Đợt thi sát hạch ngày 9-10/7/2021 của Hội KTSVN đã diễn ra thuận lợi với sự tham gia của 149 thí sinh đến từ Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, cho tới Nghệ An, Thanh Hoá. Hầu hết các kiến trúc sư đều bày tỏ những suy nghĩ tích cực khi có dịp ôn lại các kiến thức, kinh nghiệm hành nghề và tâm trạng phấn khởi khi lần đầu tiên trải qua kỳ thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc thành công theo Luật Kiến trúc 2019.

Nói đến Hội Kiến trúc sư Việt Nam (KTSVN) là nói đến mái nhà chung của các kiến trúc sư cả nước. Một trong những tôn chỉ của Hội là tập hợp, đoàn kết và phát huy tài năng trí tuệ các kiến trúc sư phục vụ Tổ quốc. Trong giai đoạn khó khăn của đất nước trước đại dịch Covid toàn cầu, mọi hoạt động của Hội đều đảm bảo đáp ứng các yêu cầu an toàn phòng chống dịch, song vẫn mang lại hiệu quả lợi ích nghề nghiệp cho các kiến trúc sư hành nghề.

Luật Kiến trúc đã được Quốc hội thông qua ngày 13/6/2019, có hiệu lực từ ngày 01/7/2020, trong đó qui định các kiến trúc sư tốt nghiệp đại học chuyên ngành kiến trúc và có tối thiểu 3 năm kinh nghiệm làm việc phải trải qua kỳ thi sát hạch tại tổ chức được Bộ Xây dựng công nhận thì mới đủ điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc. Điều này từ lâu đã trở thành thông lệ quốc tế được hầu hết các nước trong khối ASEAN áp dụng và Việt Nam gần như là thành viên cuối cùng.

Theo Luật Kiến trúc và Nghị định 85/2020/NĐ-CP ngày 17/7/2020 của Chính phủ hướng dẫn thực hiện Luật, Hội Kiến trúc sư Việt Nam được giao tổ chức lập, ban hành Quy tắc ứng xử nghề nghiệp của kiến trúc sư hành nghề; xây dựng, ban hành bảng phương pháp tính điểm phát triển nghề nghiệp liên tục chi tiết đối với các hoạt động phát triển nghề nghiệp liên tục của kiến trúc sư hành nghề và xây dựng, ban hành chương trình, tài liệu phục vụ sát hạch, bộ câu hỏi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc.

Thực hiện nhiệm vụ được giao, ngày 12/01/2021, Hội KTSVN đã ra Quyết định ban hành “Quy tắc ứng xử nghề nghiệp của kiến trúc sư hành nghề” và Quy định chi tiết Bảng tính điểm phát triển nghề nghiệp liên tục đối với các hoạt động phát triển nghề nghiệp liên tục của Kiến trúc sư hành nghề”; ngày 06/4/2021, Hội KTSVN đã ban hành “Bộ câu hỏi phục vụ sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc” nhằm cung cấp tài liệu phục vụ việc cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc.

Hội KTSVN cũng phát hành Bộ sách câu hỏi và hướng dẫn phục vụ sát hạch bao gồm các phần trích dẫn liên quan đến lĩnh vực hành nghề kiến trúc từ Luật Kiến trúc, Nghị định 85/2020/NĐ-CP và 280 câu hỏi thuộc 4 lĩnh vực:

  • Phần 1: Câu hỏi về kinh nghiệm nghề nghiệp (100 câu): Bao gồm nội dung về kiến thức cơ bản; kiến thức kỹ thuật; kinh nghiệm chuyên sâu về các loại hình kiến trúc; kỹ năng thực hành thiết kế; kinh nghiệm về thực hiện quy trình thiết kế; kinh nghiệm về thuyết trình, bảo vệ ý đồ thiết kế.
  • Phần 2: Câu hỏi về kiến thức pháp luật (70 câu): Bao gồm nội dung về thiết kế kiến trúc công trình; thi tuyển phương án kiến trúc; áp dụng quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn; KTS hành nghề; thiết kế kiến trúc trong đồ án quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, thiết kế đô thị; chỉ dẫn đặc điểm kỹ thuật kiến trúc công trình, đánh giá kiến trúc công trình; thiết kế kiến trúc, cảnh quan, nội thất.
  • Phần 3: Câu hỏi về kiến thức chuyên môn (60 câu)
  • Phần 4: Câu hỏi về quy tắc ứng xử nghề nghiệp (50 câu)

Bộ tài liệu được ban soạn thảo hướng đến phương pháp tư duy, phân tích để chọn đáp án đúng, phù hợp với cách làm việc của nghề kiến trúc.

Phần mềm sát hạch với 280 câu hỏi này hiện đang được Bộ Xây dựng khẩn trương xây dựng và hoàn thiện. Trong khi chờ đợi, nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho các kiến trúc sư hoàn thành các thủ tục để được cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc theo Luật Kiến trúc, Bộ Xây dựng đã có văn bản số 2241/BXD-QHKT ngày 16/6/2021 về việc  “Tháo gỡ khó khăn trong tổ chức sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc phù hợp điều kiện dịch Covid-19”, theo đó việc thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc sẽ được tiến hành trên giấy, thay vì trên máy tính kết nối mạng như qui định.

Ngày thi sát hạch được Hội KTSVN ấn định vào ngày 9-10/7/2021. Trước đó gần 3 tuần, thông báo số 1 được gửi tới các kiến trúc sư cả nước, nêu rõ đối tượng, hình thức, nội dung, thời gian, địa điểm thi sát hạch. Đối tượng tham dự thi là những kiến trúc sư được cấp lần đầu, theo khoản 1 Điều 28 của Luật Kiến trúc:

a) Có trình độ từ đại học trở lên về lĩnh vực kiến trúc;
b) Có kinh nghiệm tham gia thực hiện dịch vụ kiến trúc tối thiểu là 03 năm tại tổ chức hành nghề kiến trúc hoặc hợp tác với kiến trúc sư hành nghề với tư cách cá nhân.

Sau đó lần lượt các thông báo số 2, số 3 được phát hành hướng dẫn kỹ các đối tượng và quy trình thực hiện thi trắc nghiệm và vấn đáp. Do tình hình đại dịch Covid diễn biến phức tạp, quy trình thi phải được xây dựng chi tiết đến từng ca, mỗi ca 20 thí sinh. Sau khi hoàn thành bài thi trắc nghiệm trong thời gian tối đa 30 phút, thí sinh nộp bài, được chấm điểm ngay theo biểu mẫu trắc nghiệm. Nếu đạt thí sinh sẽ được dẫn lên phòng thi vấn đáp từng người.

Trong khi đó các đề thi được xây dựng phù hợp với các quy định của Nghị định 85/2020 của Chính phủ, bao gồm:

a) 10 câu hỏi về kinh nghiệm nghề nghiệp với số điểm tối đa là 40;
b) 05 câu hỏi về kiến thức pháp luật với số điểm tối đa là 20;
c) 05 câu hỏi về kiến thức chuyên môn với số điểm tối đa là 20;
d) 05 câu hỏi về Quy tắc ứng xử nghề nghiệp của Kiến trúc sư hành nghề với số điểm tối đa là 20.

Ngoài ra Nghị định cũng quy định rất chặt chẽ về điều kiện đạt kết quả sát hạch, theo đó phải có tổng số điểm từ 70 điểm trở lên, trong đó điểm sát hạch về kiến thức pháp luật phải đạt tối thiểu là 16 điểm; các phần còn lại phải đạt tối thiểu 50% số điểm theo quy định.

Trong suốt thời gian khoảng 2 tuần trước khi thi, Văn phòng Hội KTSVN đã tiếp nhận và trả lời rất nhiều câu hỏi xung quanh vấn đề thi sát hạch. Trong đó nhiều câu liên quan đến việc có thi hay không khi gia hạn chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng trong lĩnh vực thiết kế kiến trúc, khi thời hạn đang đến gần hoặc đã trôi qua mà các kiến trúc sư đang cần đến trong công việc hành nghề của mình. Cần lưu ý rằng, đây là giai đoạn chuyển tiếp giữa Luật Xây dựng và Luật Kiến trúc đối với các kiến trúc sư hành nghề. Tại Nghị định 85/2020: Điều 33. Điều khoản chuyển tiếp đã nêu rõ: “Chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng được cấp cho cá nhân thực hiện thiết kế kiến trúc công trình, thẩm tra thiết kế kiến trúc công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng hết thời hạn sử dụng được gia hạn theo pháp luật về kiến trúc khi đảm bảo các quy định về phát triển nghề nghiệp liên tục và Quy tắc ứng xử nghề nghiệp quy định tại Nghị định này.”

Như vậy, để được chuyển đổi sang chứng chỉ hành nghề kiến trúc thì kiến trúc sư phải đảm bảo tích đủ điểm phát triển nghề nghiệp liên tục (CPD) và không vi phạm các quy định của Quy tắc ứng xử nghề nghiệp. Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về các thủ tục hành chính liên quan đến việc gia hạn/ chuyển đổi chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng sang chứng chỉ hành nghề kiến trúc, các kiến trúc sư nên đến cơ quan cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc tại địa phương để được giải đáp đầy đủ và chính xác nhất.

Kỳ thi sát hạch đầu tiên, một kỳ thi đáng nhớ
Kỳ sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc ngày 09-10/07/2021
Phần thi trắc nghiệm

Đợt thi sát hạch ngày 9-10/7/2021 của Hội KTSVN đã diễn ra thuận lợi với sự tham gia của 149 thí sinh đến từ Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, cho tới Nghệ An, Thanh Hoá và được chia làm 09 ca cho cả hai ngày. Công tác kiểm dịch được thực hiện nghiêm túc, các thí sinh đến từ các vùng dịch theo thông báo mới nhất của Bộ Y tế đã được thông báo không tham gia dự thi. Các thí sinh đến dự thi đều thực hiện kiểm tra thân nhiệt, khai báo y tế, sát khuẩn tay, đeo khẩu trang và vào thi mỗi đợt 20 người để đảm bảo dãn cách. Do được ôn tập theo bộ tài liệu 280 câu hỏi nên các thí sinh khá tự tin và làm tốt phần thi trắc nghiệm. Ở phần thi vấn đáp, các thí sinh ra trường lâu năm khoảng 5-8 năm có nhiều kinh nghiệm trả lời lưu loát và nhanh chóng các câu hỏi thi vấn đáp. Các thí sinh mới ra trường 3-4 năm, hoặc mới quay trở lại công tác thiết kế kiến trúc còn bỡ ngỡ, ngay cả trong nét vẽ phác hoạ theo câu hỏi thi.

Phần thi vấn đáp

Tham gia tổ chức đợt thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc lần này, Hội KTSVN đã huy động hết nhân lực Trung tâm Phát triển hành nghề kiến trúc, Văn phòng Hội và cộng tác viên, tất cả khoảng gần 20 người có kỹ năng để xây dựng qui trình thi, thông báo, tổng hợp, giải đáp, xây dựng đề trắc nghiệm và vấn đáp, in ấn, giám sát, giám thị,… Các chuyên gia tham gia hỏi thi vấn đáp là những hội viên Hội KTSVN, đến từ Bộ Xây dựng, trường ĐH Kiến trúc, các Tổng Công ty tư vấn thiết kế lớn, có kinh nghiệm hành nghề lâu năm, hiểu và nắm vững tâm lý của các thí sinh. Quy trình thi đã được xây dựng tuân thủ các qui định của pháp luật về phòng chống dịch COVID-19, các văn bản hướng dẫn pháp luật về tổ chức thi của Bộ Xây dựng.

Kết quả đợt thi sát hạch là các kiến trúc sư dự thi đều vượt qua kỳ thi, chỉ có 02 trường hợp bị trượt, 01 trường hợp xin bảo lưu kết quả thi trắc nghiệm hẹn kỳ thi tới. Hầu hết các kiến trúc sư đều bày tỏ những suy nghĩ tích cực khi có dịp ôn lại các kiến thức, kinh nghiệm hành nghề và tâm trạng phấn khởi khi lần đầu tiên trải qua kỳ thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc thành công theo Luật Kiến trúc 2019. Làm việc liên tục trong 02 ngày và nhiều ngày chuẩn bị trước đó, các chuyên gia và anh chị em cán bộ Hội KTSVN đều mệt phờ nhưng thực sự vui vì đã hoàn thành một nhiệm vụ có ý nghĩa, thiết thực cho các hội viên và kiến trúc sư hành nghề. Con đường phía trước còn nhiều việc phải làm, song hứa hẹn một môi trường hành nghề minh bạch, bình đẳng và hội nhập cho các kiến trúc sư trong và ngoài nước hành nghề tại Việt Nam.

TS. KTS Phạm Khánh Toàn
Giám đốc Trung tâm Phát triển hành nghề kiến trúc
Hội Kiến trúc sư Việt Nam

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook