Thiết kế của nhà hàng Los Manantiales là một trong những lần thử nghiệm của KTS Felix Candela nhằm tạo ra một tác phẩm nghệ thuật tuyệt đẹp với kết cấu vững chắc.

Kiến trúc kinh điển: Nhà hàng Los Manantiales | Felix Candela
Nhà hàng Los Manantiales

Thông tin công trình:

  • Kiến trúc sư: Felix Candela
  • Năm hoàn thành: 1958
  • Hình ảnh: Flickr user Emmanual Hernandez, Erik Eugenio Martínez Parachini, Flickr user wework4her, Flickr user duncan c, Flickr user VivaXochimilco
  • Địa điểm: Thành phố Mexico

Felix Candela (1910 – 1997) là một KTS mang 2 quốc tịch là Tây Ban Nha và Mexico, sinh ra ở Madrid, ở tuổi 26 ông chuyển đến Mexico. Ông có đóng góp quan trọng trong sự phát triển của kiến trúc Mexico và kỹ thuật kết cấu. Đóng góp lớn nhất của Candela là nghiên cứu về kết cấu vỏ bao che mỏng làm từ bê tông cốt thép.

Nhà hàng Los Manantiales bao gồm 4 cấu trúc hypars giao lại với nhau, phần mái mỏng, uốn lượn tạo ra không gian ấn tượng bên ngoài lẫn bên trong. Ông đã chứng minh cho thế giới lúc bấy giờ thấy được sự kết hợp tuyệt vời giữa nghệ thuật và kỹ thuật.

Kiến trúc kinh điển: Nhà hàng Los Manantiales | Felix Candela
Thiết kế của Nhà hàng Los Manantiales là một trong những lần thử nghiệm của KTS Felix Candela

Los Manantiales sử dụng kết cấu vỏ bao che mỏng (thin-shell concrete construction) do chính ông nghiên cứu và đã chứng minh được hiệu quả của nó. Ban đầu công trình được thiết kế cho một khách hàng khác và ở một địa điểm khác. Nhưng sau đó, Los Manantiales được dùng như một sự thay thế cho một nhà hàng bằng gỗ, chạy dọc theo khu vườn nổi ở Xochimilco, Mexico City.

Kiến trúc kinh điển: Nhà hàng Los Manantiales | Felix Candela
Phần mái mỏng, uốn lượn tạo ra không gian ấn tượng bên ngoài lẫn bên trong

Niềm đam mê của KTS Candela với các kết cấu vỏ mỏng được khơi dậy trong quá trình học tập tại La Escuela de Arquitectura de Madrid (Ngôi trường kiến trúc trực thuộc Đại học Bách Khoa Madrid). Khi đó, ông vừa là sinh viên và là một vận động viên, ông đọc sách và tự nghiên cứu rất nhiều về cấu trúc hình học mạng không gian. Việc học tập của ông bị gián đoạn khi Nội chiến Tây Ban Nha (Spanish Civil War) xảy ra, nhưng kinh nghiệm trong suốt quá trình sửa chữa các công trình cho quân đội đã giúp ông hiểu được các công nghệ kỹ thuật xây dựng lúc bấy giờ. Vì thế, công việc sau này của Candela cũng kết hợp giữa các nghiên cứu lý thuyết và kỹ thuật xây dựng.

Kiến trúc kinh điển: Nhà hàng Los Manantiales | Felix Candela
Mái cong độc đáo

Trong chiến tranh, Candela đã bị bắt giam và bị trục xuất khỏi đất nước, nhưng đó cũng là cơ hội để ông chuyển đến Mexico. Nơi mà bê tông là vật liệu xây dựng ngày càng phổ biến, đại diện cho kiến trúc hiện đại. 

Kiến trúc kinh điển: Nhà hàng Los Manantiales | Felix Candela
Mái từ vật liệu bê tông

Ban đầu, Candela thiết kế các kết cấu vỏ mỏng không phải theo yêu cầu của khách hàng mà là phục vụ quá trình tự nghiên cứu của mình. Mặc dù ông đã thiết kế một số công trình dạng hình trụ, nhưng Candela quan tâm đặc biệt đến các cấu trúc parabolic hyperbolic (giống hình yên ngựa) và cấu trúc hypars – đi theo xu hướng dựa vào toán học phức tạp. Đối với 1 công trình khác của ông là “Cosmic Rays Laboratory” (một phòng thí nghiệm ở Mexico được xây dựng vào năm 1951), ông cũng áp dụng cấu trúc hypars để tăng thêm độ vững chắc đồng thời giảm thiểu độ dày của mái.

Kiến trúc kinh điển: Nhà hàng Los Manantiales | Felix Candela
Cấu trúc hypars để tăng thêm độ vững chắc

Thiết kế của nhà hàng Los Manantiales là kết quả của rất nhiều nghiên cứu về hình học của ông. Được người dân địa phương gọi là “La Flor” (Bông hoa) với phần cửa kính lớn, giúp ánh sáng có thể tràn ngập vào không gian bên trong. Cấu trúc của phần mái bao gồm 4 cấu trúc hypars giao lại với nhau, tạo thành một “bông hoa” 8 cánh.  Với đường kính tối đa lên tới 139 feet (42,4m). Các đường rãnh lõm xuống dài 106 feet (32m). Phần mái cong đưa ra mô phỏng hình dạng parabol. Các đường dẫn lực từ phần mái nhô ra sẽ tác động theo hướng ngược lại so với các lực chạy dọc theo các rãnh lõm xuống.

Phần chịu lực lớn nhất là các rãnh lõm xuống, còn được gọi là groins (vòm nhọn), được gia cố bằng cách sử dụng các dầm hình chữ “V”. Phần mái hình parabol được vươn ra hết cỡ để tăng thêm diện tích bóng đổ, làm giảm nhiệt độ bên trong công trình. Sáng tạo trong việc sử dụng dầm chữ “V” cho phép phần mái không có cảm giác bị cứng, bị thô và độ dày cơ bản là 4cm.

Kiến trúc kinh điển: Nhà hàng Los Manantiales | Felix Candela
Cấu trúc của phần mái bao gồm 4 cấu trúc hypars giao lại với nhau

Một lớp cắt ngang qua công trình cho thấy rõ phần mái hình parabol và các rãnh đối xứng nhau qua trục. Các tấm ván ép được sử dụng làm khuôn, phần lớp vữa xi măng trên bề mặt được các công nhân vận chuyển thủ công từng xô một.

Candela đã đảo ngược hình dạng của “chiếc dù” của công trình xuống cho phần móng, một chiến lược giúp tiết kiệm vật liệu để phân bổ trọng lượng lên một vùng đất có địa hình không ổn định của thành phố Mexico. KTS Candela đã tạo ra cho công trình một chuyển động mượt mà nhờ vào cấu trúc hypars.

Nhà hàng Los Manantiales vẫn còn hoạt động cho đến ngày nay, nhưng mọi thứ có vẻ đã thay đổi so với thời điểm công trình được hoàn thành, như việc sử dụng một lớp chống thấm màu đỏ và các giá đỡ. Mặc dù vậy, lớp vỏ bao che vẫn còn nguyên vẹn về hình thức.

Kiến trúc kinh điển: Nhà hàng Los Manantiales | Felix Candela
KTS Candela đã tạo ra cho công trình một chuyển động mượt mà nhờ vào cấu trúc hypars

Mặc dù đây không phải là công trình đầu tiên mà KTS Candela sử dụng cấu trúc hypars, nhưng đây là công trình đầu tiên đem lại thành công cho ông. Hình thức của Los Manantiales xuất hiện trở lại trong một số thiết kế sau này của ông ở Tây Ban Nha và đã được mô phỏng lại nhiều lần bởi các NTK, như Potsdam và Stuttgart. Ông cũng là người thầy của KTS người Tây Ban Nha Santiago Calatrava.

Xem thêm hình ảnh:

Biên dịch | Hoàng Anh (Nguồn: Archdaily)

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook