Một nghiên cứu gần đây cho thấy các vật liệu do con người tạo ra hiện đang lớn hơn tổng khối lượng sinh khối của Trái đất. Các NTK ngày càng nhận thức rõ hơn về cách những sản phẩm của họ ảnh hưởng đến hành tinh. Và sau đây là 7 vật liệu mà các NTK đang sử dụng để thay thế nhựa, bê tông, da động vật,… nhằm hạn chế tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu.

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế

Từ việc sử dụng các vật liệu tự nhiên như vỏ cây sồi, tảo biển và mủ cao su để biến chất thải tái chế thành bao bì thực phẩm, chúng ta cần lên kế hoạch cho toàn bộ vòng đời của bất kỳ sản phẩm nào, dù lớn hay nhỏ, bắt đầu từ nguyên liệu thô như thế nào, và cuối cùng chúng có thể được tái sử dụng, tái chế hoặc trả lại tự nhiên ra sao…

Da mycelium (da sợi nấm)

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Chiếc túi làm bằng da sợi nấm của Hermes

Ngành công nghiệp thời trang đang tìm cách thay thế da động vật và các sản phẩm liên quan, trong đó nổi bật là vật liệu sợi nấm – vật liệu đã được một số thương hiệu nổi tiếng thử nghiệm.

Vật liệu này được nuôi từ các bào tử trong phòng thí nghiệm, nở ra thành một tấm sợi đan xen nhau, sau đó được phơi nắng, sấy khô và nhuộm màu để tạo ra vẻ ngoài giống như da thật.

Da sợi nấm thải ra ít khí nhà kính hơn, tiêu thụ ít tài nguyên thiên nhiên hơn so với sản phẩm da nhựa và các sản phẩm từ động vật – nguyên nhân gây ra 14% tổng lượng khí thải nhà kính trên toàn cầu.

Có thể kể đến hãng thời trang Hermès mới đây đã tiết lộ một chiếc túi sẽ được làm từ chất liệu này; NTK thời trang người Anh Stella McCartney đã sử dụng nó để tạo ra 1 bộ trang phục của mình; Adidas cũng đã tiết lộ một phiên bản sợi nấm của đôi giày Stan Smith, hiện công ty đang gấp rút mở rộng quy mô để sản xuất hàng loạt và đưa ra thị trường…

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Đôi giày Stan Smith làm bằng da sợi nấm

Mủ cao su thiên nhiên

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Ghế ngồi Blink ở sân bay Schiphol, Amsterdam

Mủ cao su là một nguyên liệu tự nhiên có màu trắng sữa. Việc cạo mủ là tác động trên lớp vỏ của cây, không phải là chặt toàn bộ cây để lấy mủ, vì vậy, vật liệu này được tái tạo nhanh chóng và hoàn toàn là quá trình tự nhiên của cây. Mủ cao su thiên nhiên phân hủy tốt hơn cao su tổng hợp. Chúng là một sự thay thế bền vững cho các vật liệu có nguồn gốc từ động vật và dầu mỏ.

Các NTK thời trang như Harikrishnan và Fredrik Tjærandsen đã sử dụng chất liệu này thay cho cao su tổng hợp hoặc polyvinyl clorua (PVC), NTK người Úc Molly Younger cũng đã sử dụng vật liệu này cho 1 loạt sản phẩm túi xách của mình.

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Chiếc túi của NTK người Úc Molly Younger

Trong ngành công nghiệp đồ nội thất, các NTK đang sử dụng vật liệu này để thay thế nhựa polyurethane (nhựa PU). NTK Nina Edwards Anker đã kết hợp mủ cao su với đậu lăng (đậu lăng hay còn gọi là lentil, là các loại đậu thuộc nhóm legume, loại cây lâu năm, được trồng nhiều ở các vùng Tây Á) để tạo ra ghế sofa Beanie. Trong khi đó, Richard Hutten sử dụng cao su và xơ dừa để hoàn thiện hệ thống ghế ngồi Blink của mình cho sân bay Schiphol của Amsterdam.

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Ghế sofa Beanie của NTK Nina Edwards

Bê tông thay thế bê tông

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Bê tông sinh học của các sinh viên trường Central Saint Martins

Bê tông là vật liệu xây dựng được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới và việc sản xuất nó là nguyên nhân gây ra 8% lượng khí thải CO2 toàn cầu.

Để giảm thiểu điều này, các nhà nghiên cứu vật liệu đã phát triển một loạt các lựa chọn thay thế. Một trong số đó được gọi là Finite, làm từ cát sa mạc thay cho cát xây dựng, được cho là có “lượng khí thải CO2 ít hơn một nửa” so với bê tông thông thường

Văn phòng Newtab-22 ở London cũng đã tạo ra vật liệu có tên Sea Stone bằng cách sử dụng chất kết dính tự nhiên và vỏ sò phế thải từ ngành công nghiệp thủy sản, rất giàu canxi cacbonat – một hợp chất cũng được sử dụng để làm xi măng, thành phần chính của bê tông.

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Bê tông Sea Stone của Văn phòng Newtab-22

Các sinh viên tốt nghiệp của Trường nghệ thuật Central Saint Martins tại Anh quốc là Brigitte Kock và Irene Roca Moracia đã tạo ra các tấm gạch “bê tông sinh học” từ cỏ dại và vỏ tôm càng xanh, những loài sinh vật xâm lấn, vừa khuyến khích việc loại bỏ chúng vừa bảo vệ môi trường.

Tảo sinh học

Chiếc đầm làm từ tảo sinh học của NTK Charlotte McCurdy

Nhựa sinh học từ lâu đã được dự báo như một giải pháp khả thi cho cuộc khủng hoảng ô nhiễm trắng. Nhưng các nhà bảo vệ môi trường lo ngại rằng việc sử dụng axit polylactic (PLA) – loại nhựa sinh học phổ biến nhất, được làm từ ngô, mía và các loại cây khác, dẫn đến việc sẽ cần diện tích đất rộng lớn hơn để sản xuất. Điều này sẽ đe dọa đến an ninh lương thực toàn cầu.

Thay vào đó, các NTK đã bắt đầu thử nghiệm với nhựa sinh học làm từ tảo biển, một nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào và có thể hấp thụ carbon trong suốt vòng đời sinh trưởng của nó

“3/4 bề mặt trái đất là nước”, NTK Charlotte McCurdy chia sẻ: “khả năng cô lập carbon của tảo và tính ứng dụng của nó trong sản xuất là cơ hội mà chúng ta không thể bỏ qua”.

McCurdy đã tạo ra sequins (chiếc đầm làm từ tảo sinh học) và các sản phẩm áo mưa. Trong khi đó, vật liệu này còn được dùng làm ván trượt, bao bì thực phẩm và sợi để in 3D.

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Bao bì thực phẩm làm từ tảo sinh học

Thức ăn thừa

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Sản phẩm đồ da làm từ phế phẩm trái dứa

Tái sử dụng các dòng chất thải là một bước quan trọng để hướng tới nền kinh tế tuần hoàn, nơi các nguyên liệu được tái sử dụng liên tục và không có yếu tố nào bị lãng phí. Nói về việc tái chế thì ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống chưa làm tốt điều này.

Các thành phần như vỏ sinh vật biển không nên bị loại bỏ, vì chúng có chứa biopolymer (chất tạo màng sinh học), có thể được sử dụng để tạo ra bao bì nhựa sinh học và kết hợp với bã cà phê để tạo ra một sản phẩm thay thế cho da động vật.

Giờ đây họ còn tái sử dụng chất thải của các lò mổ như máu, da và xương động vật để tạo ra một loạt đồ gia dụng và bao bì thực phẩm.

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Các sản phẩm có thành phần là máu động vật sau giết mổ

Tương tự, sản phẩm thừa như vỏ trái cây và rau củ quả đã được biến thành cốc nhựa sinh học, bao bì và đồ da thay thế như Piñatex (những sản phẩm đồ da làm từ phế phẩm trái dứa), trong khi kỹ sư người Philippines Carvey Ehren Maigue đã biến chất thải thực phẩm thành các tấm pin mặt trời có thể tạo ra năng lượng sạch từ tia cực tím.

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Kỹ sư người Philippines Carvey Ehren Maigue đã biến chất thải thực phẩm thành các tấm pin mặt trời

Vỏ cây sồi

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
BST Cork “hút âm, chống cháy, chống nước”

Vật liệu này đang ngày càng trở nên phổ biến, khi các NTK có thể dùng nó làm phân hữu cơ, tái chế. Nó có thể bị tước bỏ khỏi cây mà cây không cần đốn hạ, cho phép cây tiếp tục sinh trưởng và phát triển.

Đối với mỗi tấn vỏ cây được thu hoạch, khu rừng sồi hấp thụ hơn 73 tấn CO2 để tái tạo ra lớp vỏ mới, làm cho vật liệu này cực kỳ thân thiện với môi trường.

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Thiết kế của NTK Jasper Morrison

Ngoài việc được sử dụng làm vật liệu ốp trong kiến ​​trúc, NTK Jasper Morrison đã biến việc sản xuất nút chai rượu vang thành một loạt đồ nội thất. Trong khi đó, NTK Tom Dixon “đốt cháy” vật liệu này để tạo ra BST Cork “hút âm, chống cháy, chống nước” của mình. 

Văn phòng thiết kế Digitalab tại Bồ Đào Nha cũng đã sử dụng vật liệu này để tạo thành một bộ sưu tập ánh sáng và đồ nội thất.

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Chiếc đèn của Văn phòng thiết kế Digitalab

Sợi nano xenlulo

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Đôi giày thể thao làm từ sợi nano xenlulo

Thêm một vật liệu thay thế cho da động vật là sợi nano xenlulo, được sản xuất bằng cách nuôi cấy cộng sinh vi khuẩn và nấm men, còn được gọi là SCOBY và được sử dụng để tạo ra đồ uống trà lên men kombucha (kombucha có nguồn gốc từ Trung Quốc, được sản xuất bằng cách lên men trà có đường sử dụng phương pháp nuôi cấy cộng sinh vi khuẩn và nấm men).

Vật liệu này được trải qua quá trình sấy khô và nhuộm để tạo ra một loại da sinh học mà được cho rằng có lượng khí thải carbon thấp hơn tới 97% so với da polyurethane tổng hợp (PU) và sẽ phân hủy trong quá trình ủ phân hữu cơ.

Nhà nghiên cứu vật liệu Theanne Schiros đã cộng tác với nhãn hiệu thời trang dạo phố Public School của New York để tạo ra một đôi giày thể thao. Trong khi đó, văn phòng thiết kế Lionne van Deursen sử dụng vật liệu để tạo ra 1 loại đèn chiếu sáng.

7 loại vật liệu xanh đã và đang được ứng dụng trong thực tế
Bộ đồ giảm mùi cơ thể

Một số người cũng sử dụng vi khuẩn sống để tạo ra quần áo giảm mùi cơ thể hoặc có thể bong ra sau khi phản ứng với mồ hôi.

*Chú thích: Sinh khối của loài là khối lượng của một hoặc nhiều loài, sinh khối của quần xã là khối lượng của tất cả các loài trong quần xã. Nó bao gồm vi sinh vật, thực vật và động vật.

Biên dịch | Hoàng Anh (Nguồn: Dezeen)

XEM THÊM: