Mặc dù việc sử dụng hình dạng mái vòm trong kiến ​​trúc đã có từ thiên niên kỷ thứ 2 trước Công nguyên song chính người La Mã đã biến chúng trở thành một yếu tố kỹ thuật và là biểu tượng của những chiến thắng trong quân sự. Ngay sau đó, các nền văn minh và văn hóa khác nhau đã sử dụng cổng vòm cho các mục đích riêng của họ, đồng thời kết nối cấu trúc với tính thẩm mỹ.

Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Mái vòm trong kiến ​​trúc đã có từ thiên niên kỷ thứ 2 trước Công nguyên

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về cách mà các mái vòm đã phát triển từ một yếu tố cấu trúc quan trọng để trở thành những chi tiết trang trí hấp dẫn, quyến rũ.

Tương tự như cách chức năng của các mái vòm đã phát triển trong suốt nhiều năm với các nền văn minh khác nhau, hình thức của nó cũng đã thay đổi ít nhiều. Người La Mã sử ​​dụng vòm hình bán nguyệt cho những cây cầu và công trình kiến ​​trúc vĩ đại của họ, trong khi người Abbasids (một caliphate cai trị các vùng Ả Rập, Ba Tư và Lưỡng Hà) lại chọn vòm nhọn để thể hiện sự vĩ đại của tôn giáo.

Sau khi được sử dụng trong các nhà thờ Hồi giáo, mái vòm nhọn lại được sử dụng rộng rãi trong các nhà thờ lớn ở châu Âu thời Trung cổ, trở thành hai yếu tố thiết kế thiết yếu trong kiến trúc Gothic. Các mái vòm phân đoạn đã được giới thiệu trong thời Trung cổ, tối ưu hóa các công trình cầu về khả năng chịu tải của chúng. Thế kỷ 19 và 20 đã chứng kiến ​​việc sử dụng các mái vòm Catenary – một minh chứng rõ ràng cho việc biến một yếu tố cấu trúc trở thành kiến trúc. Tua nhanh đến thời hiện đại, chúng ta thấy rằng các mái vòm đã được khám phá và chế tác nhiều hơn, áp dụng trong nhiều phong cách với vô số chức năng mới.

Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Các dạng mái vòm trong kiến trúc

Kể từ những nền văn minh đầu tiên, những người thợ xây đã tận dụng khả năng cấu trúc của mái vòm để xây dựng nên những công trình kiến ​​trúc hoành tráng vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Về mặt kỹ thuật, vòm được coi là có lợi thế hơn so với xà ngang do thực tế chúng có thể được lắp ráp bằng vật liệu nhỏ hơn và có thể kéo dài các khe hở rộng hơn. Lý do cho điều này là do áp lực truyền xuống dưới đẩy các voussoirs (những viên đá tạo thành hình vòm) lại với nhau và hướng xuống về phía các giá đỡ thẳng đứng cồng kềnh, thay vì hướng ra ngoài. Trong trường hợp giá đỡ dọc mỏng hơn, các hàng vòm sẽ lặp đi lặp lại và các giá đỡ thẳng đứng của chúng được căn chỉnh liên tục, cho phép phân bổ trọng lượng áp đặt giữa các arcade (một loạt các vòm). Ngày nay, các dự án tái sử dụng thích ứng đã chứng kiến ​​sự phục hồi của những mái vòm này, duy trì mục đích cấu trúc của chúng nhưng với lớp hoàn thiện hiện đại và tinh tế.

Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Thư viện, Bảo tàng và Trung tâm Cộng đồng ‘De Petrus’ / Molenaar & Bol & vanDillen Architects
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Nhà hàng Samna / YOD Group
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Bảo tàng Mỹ thuật Hoàng gia Antwerp / KAAN Architecten

Khe hở mặt tiền

Một số dự án tái sử dụng vẫn giữ nguyên hình dạng của cửa ra vào và cửa sổ hình vòm, làm cầu nối giữa lịch sử với thế giới đương đại. Phong cách thiết kế cũ kết hợp mới này tạo ra sự cân bằng giữa các yếu tố truyền thống, tỏa ra sự ấm áp và thân thuộc, các yếu tố hiện đại tỏa ra sự góc cạnh và năng động. Vì kiến ​​trúc hiện đại thể hiện các cấu trúc hình học tuyến tính và tối thiểu nên việc thêm các lỗ mở dạng vòm tạo ra sự tương phản trực quan, làm sinh động mặt tiền và cấu trúc nói chung. Trong một số dự án nhà ở, các kiến ​​trúc sư đã mô tả cửa sổ và cửa ra vào hình vòm là “cách tiếp cận thân thiện với trẻ em”.

Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Cửa hàng Empire / Kiến trúc S9
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Cửa hàng FRISTO / EFEEME arquitectos
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Valetta House / Office S&M

Tường ngăn

Một cách khác mà các KTS và nhà thiết kế đã thực hiện đó là sử dụng các bức tường và vách ngăn nội thất hình vòm. Như đã đề cập trước đây, mái vòm có đặc điểm chịu lực lớn, vì vậy việc sử dụng tường và vách ngăn nội thất dạng vòm sẽ không gây ra bất kỳ hạn chế nào về kết cấu. Thay vào đó, thiết kế hoạt động như một sự can thiệp nhẹ nhàng không quá áp đặt hoặc phá vỡ không gian, kết nối hai không gian với nhau trong khi vẫn duy trì ranh giới tương ứng của chúng.

Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Mẫu giáo NUBO / Thiết kế PAL
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Cửa hàng Flagship Mietis / Evvo Retail
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Golden Age Wine / David Baker Architects
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Cửa hàng SSAB Flagship / Bogdan Ciocodeica Studio
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Nhà hàng Samna / YOD Group
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Sala Samui Chaweng Beach Resort / Onion

Motif trên tường

Trong các dự án có không gian hạn chế, các nhà thiết kế thường thêm một “bức tường giả” bổ sung ngay phía trước bức tường hiện có để tạo ra ảo giác không gian và chiều sâu kép. Thông thường, những bức tường giả này khác nhau về tỷ lệ để làm nổi bật sự tương phản cho cả hai. Tuy nhiên, trong trường hợp này, những họa tiết như trong ảnh chủ yếu được sử dụng cho mục đích trang trí tăng thêm sự nổi bật. 

Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Cửa hàng hoa ARKA / Maly Krasota
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Cửa hàng Flagship Mietis / Evvo Retail
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Garden Tour / PADSTUDIO

Lắp đặt

Các công trình lắp đặt đều hướng đến ấn tượng đầu tiên, vì vậy việc sử dụng các công trình lắp đặt hình vòm sẽ có những mục đích nhất định. Ngoài các concept thiết kế đã được tính toán ngay từ đầu thì những công trình lắp đặt này được coi là yếu tố hấp dẫn mang đến cảm giác trực quan cho khách hàng. Mặc dù những mái vòm nhọn được xem là phần mở rộng thẳng đứng, hướng tầm mắt lên trên nhưng du khách vẫn có cảm giác như thể cấu trúc này đang ôm lấy họ. 

Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Cửa hàng XYTS / WGNB
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Arcades / Troika

Nội thất và phụ kiện

Khi nói đến đồ nội thất, phụ kiện và đồ trang trí, các nhà thiết kế đã kết hợp tất cả các thuộc tính của mái vòm được đề cập ở trên và sử dụng chúng ở quy mô nhỏ hơn. Cho dù đó là sự ổn định về cấu trúc hay mang đến cảm giác trật tự thì các nhà thiết kế đã bày tỏ sự tôn kính đối với kiến ​​trúc lịch sử thông qua các đặc điểm thiết kế nhỏ nhất, tạo ra những thiết kế nội thất vượt thời gian.

Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Văn phòng Agora / SCEG Architetti
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Cửa hàng hoa ARKA / Thiết kế của Maly Krasota
Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Phòng trưng bày Trụ sở chính Dệt may Ulupinar / Thiết kế Zemberek

Ngành kiến ​​trúc

Mái vòm đã được sử dụng trong kiến ​​trúc đương đại như toàn bộ hình thức của dự án, bài viết này sẽ không thể hoàn chỉnh nếu không xem xét các dự án này và xem cách chúng đã tác động như thế nào đến không gian nội thất. Việc sử dụng các vòm mở rộng và vòm thùng làm cho không gian bên trong trông giống như những đường hầm, mang đến cảm giác liên tục và kéo dài, kết nối nội thất bên trong với cảnh quan bên ngoài.

Ngoài ra, kiến ​​trúc hình vòm còn được sử dụng cho mục đích thông gió vì chúng cho phép không khí lưu thông trong không gian một cách tự do hơn. Trong một số dự án nhất định, chúng được sử dụng như một concept tham chiếu cho các yếu tố khác, chẳng hạn như các nhà thờ lịch sử và thánh đường, hoặc để mô phỏng lại “trải nghiệm hình ảnh và âm thanh của chuyển động của sóng”.

Kiến trúc mái vòm trong thiết kế nội thất - 26 dự án điển hình cho phong cách cổ điển
Văn phòng OFMA tại Vườn nho / MAPAA

Biên dịch | Hương Lan (Archdaily)

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook