Các không gian giáo dục và không gian trường học đang hướng đến phương pháp giảng dạy hiện đại. Đánh giá về không gian học đường không chỉ dừng lại ở việc tổ chức, sắp xếp bàn ghế mà còn chú ý đến chất cảm vật liệu nhằm đảm bảo mang đến những ảnh hưởng tích cực cho việc học tập và phát triển toàn diện của người sử dụng. Và gỗ chính là một vật liệu phù hợp với tiêu chí này.

Vì sao gỗ là vật liệu phù hợp cho môi trường học đường?
Trường tiểu học Westview/ KMBR Architects/ Photo: Ed White Photographics

Phần lớn những kí ức về thời niên thiếu của chúng ta diễn ra ở trường học. Dù cho những kí ức đó có đẹp hay không, hầu hết các em nhỏ và trẻ vị thành niên đều dành phần lớn thời gian ở lớp học hoặc những cơ sở giáo dục. Theo như tổ chức IQAir, mỗi năm, trung bình trẻ em dành 1.300 giờ ở trường học. Thế nhưng, kể cả khi thế giới thay đổi với tốc độ chóng mặt và internet giúp tăng cường khả năng tiếp cận thông tin thì những thiết kế và vận hành trong trường học vẫn còn lỗi thời.

Lý tưởng thì hình thái không gian giáo dục và tổ chức lớp học nên phù hợp hơn với phương pháp giảng dạy hiện đại, thay vì chỉ sắp xếp bàn ghế theo kiểu truyền thống là bàn học sinh đối diện với bàn giáo viên. Việc đánh giá các cơ sở vật chất giáo dục không chỉ dừng lại ở đó, tất cả các bề mặt và vật liệu còn phải mang đến những ảnh hưởng tích cực cho sự học tập và phát triển toàn diện cho người sử dụng.

Vì sao gỗ là vật liệu phù hợp cho môi trường học đường?
Trường tiểu học vịnh Cordova/ Photo: Krista Jahnke Photographys

Nhiều bằng chứng khoa học đã đi đến kết luận rằng thiết kế môi trường trong nhà có ý nghĩa quan trọng với sức khỏe. Ví dụ, truyền âm không tốt gây cản trở quá trình tiếp nhận kiến thức, ảnh hưởng đến sự tập trung và thậm chí làm ảnh hưởng xấu đến sự giao tiếp giữa học sinh và giáo viên. Một yếu tố cực kỳ quan trọng là chất lượng không khí của môi trường trong nhà.

Theo như tổ chức Bảo Vệ Môi Trường của Mỹ (EPA), chất lượng không khí là yếu tố hình thành môi trường trong nhà trong lành, giúp nhà trường đạt được mục tiêu quan trọng là giáo dục trẻ em. Vấn đề ô nhiễm không khí trong nhà xảy ra phổ biến hơn chúng ta nghĩ, không khí bị ô nhiễm có thể gây ra các bệnh về đường hô hấp và còn ảnh hưởng đến các hoạt động học tập như sự tập trung, sự tính toán, mức độ ghi nhớ. Trong cùng bản báo cáo trên, có khoảng 1 trong 13 trẻ thuộc độ tuổi đến trường bị hen suyễn, đây là nguyên nhân chính gây ra việc nghỉ học.

Vì sao gỗ là vật liệu phù hợp cho môi trường học đường?

Vì những lý do trên, khi tính toán vật liệu cho xây dựng trường mới hoặc cải tạo trường học, chúng ta phải suy xét những biến số ảnh hưởng đến chất lượng sống của người dùng. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng độ bền và tính linh hoạt của gỗ phù hợp làm vật liệu xây dựng cho trường học và nhiều hình thái khác, gỗ góp phần làm môi trường trong lành, an toàn và tạo hứng khởi.

Một lợi ích rất quan trọng nữa của gỗ nhưng rất khó đo lường là lợi ích về tâm lý. Mặc dù vật liệu này được chấp nhận rộng rãi về chất lượng thẩm mỹ cho môi trường trong nhà, người ta vẫn chưa tìm được bằng chứng về khía cạnh tâm lý tương tự như khía cạnh thẩm mỹ.

Nghiên cứu của trường University of British Columbia và  FPInnovations đã kết luận rằng sự hiện diện của vật liệu gỗ trong công trình giúp giảm mức độ stress của người sử dụng. Kết luận của nghiên cứu này đã tổng hợp những kết quả khoa học và xu hướng mới nhất về thiết kế sinh học. Nghiên cứu chỉ ra rằng vật liệu gỗ mang lại nhiều lợi ích cho những môi trường tiềm ẩn yếu tố bất ổn, và nhiều bằng chứng chỉ ra rằng vật liệu này còn có những ưu điểm khác.

Vì sao gỗ là vật liệu phù hợp cho môi trường học đường?
Trường tiểu học Samuel Brighouse/ Photo: Andrew Latreille

Gỗ là một vật liệu xây dựng có thể tái tạo và linh hoạt, nó có thể được sử dụng ở nhiều quy mô và hệ thống xây dựng khác nhau. Ví dụ như khung gỗ, gỗ tự nhiên, gỗ khối và rất nhiều công dụng hoàn thiện khác ở cả ngoại thất và nội thất, chủ yếu thông qua việc sử dụng các panel gỗ.

Hơn nữa, hệ số suy giảm (*) của gỗ và tính hấp thụ âm thanh mang lại lợi ích về trang âm, nhờ đó nó được sử dụng một cách linh hoạt trong nhiều hệ thống khác nhau, từ phòng gym cho đến thư viện. Đặc tính xốp của gỗ giúp cải thiện chất lượng âm thanh mà không cần sự trợ giúp của những thiết bị âm thanh nào khác. 

Vì sao gỗ là vật liệu phù hợp cho môi trường học đường?
Trường tiểu học Samuel Brighouse/ Photo: Nic Lehoux

Sử dụng sản phẩm làm từ gỗ cũng giúp cải thiện chất lượng không khí trong nhà nhờ vào khả năng điều chỉnh độ ẩm. Như một miếng bọt biển, gỗ hấp thụ và giải phóng độ ẩm để duy trì sự cân bằng. Đặc tính này có tác dụng tăng cường độ ẩm khi không khí khô và giảm độ ẩm khi không khí ẩm. Một yếu tố quan trọng nữa là gỗ dễ vệ sinh và không gây kích ứng, bề mặt mềm giúp giảm tích tụ bụi (thường thấy ở những bề mặt mềm như thảm). 

Một lợi ích khác khi sử dụng vật liệu gỗ trong trường học là tiết kiệm thời gian xây dựng. Thời gian luôn là mối lo, đặc biệt là khi cải tạo thường phải thực hiện vào đợt nghỉ lễ để thi công, tránh bị trùng với thời khóa biểu. Hệ thống đúc sẵn và tải trọng nhẹ giúp cho tốc độ thi công nhanh hơn, đặc biệt là so với bê tông toàn khối. Với sự xuất hiện của hệ thống và sản phẩm gỗ khối mới, vật liệu gỗ cũng có thêm những ưu điểm về mặt địa chấn, hỏa hoạn và cản gió, giúp đảm bảo an toàn hơn.

Vì sao gỗ là vật liệu phù hợp cho môi trường học đường?
Trường tiểu học Gibsons/ KMBR Architects/ Photo: Ed White Photographics

Như nhiều vật liệu khác, các công trình làm từ gỗ cũng cần phải bảo trì. Tần suất bảo dưỡng có thể được giảm đáng kể nếu trường học được thiết kế tốt, tránh để cho gỗ tiếp xúc với nước và tia tử ngoại. Trong một khảo sát được thực hiện tại một học khu ở British Columbia (Canada), người ta phát hiện ra rằng vật liệu gỗ ít bị cố tình phá hoại hơn những vật liệu khác, có khả năng bởi vì quan niệm rằng nó là vật liệu hoàn thiện.

Ví dụ, dự án trường tiểu học Samuel Brighouse ở Canada được xem là một cơ hội để thúc đẩy tính bền vững, và kiến trúc của công trình được xem như một công cụ giảng dạy. Nhóm dự án đã kết hợp các chiến lược bền vững chủ động và thụ động: thông gió tự nhiên, giữ ánh sáng tự nhiên, khung kính ba lớp, năng lượng địa nhiệt, đun nước bằng năng lượng mặt trời, mái nhà phủ xanh, vật liệu thải ra lượng hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) thấp, vật liệu hấp thụ carbon, vật liệu bảo dưỡng thấp, …Bên cạnh yếu tố thẩm mỹ của vật liệu, người ta quan sát thấy vật liệu gỗ còn được đưa vào các chủ đề bàn luận giữa học sinh, nhân viên, cộng đồng như tầm quan trọng của rừng đối với kinh tế địa phương, vai trò của rừng trong giảm thiểu biến đổi khí hậu.

Vì sao gỗ là vật liệu phù hợp cho môi trường học đường?
Trường tiểu học Samuel Brighouse/ Photo: Nic Lehoux

Những giải pháp phát triển có kết hợp giữa lợi ích của người dùng và tôn trọng, sử dụng tài nguyên thiên nhiên thông minh là những giải pháp thiết yếu cho tương lai của ngành công nghiệp xây dựng. Đối với những hình thái đòi hỏi về tính kinh tế, tính thiết thực và bền lâu như trường học thì việc sử dụng vật liệu và hệ thống môi trường bền vững như gỗ,  có thể đóng vai trò truyền tải thông điệp giáo dục đến thế hệ tương lai, mang đến những thay đổi tích cực trong cộng đồng.

Chú thích:

(*)attenuation coefficient (tạm dịch: hệ số suy giảm): mô tả mức độ giảm thông lượng bức xạ của chùm tia (ví dụ như sóng siêu âm hay tia X) khi nó đi qua một vật liệu cụ thể. Hệ số càng lớn có nghĩa mức độ xuyên qua môi trường càng nhỏ.

Biên dịch | Anh Tuấn (Nguồn: Archdaily)

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook