“Covid-19 cho tôi học hỏi được nhiều điều mới mẻ, thử thách bản thân với những điều chưa từng có tiền lệ. Và tôi tin rằng chúng ta có thể nhanh chóng áp dụng mô hình nhà ở công nhân – khu cách ly cộng đồng để sớm giải quyết vấn đề dịch bệnh đang lan tràn trong các khu công nghiệp hiện nay” – KTS. Trình Phương Quân.

Cũng tròn 14 tháng kể từ ngày tôi tiễn một người – từng là bạn gái của mình, ra sân bay quốc tế Changi về Việt Nam. Vẫn là những cái ôm thật chặt cùng với câu hẹn hai đứa sẽ gặp lại sau vài tuần như mọi khi. Nhưng dịch bệnh làm mọi thứ đảo lộn, và cô ấy, một tiếp viên hàng không bay những chặng quốc tế, là người bị ảnh hưởng nhiều nhất.

Mọi chuyện tại Singapore có vẻ trong tầm kiểm soát, mãi cho đến cuối tháng 3 năm 2020, khi số ca nhiễm Covid tăng vọt một cách bất ngờ; ban đầu là lẻ tẻ một vài ca lây nhiễm trong cộng đồng, và số lượng cứ thế tăng dần lên hàng trăm, hàng ngàn người mỗi ngày. Đa phần bệnh nhân là công nhân người nước ngoài sống trong những khu nhà ở tập thể. Họ làm việc trong các công trường xây dựng, khu công nghiệp, khu đóng tàu trên khắp đảo quốc.

Những khu nhà ở tập thể cho công nhân với giường tầng và hàng chục người ở trong một căn phòng kín, là cơ hội để virus lây lan một cách nhanh chóng. Cũng cần biết rằng, đến tháng 12 năm 2020, trong số hơn 320.000 công nhân nước ngoài đang sống trong các ký túc xá như trên, hơn 54.000 người đã bị lây nhiễm (theo Bộ nhân lực Singapore).

Những ngày đầu tháng 4 là những ngày tôi làm việc tại nhà theo chỉ định. Tôi vẫn nhớ cái email và một cuộc gọi gấp của sếp vào sáng thứ hai, bảo rằng tôi sẽ tham gia thiết kế một khu cách ly cộng đồng cho công nhân đang bị nhiễm Covid, và tất cả các kiến trúc sư trẻ trong công ty phải cùng nhau hỗ trợ các kiến trúc sư trưởng thiết kế trong một thời gian rất ngắn.

Chúng tôi bắt đầu công việc với một ý niệm hết sức mờ nhạt. Chúng tôi không biết căn bệnh này sẽ tiếp tục lan truyền như thế nào, và khu cách ly cộng đồng cần những gì. Cấp trên giao cho chúng tôi một khu đất trống ở Tampines, không quá xa sân bay Changi và dự định khu vực trên sẽ biến thành một khu cách ly cũng như nhà ở cho công nhân bị nhiễm Covid.

Những hướng dẫn thiết kế nhanh chóng được truyền đạt xuống từng giờ từng phút, và chúng tôi được lưu ý rằng, từ đây về sau sẽ sử dụng từ “Trung tâm cách ly cộng đồng” thay cho “Bệnh viện chữa Covid”. Bởi lẽ, đa số các bệnh nhân mắc Covid sẽ có triệu chứng nhẹ và không triệu chứng, do đó họ chỉ cần được cách ly và theo dõi chăm sóc nghỉ ngơi để phục hồi sức khoẻ. Bệnh sẽ tự khỏi sau một thời gian.

Chỉ những trường hợp chuyển biến nặng mới được đưa vào bệnh viện để chữa trị với các đơn vị chăm sóc đặc biệt (ICU). Điều này nhằm tránh sự quá tải và lây nhiễm chéo cho các bệnh viện, nếu tất cả các bệnh nhân mắc Covid đều được đưa vào bệnh viện đa khoa.

Những tuần đầu tiên của tháng 4 là những ngày tôi stress nặng, áp lực công việc rất cao, và chúng tôi, những kiến trúc sư, phải cố gắng làm việc ngày đêm hết sức. Tôi thì luôn giữ một thói quen, đó là hàng ngày đọc báo ngóng về tình hình quê nhà. Ơn trời, mọi việc lúc đó đều ổn.

Đồ án vội vàng nhất
Một khu nhà ở công nhân tại Tampines (Nguồn: SJ connect)

Công trình của chúng tôi dần thành hình, và sau hàng chục lần sửa lên sửa xuống, với hướng dẫn từ Bộ Xây dựng và Bộ Y tế Singapore. Ai cũng hiểu và thông cảm cho điều này, bởi việc ban hành những tiêu chuẩn thiết kế trong thời gian rất ngắn, cho một bệnh dịch hoàn toàn mới, là chưa từng có tiền lệ. Một đơn vị nhà ở công nhân xây dạng mô-đun lắp ghép có kích thước 7.5mx6m. Mỗi module ở chỉ có 6 giường để đảm bảo diện tích tối thiểu 6m2 một người. Khoảng cách giữa mỗi giường được bố trí cách nhau tối thiểu 1m, đồng thời không sử dụng giường tầng. Vách ngăn được bố trí cao trên 2.4m để hạn chế lây lan mầm bệnh.

Đồ án vội vàng nhất
Sơ đồ cơ bản một khu nhà ở công nhân với tiêu chuẩn hạn chế lây nhiễm COVID-19 (Nguồn: tác giả)

Mỗi đơn vị ở kể trên đều được bố trí nhà vệ sinh dùng riêng và nhà tắm với vòi sen. Trường hợp không thể đáp ứng được thì phải đảm bảo tỷ lệ 1 vòi sen và bồn rửa cho 15 người. Ngoài ra chúng tôi còn được yêu cầu bố trí một số giường bệnh trong khu cách ly theo tỷ lệ 1:500 người, sử dụng trong trường hợp khẩn cấp. WIFI được phủ tận mỗi phòng bởi ai nằm cách ly cũng cần nói chuyện giữ liên lạc với người nhà.

Đồ án vội vàng nhất
Phối cảnh khu nhà ở công nhân trong dịch COVID-19 tại Tampines (Nguồn: SJ Connect)

Toàn bộ các khối nhà được nối với nhau bằng hành lang rộng 1.5m; tất cả các căn phòng đều được bố trí thông thoáng tự nhiên với tối đa 96 giường một tầng. Ngoài ra trong một khu cách ly như vậy còn bố trí cả cửa hàng tiện lợi, canteen ăn uống, phòng sinh hoạt cộng đồng, phòng đọc sách và cả … ATM. Mọi vấn đề đi lại an ninh được quản lý bởi camera và hệ thống cửa xoay có quẹt thẻ.

Đồ án vội vàng nhất
Sơ đồ tổng mặt bằng một khu nhà ở công nhân trong dịch COVID-19 (Nguồn: Tác giả)
Đồ án vội vàng nhất
Khu nhà ở công nhân trong dịch COVID tại Tampines trong quá trình xây dựng (Nguồn: SJ connect)

Mô hình nhà ở công nhân mới được hình thành, và nó thực sự giúp cải thiện chất lượng sống của các lao động nhập cư tại Singapore, cũng như giúp hạn chế sự lây lan của dịch bệnh trong lúc tất cả mọi người đợi tiêm chủng vaccine. Bãi cỏ và thảm cứng được đặt cách nhau giữa các khối xây dựng, đóng vai trò như vùng đệm. Điều này làm giảm mật độ và cải thiện khoảng cách xã hội giữa các nhóm người lao động.

Nói ra thì mãi không thể hết được những chi tiết nhỏ nhặt, nhưng chúng tôi cũng không tin nổi rằng mọi thứ đã được thiết kế và hoàn chỉnh chỉ trong một tháng. Với tôi, đó là đồ án kiến trúc vội vàng nhất nhưng đáng nhớ nhất, và có lẽ, là ý nghĩa nhất.

Covid-19 cho tôi học hỏi được nhiều điều mới mẻ, thử thách bản thân với những điều chưa từng có tiền lệ. Và tôi tin rằng chúng ta có thể nhanh chóng áp dụng cho mô hình nhà ở công nhân – khu cách ly cộng đồng để sớm giải quyết vấn đề dịch bệnh đang lan tràn trong các khu công nghiệp hiện nay.

Covid-19 đã làm thay đổi tất cả mọi mặt của cuộc sống, và tôi như tất cả mọi người, luôn mong nó sớm biến mất để chúng ta sớm trở lại ngày xưa. Tôi sẽ được bay về Việt Nam thăm gia đình hàng tháng, sẽ có thể đi du lịch khắp nơi trên thế giới, và có lẽ, lần chúng tôi tiễn nhau ở sân bay Changi, không phải là một kỷ niệm buồn.

KTS. Trình Phương Quân

Dự án đã tham gia: Trung tâm cách ly cộng đồng và nhà ở công nhân trong dịch Covid-19 tại Tampines và Bulim (Singapore)

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook