Hơn 70 xây dựng và phát triển (1948 – 2021), Hội KTS Việt Nam đã trải qua 10 kỳ Đại hội. Mỗi kỳ Đại hội là một dấu mốc quan trọng ghi nhận những thành tựu, bài học kinh nghiệm của ngành Kiến trúc Việt Nam.

Đại hội lần thứ I: Chính thức thành lập Đoàn KTS Việt Nam

Ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc “Tuyên ngôn độc lập” trên quảng trường Ba Đình (Hà Nội), khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Nhà nước của giai cấp công nông và nhân dân lao động đầu tiên ở Đông Nam Á.

KTS Ngô Huy Quỳnh thiết kế, xây dựng lễ đài Tuyên ngôn độc lập ở Thủ đô và KTS Huỳnh Tấn Phát thiết kế, xây dựng kỳ đài ở Sài Gòn ra mắt Ủy ban hành chính lâm thời Nam Bộ.

Một năm sau đó, tháng 12/1946, khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Chính phủ cách mạng rút ra chiến khu và vùng tự do, trong đó có một lực lượng nhỏ KTS cùng đồng hành. Họ là những trí thức được đào tạo từ trường Mỹ thuật Đông Dương Hà Nội (Năm 1944 trường giải thể, số học viên dở dang sau này được làm tốt nghiệp ở Việt Bắc, Sài Gòn hoặc Paris (Pháp).

Mặc dù cuộc kháng chiến đang diễn ra, Chính phủ vẫn quan tâm đến kiến thiết, đến lực lượng làm kiến trúc – xây dựng, chuẩn bị cho nước nhà khi thắng lợi. Việc tập hợp KTS, tổ chức thành đoàn thể là hết sức cấp thiết.

Những ngày đầu hè năm 1948, thông tin tụ hội được thông báo. Ngày 20 – 24/4/1948, Hội nghị đầu tiên KTS được tiến hành tại thôn Thản Sơn, xã Liên Sơn, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc với sự chủ trì của Bộ Giao thông Công chính. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho Hội nghị. Đây cũng là Đại hội lần thứ 1, chính thức thành lập Đoàn KTS Việt Nam, tiền thân Hội KTS Việt Nam.

Hội KTS Việt Nam qua các kỳ Đại hội
Thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tới Hội nghị KTS

Đại hội I nhiệm kỳ 1948 – 1957 có sự tham dự của lãnh đạo Bộ Giao thông Công chính, đại diện Ban Chấp hành lâm thời Hội Văn nghệ Việt Nam, chính quyền địa phương và 8 KTS: Trần Hữu Tiềm, Nguyễn Ngọc Chân, Đoàn Văn Minh, Nguyễn Cao Luyện, Hoàng Như Tiếp, Tạ Mỹ Duật, Võ Đức Diên, Phạm Quang Bình.

Hội nghị đã bầu KTS Hoàng Như Tiếp làm Tổng thư ký Đoàn KTS Việt Nam.

Đại hội KTS lần thứ II: Nhiệm kỳ 1957 – 1983

Đại hội II diễn ra vào ngày 26 – 27/4/1957 tại Thư viện Quốc gia Hà Nội, trong bối cảnh hòa bình được lập lại ở miền Bắc, có mặt một số KTS miền Nam ra tập kết. Đại biểu tại Đại hội bao gồm đại diện lãnh đạo Bộ Giao thông Công chính, Bộ Văn hóa, TP. Hà Nội, Hội Liên hiệp VHNT Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và 21 KTS đoàn viên.

KTS Hoàng Linh được bầu làm Tổng thư ký Đoàn KTS Việt Nam.

Đại hội cũng đã gửi thư cho Chủ tịch Hồ Chí Minh và ra Nghị quyết xin gia nhập Hội Liên hiệp VHNT Việt Nam.

Năm 1958, Đoàn KTS Việt Nam gia nhập Liên hiệp Hội KTS thế giới (UIA).

Năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng cho thành lập “xưởng sáng tác kiến trúc” do KTS Lê Trung Thống làm giám đốc. Ban Tuyên huấn Trung ương cho thành lập và xuất bản Tạp chí Kiến trúc do KTS Ngô Huy Quỳnh làm Tổng biên tập.

Đại hội KTS lần III: Nhiệm kỳ 1983 – 1989

Đại hội lần III được tiến hành ngày 25 – 28/11/1983 tại Nhà hát lớn TP. Hà Nội, trong không khí đoàn kết KTS 2 miền của một đất nước thống nhất.

Đại hội đã thông qua Điều lệ mới: Đổi tên Đoàn KTS Việt Nam thành Hội KTS Việt Nam.

Quyết định của Ban Bí thư, Hội KTS Việt Nam trở về với gia đình sáng tạo nghệ thuật, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Ban Bí thư Trung ương Đảng, thông qua Ban Văn hóa – Văn nghệ Trung ương.

Tham dự Đại hội có 185 hội viên thay mặt hơn 1000 KTS trên cả nước. Đại hội bầu ra Chủ tịch Hội: KTS Huỳnh Tấn Phát, Tổng thư ký: KTS Nguyễn Trực Luyện.

Lần đầu tiên, Ban Kiểm tra của Hội KTS được thành lập, KTS Huỳnh Đăng Huy giữ vị trí Trưởng Ban.

Đại hội KTS lần thứ III được xem là Đại hội chuyển giao thế hệ trong sự nghiệp phát triển Hội nói riêng và ngành kiến trúc nước nhà nói chung.

Nhiệm kỳ này cũng đánh dấu kỷ niệm 40 năm thành lập Hội KTS Việt Nam, Hội được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất.

Đại hội KTS lần IV: Nhiệm kỳ 1989 – 1994

Đại hội lần IV được tổ chức ngày 17 – 18/4/1989 tại Nhà khách Chính phủ (Hà Nội).

Mục tiêu của Đại hội lần này là quán triệt đổi mới tư duy, đổi mới phong cách làm việc, đổi mới tổ chức và cán bộ, giải phóng sức sáng tạo văn học nghệ thuật.

Đại hội có 256 đại biểu thay mặt hơn 1400 hội viên tham dự. KTS Huỳnh Tấn Phát giữ vị trí Chủ tịch danh dự, Tổng thư ký Hội là KTS Nguyễn Trực Luyện.

Đại hội IV đã ra “Tuyên ngôn kiến trúc” đầu tiên của Hội KTS Việt Nam.

Trong nhiệm kỳ này, Hội KTS đã thỏa thuận với Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa Thông tin để ban hành “Điều lệ Giải thưởng Kiến trúc” và “Quy chế tổ chức hoạt động của Hội đồng Giải thưởng Kiến trúc” (20/7/1992); lần đầu tiên có Nghị quyết liên tịch giữa Hội KTS Việt Nam với Bộ Xây dựng (22/12/1993). Năm 1994, Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia đầu tiên đã được tổ chức trao giải tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô Hà Nội.

Đại hội KTS lần thứ V: Nhiệm kỳ 1994 – 2000

Đại hội lần thứ V diễn ra vào ngày 29 – 30/11/1994 tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô Hà Nội. 310 đại biểu thay mặt hơn 1600 hội viên tham dự chào đón nhiệm kỳ mới.

Đại hội mở đầu cho sự phấn đấu “Vì đội ngũ KTS có đức, có tài, vì nền kiến trúc Việt Nam chân thực, đậm đà bản sắc” của giới KTS Việt Nam.

Đại hội bầu Ban chấp hành gồm 71 người, trong đó KTS Nguyễn Trực Luyện là Chủ tịch Hội, 3 Phó Chủ tịch gồm: KTS Nguyễn Kim Sến, KTS Cao Xuân Hưởng, KTS Nguyễn Thúc Hoàng.

Những đóng góp thực tiễn của Hội KTS Việt Nam cũng như giới KTS đã được Nhà nước và xã hội ghi nhận và ngày càng tín nhiệm. Năm 1995, Thủ tướng Chính phủ đổi tên Hội đồng Kiến trúc Quốc gia thành Hội đồng Tư vấn Kiến trúc của Thủ tướng Chính phủ. Năm 1998, cũng là kỷ niệm 50 thành lập, Hội KTS Việt Nam được Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh.

Hội KTS Việt Nam qua các kỳ Đại hội
Hội đồng Tư vấn Kiến trúc của Thủ tướng Chính phủ

Năm 2000, sau 2 năm (1998 – 2000) là quan sát viên, Hội KTS Việt Nam trở thành thành viên của Hội đồng KTS châu Á (ARCASIA).

Đại hội KTS lần thứ VI: Nhiệm kỳ 2000 – 2005

Đại hội lần thứ VI diễn ra vào ngày 16 – 17/6/2000 tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội.

Đại hội VI ghi dấu mốc quan trọng khi Hội KTS Việt Nam chính thức hoạt động với vị thế “Tổ chức chính trị – Xã hội – Nghề nghiệp” theo Nghị quyết Trung ương VIII xác định vị trí, tính chất của Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam.

Đón chào nhiệm kỳ chuyển giao thiên niên kỷ, Đại hội có sự tham gia của 500 đại biểu thay mặt cho 2200 hội viên và 8000 KTS trên cả nước.

Đại hội VI bầu Ban Chấp hành 85 người, trong đó Chủ tịch là KTS Nguyễn Trực Luyện, 4 Phó Chủ tịch gồm: KTS Phạm Sỹ Chức, KTS Nguyễn Thúc Hoàng, KTS Hoàng Đạo Kính, KTS Nguyễn Thị Ánh Tuyết.

Đại hội KTS lần thứ VII nhiệm kỳ 2005 – 2010

Đại hội VII được tổ chức vào ngày 11 – 13/8/2005 tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội. 528 đại biểu thay mặt hơn 10.000 KTS đã tham dự sự kiện.

Đại hội giương cao khẩu hiệu “Đoàn kết, sáng tạo, trách nhiệm, hiệu quả”, đẩy mạnh vai trò của KTS trong công cuộc sáng tạo và thực hiện chức năng tư vấn, phản biện xã hội về nghề nghiệp, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.

Đại hội bầu Ban chấp hành 84 người, trong đó KTS Nguyễn Tấn Vạn giữ chức Chủ tịch, 4 Phó Chủ tịch gồm: KTS Phạm Sỹ Chức, KTS Nguyễn Thúc Hoàng, KTS Hoàng Đạo Kính, KTS Khương Văn Mười.

Trong nhiệm kỳ này, Hội KTS Việt Nam kỷ niệm 60 năm thành lập và đón nhận Huân chương Sao Vàng do Nhà nước tặng thưởng năm 2008.

Ngày 4/11/2010, Thủ tướng Chính phủ ra quyết định lấy ngày 27/4 hàng năm là ngày Kiến trúc Việt Nam.

Đại hội KTS lần thứ VIII: Nhiệm kỳ 2010 – 2015

Đại hội VIII diễn ra vào ngày 22 – 24/4/2010 tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội. 526 đại biểu thay mặt gần 4000 hội viên trong số 18.000 KTS trên cả nước đã tham dự.

Đại hội bầu Ban chấp hành 95 người, trong đó KTS Nguyễn Tấn Vạn giữ chức Chủ tịch Hội, 5 Phó Chủ tịch bao gồm: KTS Ngô Doãn Đức, KTS Khương Văn Mười, KTS Nguyễn Văn Tất, KTS Nguyễn Quốc Thông, KTS Nguyễn Ngọc Tuấn.

Tháng 8/2011, Hội KTS Việt Nam đăng cai và tổ chức kỳ họp Hội đồng KTS châu Á – Diễn đàn ARCASIA tại Đà Nẵng.

Cũng trong năm 2011, Hội ra Tuyên ngôn Kiến trúc xanh Việt Nam và Tiêu chí Kiến trúc xanh nhằm tuyên truyền, quảng bá, nâng cao nhận thức và thúc đẩy phát triển kiến trúc xanh.

Hội cũng đã thành lập Hội đồng Kiến trúc xanh và xét chọn Giải thưởng Kiến trúc xanh Việt Nam.

Đại hội KTS lần thứ IX: Nhiệm kỳ 2015 – 2020

Đại hội IX diễn ra ngày 18 – 21/4/2015 tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội với sự tham gia của 570 đại biểu thay mặt cho 5723 hội viên.

KTS Nguyễn Tấn Vạn tiếp tục được tín nhiệm giữ vị trí Chủ tịch Hội, 4 Phó Chủ tịch gồm: KTS Nguyễn Văn Hải, KTS Khương Văn Mười, KTS Nguyễn Quốc Thông, KTS Nguyễn Ngọc Tuấn.

Ở nhiệm kỳ này, khẩu hiệu chủ chốt của Hội KTS là “Đoàn kết, trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo”, nâng cao trách nhiệm xã hội của KTS, đổi mới môi trường hành nghề, tập trung phát triển kiến trúc xanh bền vững, có bản sắc. 

Năm 2017, lần đầu tiên Hội tổ chức Liên hoan Kiến trúc Việt Nam (19 – 23/4) và Diễn đàn Kiến trúc quốc tế với gần 700 đại biểu trong nước và quốc tế tham dự.

Đặc biệt, Hội KTS Việt Nam kết hợp với Bộ Xây dựng dự thảo luật hành nghề kiến trúc sư. 

Đại hội KTS lần thứ X: Nhiệm kỳ 2020 – 2025

Đại hội X được tổ chức vào ngày 24 – 26/9/2020 tại Trung tâm Hội nghị quốc tế (Hà Nội). Gần 500 đại biểu đại diện cho hơn 6000 hội viên trên cả nước đã tham dự. 

Đại hội đã nhất trí bầu ra Ban chấp hành nhiệm kỳ mới, trong đó: KTS Phan Đăng Sơn đắc cử Chủ tịch Hội, 4 Phó Chủ tịch gồm: KTS Đặng Kim Khôi, KTS Nguyễn Trường Lưu, KTS Nguyễn Thu Phong, KTS Hoàng Thúc Hào.

Bước sang nhiệm kỳ mới, với phương châm: Đoàn kết – Sáng tạo – Trách nhiệm, Hội KTS Việt Nam sẽ tập trung vào các hoạt động tập hợp, đoàn kết đông đảo KTS trên cả nước, thúc đẩy lao động sáng tạo nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng nền kiến trúc Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và phát triển bền vững đất nước.

Cùng với đó, xây dựng đội ngũ KTS Việt Nam hành nghề giàu sức sáng tạo, hoạt động chuyên nghiệp theo Luật Kiến trúc; chủ động tham gia phản biện xã hội về kiến trúc, góp phần nâng cao nhận thức thẩm mỹ kiến trúc của cộng đồng xã hội, đẩy lùi những xu hướng kiến trúc lạc hậu, không phù hợp văn hóa…

Hơn 70 năm xây dựng và phát triển, dưới sự lãnh đạo của Hội KTS Việt Nam, đội ngũ KTS đã ghi nhiều dấu ấn, đồng hành với từng chặng đường phát triển của đất nước. 

Sự thành công nhiều mặt của các kỳ Đại hội sẽ là tiền đề để Hội KTS Việt Nam hoàn thành các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới, thực hiện phương châm mà Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã đặt ra tại Đại hội Hội KTS Việt Nam lần thứ X: đội ngũ KTS cần đẩy mạnh sáng tạo, hướng đến kiến trúc xanh, vì cộng đồng, phát huy các giá trị truyền thống đặc sắc, kiến tạo nhiều công trình xứng tầm thời đại.

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook