thay đổi để phù hợp với sự phát triển chung của đất nước. Theo đó, công trình được mở rộng, là nơi chứa 150.000 cuốn sách; hai bộ sưu tập đặc biệt; các phòng thí nghiệm giảng dạy mới và không gian học tập riêng và nhóm.

Thư viện gần biển Vecto , Trung Quốc

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện gần biển Vecto , Trung Quốc

Không chỉ được mệnh danh là bộ não giàu tri thức đằng sau đại dương, thư viện Vector còn là thiên đường của những người yêu sách. Với bối cảnh khá thơ mộng – ngay trên bờ biển Bột Hải của Trung Quốc, cấu trúc bê tông từ thư viện giúp mọi thứ trở nên đơn giản vì những khung cảnh hoành tráng xung quanh nó. KTS chính của Vector – Gong Dong thông qua thiết kế này như muốn thể hiện một loạt các mối quan hệ phức tạp trong thiết kế. Ông muốn truyền đạt những ý tưởng về khái niệm ranh giới, hay có cả sự chuyển động của cơ thể con người ánh sáng chuyển dịch và quang cảnh đại dương. Nếu đọc sách thư viện này, có thể bạn sẽ bị phân tâm bởi vì những cửa sổ mở ra toàn cảnh tạo điều kiện cho tiếng song to lọt vào thư viện. Tuy nhiên, vẫn có các không gian phòng thiền cực yên tĩnh nếu bạn không muốn bị làm ồn.

Trung tâm văn hóa và thư viện Vennesla, Na Uy

Trung tâm văn hóa và thư viện Vennesla, Na Uy

Năm 2011, công ty Na Uy Helen & Hard (Siv Helene Stangeland & Reinhard Kropf) đã hoàn thành thiết kế thư viện viện Vennesla với những thiết kế đường gân gỗ đặc biệt. Theo đó, sự thể hiện của gân gỗ thông làm lớp vỏ của tòa nhà chính là điểm thu hút sự chú ý lớn. Tuy nhiên, nếu khám phá vào bên trong công trình, thì thiết kế nội thất nơi đây là khiến du khách hoàn toàn choáng ngợp. Không chỉ mang ý tưởng thiết kế công trình giống như bụng cá voi, thư viện còn có ý nghĩa sâu xa về du hành thời gian. Việc xây dựng công trình đều tuân theo các tiêu chuẩn giảm thiểu năng lượng thấp nhất có thể: bên trong được giữ ấm bằng một máy bơm nhiệt địa nhiệt duy nhất. KTS sử dụng gỗ chính là vật liệu chính nhằm hướng đến nguồn năng lượng có thể tái tạo, giúp bảo vệ môi trường.

Thư viện Hyundai Card Music, Hàn Quốc

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện Hyundai Card Music, Hàn Quốc

Không chỉ dành riêng cho sách, thư viện âm nhạc Hyundai Card Music còn là nơi lưu trữ 10.000 vinyl và khoảng 3.000 chủ đề liên quan đến âm nhạc – 2.600 chủ đề trong số đó cực kỳ hiếm hoặc không có bản in. Được thiết kế bởi KTS Moongyu Choi, dự án gồm địa hình dốc của khu vực và đồng thời tạo ra một khung cảnh thể hiện những đặc điểm mang tính biểu tượng của Seoul. Chẳng hạn như: sông Hàn, núi Namsan,… KTS cố tình tạo ra sự khác nhau về hình dạng của các tầng tòa nhà nhằm mở ra nhiều góc nhìn về cấu trúc tòa nhà và cả môi trường xung quanh.

Thư viện Birmingham, Vương quốc Anh

Thư viện Birmingham, Vương quốc Anh

Công ty Mecanoo Architecten của Hà Lan đã giành được cơ hội thiết kế thư viện công cộng lớn nhất ở châu Âu – Birmingham. Nằm trong bối cảnh là một thành phố với rất nhiều công trình kiến trúc tàn bạo, thư viện Birmingham trở nên vô cùng nổi bật với vật liệu chính là thép và kim loại. Cốt lõi của thiết kế là Book Rotunda, nơi thang máy đưa du khách qua các khe hở giữa các tầng.

Thư viện Weston, Vương quốc Anh

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện Weston, Vương quốc Anh

Năm 2015, thư viện New Bodleian của Oxford đã mở cửa trở lại với tên gọi mới là Thư viện Weston cùng với sự tân trang sửa chữa của công ty kiến trúc Wilkinson Eyre ở London. Các kiến ​​trúc sư đã rút ruột và sau đó xây dựng lại bên trong của tòa nhà để tạo cho nó một “trái tim” mới dưới dạng Blackwell Hall, một không gian cao 13,5m với tầm nhìn ra từ nhiều hành lang bên trong của thư viện và đèn mái tuyến tính hẹp. 

Stormen Konserthus, Na Uy

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Stormen Konserthus, Na Uy

Bodø – một thị trấn của Na Uy ở Vòng Bắc Cực – đã bị hư hại đáng kể trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Stormen Konserthus được xây dựng, thiết kế bởi công ty kiến trúc DRDH Architects (Anh Quốc) là dự án thư viện với hy vọng lớn là một cuộc tái thiết lập lại khu vực. Mặc dù nó không mang dáng dấp của bất cứ một công trình bản địa nào, nhưng các KTS đã cố gắng lồng ghép vào đó những yếu tố truyền thống với mặt tiền bê tông có gân phản chiếu gỗ địa phương. DRDH cắt bỏ các góc của các tòa nhà để tạo ra mối quan hệ không gian với các quán bar bên kia đường và một độ nghiêng tinh tế ở mặt tiền phía trước của thư viện. Daniel Rosbottom, đồng giám đốc DRDH cho biết: “Chúng tôi muốn tạo ra một khung cảnh đường phố ở ngay trung tâm thành phố”.

Thư viện Đại học Nghệ thuật Tama, Nhật Bản

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện Đại học Nghệ thuật Tama, Nhật Bản

Thư viện này được thiết kế bởi KTS Toyo Ito là một ví dụ về kiến ​​trúc khuôn viên trường nổi bật, nhờ vào cấu trúc và tổ chức không gian khéo léo. Thiết kế của ông mang đến một điểm nổi bật là không gian ngầm nhưng lại được nâng lên trên mặt đất; lộn ngược, Theo KTS, bề mặt dốc của tầng trệt, được sử dụng để triển lãm, kịch và biểu diễn khiêu vũ, kích thích sự sáng tạo. Yếu tố kỹ thuật thách thức nhất của công trình là yêu cầu kỹ thuật cao để xây dựng là các bức tường cong mỏng 20cm, chứa các tấm thép để gia cố ở giữa và kính cong đặc biệt để giữ cho mặt tiền trở nên gọn gàng.

Thư viện José Vasconcelos, Mexico

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện José Vasconcelos, Mexico

Thư viện José Vasconcelos, Mexico do KTS Alberto Kalach thiết kế là một phòng đọc đặc biệt dành riêng cho những trí thức Mexico chủ chốt. Như Ali Chumacero, Carlos Monsiváis, José Luis Martínez, Jaime García Terrés và Antonio Castro Leal,… Ngoài ra, cánh phía tây của thư viện được dành hoàn toàn cho cố Carlos Monsiváis, một nhà văn, nhà báo và nhà hoạt động chính trị có ảnh hưởng của Mexico. Được thiết kế bởi JSa, khu vực lưu trữ bộ sưu tập văn học cá nhân phong phú của Monsiváis, được sắp xếp độc đáo theo ảnh hưởng của từng cuốn sách đối với sự phát triển văn học của ông. Trong số các kệ cao chót vót chứa đầy sách, có một số tác phẩm nghệ thuật của người đồng hương của Monsiváis, họa sĩ và nhà điêu khắc nổi tiếng Francisco Toledo.

Thư viện Geisel, Hoa Kỳ

Những thư viện có kiến trúc ấn tượng
Thư viện Geisel, Hoa Kỳ

Thư viện Geisel được thiết kế bởi KTS William Pereira vào những năm 1960. Đây là thư viện chứa bộ sưu tập của Tiến sĩ Seuss. Đến năm 1990, KTS người Mỹ gốc Latvia Gunnar Birkerts đã sửa chữa, nâng cấp cho công trình thư viện. Tuy nhiên, Pereira có thể không được công nhận tên tuổi như những kiến ​​trúc sư giữa thế kỷ khác, nhưng thiết kế của ông để lại cho thế giới vẫn luôn trở thành tượng đại trong ngành kiến trúc. Sau khi được cải tạo, công trình thư viện được mở rộng với sức chứa 3.000 độc giả và dự kiến chứa 2,5 triệu tập khoa học xã hội và nhân văn. Vì nằm ở trung tâm của khuôn viên, nên thư viện đã được nâng cao để không gây cản trở ở tầng trệt và cũng đóng vai trò là một điểm tham khảo trực quan.

Biên dịch | H.N (Nguồn: wallpaper)

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook