Việc quy hoạch phát triển đô thị luôn là những cuộc thảo luận chưa có hồi kết, đặc biệt là khi thế giới đang trải qua những thay đổi ảnh hưởng sâu sắc đến quy hoạch đô thị theo những cách có thể dự đoán được và cả không thể dự đoán trước. 

Liệu những nguyên tắc của New Urbanism có còn phù hợp ở thế kỷ 21?

Có một số nguyên tắc đã được minh chứng, như việc nên hạn chế phương tiện giao thông cá nhân, tạo ra nhiều khu vực khuyến khích đi bộ cho người dân, có công viên và các không gian công cộng, quy hoạch phục vụ nhu cầu cộng đồng. Khái niệm “Chủ nghĩa Đô thị Mới” (New Urbanism) đã và đang được áp dụng ở cuối thế kỷ 20, đầu thế kỷ 21 cũng nhận được nhiều đánh giá cao và cả những phê bình về việc thực hiện nó.

Liệu những nguyên tắc của New Urbanism có còn phù hợp ở thế kỷ 21?

Các nguyên tắc của Chủ nghĩa Đô thị Mới (New Urbanism) xuất hiện lần đầu tiên vào những năm 1980 như một giải pháp thay thế ở các vùng ngoại ô đặc trưng bởi mật độ thấp. Các tòa nhà tạm bợ chỉ sử dụng được một lần (single-use buildings and homes) đã trở nên phổ biến sau khi Thế chiến thứ II kết thúc với mong muốn làm cho người dân thành phố đi bộ nhiều hơn và xóa bỏ sự phụ thuộc vào ô tô. 

Chủ nghĩa đô thị mới phản ánh lịch sử và quay trở lại các quy hoạch truyền thống như đã thấy ở Charleston, Nam Carolina và Georgetown, Washington, D.C. Ngoài các khu vực dành cho người đi bộ, ý tưởng còn bao gồm những khu dân cư phức hợp, các tòa nhà văn phòng và khu thương mại phát triển dọc theo hệ thống đường xá dạng lưới, dẫn đến tạo thành các “Khu Trung Tâm”, nơi tất cả các hoạt động sẽ tập trung ở một địa điểm.

Liệu những nguyên tắc của New Urbanism có còn phù hợp ở thế kỷ 21?

Chủ nghĩa đô thị mới (New Urbanism) và điển hình là mô hình “Thành phố 15 Phút” (15 Minute City – hầu hết tiện ích được tiếp cận trong vòng 15′) đã được thử nghiệm trên toàn cầu. Một trong những dự án đầu tiên và đáng chú ý nhất là khu phố Stapleton ở Denver, Colorado, Hoa Kỳ. Nó đã được quy hoạch lại để trở thành một trong những khu phức hợp dân cư và thương mại lớn nhất ở Denver, với điểm nhấn là các công viên công cộng.  Nhưng thực tế, cách Stapleton được cư dân sử dụng đã trở thành một trong những chỉ trích lớn nhất đối với phong trào Chủ nghĩa Đô thị Mới nói chung. Nghiên cứu của Đại học Colorado ở Denver đã chỉ ra rằng: “Stapleton thực sự có mật độ xe cao hơn, ít người đi xe đạp hơn và ít người sử dụng phương tiện công cộng hơn khi so sánh với các khu vực lân cận”.

Liệu những nguyên tắc của New Urbanism có còn phù hợp ở thế kỷ 21?

Trong những năm gần đây đã xuất hiện một số lo ngại về cách các thành phố được quy hoạch từ góc độ mật độ. Nếu chúng dày đặc như vậy, sự riêng tư của cư dân sẽ như thế nào? Mối quan tâm khác là không phải ai cũng muốn sống trong một thành phố như thế, một số người thực sự thích thú với không khí ở vùng ngoại ô và nông thôn, nơi họ có thể dành ra một khoảng sân rộng và tách biệt khỏi hàng xóm xung quanh. Một số thị trấn được đề xuất quy hoạch giống như một bộ phim, được cắt ghép cẩn thận và không phản ánh sự phát triển đô thị một cách tự nhiên.

Liệu những nguyên tắc của New Urbanism có còn phù hợp ở thế kỷ 21?

Ngay cả với những lời chỉ trích này, những ý tưởng đằng sau Chủ nghĩa Đô thị Mới vẫn giữ được sức hút trong mắt các nhà quy hoạch thành phố và nó vẫn được triển khai trên toàn thế giới, ngay cả ở quy mô nhỏ hơn. Chỉ còn là vấn đề về thời gian để các nguyên tắc ấy phát huy hiệu quả, người dân thành phố sẽ có thể đi bộ nhiều hơn hay thực sự các chiến lược này đang có vấn đề? Chúng ta cũng cần có thời gian để trả lời cho câu hỏi này!

Biên dịch | Hoàng Anh (Nguồn: Archdaily)

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook