Với gần 200.000 lượt bình chọn trong 21 ngày, tạo chí kiến trúc ArchDaily mới đây đã công bố 15 dự án kiến trúc xuất sắc đạt giải thưởng Công trình của năm 2021 do ArchDaily tổ chức, dựa trên sự đánh giá và bình chọn của độc giả.

Giống như các năm trước, các dự án đoạt giải bao gồm nhiều hạng mục công trình, thể hiện sự đa dạng trong ngành kiến trúc ở những thập niên gần đây. Với nhiều dự án xuất sắc đã hoàn thành trên khắp thế giới, Concordia Design ở Wroclaw của MVRDV và Cửa hàng Apple ở Bangkok của Foster+Partners đã chứng minh rằng các văn phòng kiến trúc nổi tiếng này vẫn luôn tạo được dấu ấn cho tên tuổi của họ, tương tự như trong các giải thưởng truyền thống khác. Bên cạnh đó là những cái tên chưa từng được biết tới trước đây như công ty Colombian, Niro Arquitectura và OAU với dự án Market Square ở Gramalote hay Microlibrary Warak Kayu của SHAU Indonesia, đã cho thấy những thay đổi tích cực cần thiết.

Dưới đây là các dự án đạt giải thưởng của năm nay:

Sản phẩm ứng dụng tốt nhất: Apple Central World Bangkok | Foster + Partners (Thái Lan)

Tọa lạc tại một trong những trung tâm đô thị mang tính biểu tượng của thành phố, công trình như một chiếc trống thủy tinh hai tầng có đường kính khoảng 24 mét với giá đỡ hình nón được làm thủ công đẹp mắt. Giá đỡ trung tâm được tạo thành từ 1.461 thanh gỗ sồi trắng châu Âu. Gỗ sồi được tách thành các lam riêng lẻ và kết dính vào lõi để tạo sự ổn định. Kết nối hai khu vực bán hàng chính ở hai tầng là một cầu thang xoắn ốc uốn cong từ cấu trúc trung tâm.

Công trình thương mại: Quảng trường chợ Gramalote | Niro Arquitectura + OAU, Oficina de Arquitectura & Urbanismo (Colombia)

Công trình được thiết kế để trở thành điểm gặp gỡ cho cư dân của thị trấn. Nó được tạo thành từ một mô-đun bê tông với các “nếp gấp” ngược và cơ chế thu gom nước mưa trong mái và cột. Một mái nhà thể hiện sự thống nhất trong tổng thể kiến ​​trúc. Dự án được thực hiện trên địa hình có độ dốc 25% và 30%, do vậy bố cục của nó được giải quyết bằng một đoạn đường dốc và các khoảng nghỉ phù hợp để tạo điều kiện cho xe đẩy hàng hoặc xe lăn lưu thông.

Công trình văn hóa: Bảo tàng Giáo dục Nghệ thuật MoAE – Huamao | Álvaro Siza + Carlos Castanheira (Trung Quốc)

Mặt bằng của bảo tàng có dạng hình tam giác, được phân định bởi các bức tường liên tục với các góc hơi cong chứ không phải góc cạnh. Tòa nhà được ốp bởi những tấm nhôm tôn, hình ảnh của nó liên tục chuyển từ màu đen sang màu bạc, tùy thuộc vào góc tới của ánh sáng và góc nhìn. Bên trong, ánh sáng tự nhiên được làm nổi bật bởi những bức tường trắng và được đưa vào các phòng xung quanh thông qua các khe hở được đặt một cách có chủ ý.

Kiến trúc giáo dục: Boys and Girls Club | CCA Centro de Colaboración Arquitectónica (Mexico)

Câu lạc bộ là một dự án được thành lập nhằm cung cấp cho thanh thiếu niên từ 6 đến 18 tuổi một môi trường an toàn và lành mạnh cho các hoạt động sáng tạo, đổi mới, rèn luyện thể chất và trí tuệ sau giờ học.

Dự án được chia thành ba tòa nhà với các chức năng khác nhau. Ba tòa nhà được kết nối với nhau bằng một hành lang có mái che có chức năng như một trục dẫn hướng. Yếu tố này – bao gồm 24 đốt sống ở dạng vòm – là xương sống của thiết kế kiến ​​trúc. Mỗi mô-đun trong số 24 mô-đun đại diện cho một đốt sống của con người, phản ánh ý tưởng rằng giáo dục và đào tạo toàn diện là nền tảng cho một tương lai tốt đẹp hơn.

Công trình chăm sóc sức khỏe: Trung tâm Maggie’s Leeds | Heatherwick Studio (Anh)

Dựa trên niềm tin rằng thiết kế tuyệt vời có thể giúp mọi người cảm thấy tốt hơn, Maggie’s Leeds sử dụng các vật liệu “lành mạnh” và giải pháp tiết kiệm năng lượng. Cấu trúc của tòa nhà được xây dựng từ hệ thống gỗ vân sam được đúc sẵn và có nguồn gốc bền vững. Các vật liệu xốp như vôi vữa giúp duy trì độ ẩm bên trong của tòa nhà và thông gió tự nhiên, điều này đạt được thông qua việc xem xét kỹ hình thức và hướng của tòa nhà. Khu vườn trên sân thượng được thiết kế bởi nhà thiết kế cảnh quan từng đoạt giải thưởng Balston Agius, được lấy cảm hứng từ rừng cây Yorkshire và có các loài thực vật bản địa của nước Anh.

Công trình dịch vụ: Bamboo Hostels China | Studio Anna Heringer (Trung Quốc)

Dự án sử dụng vật liệu tre, đá và đất, cho thấy rằng các vật liệu truyền thống, tự nhiên có thể được sử dụng theo cách hiện đại. Các kỹ thuật đan lát bằng tre, nứa được áp dụng đòi hỏi nhiều công sức, thách thức tay nghề của thợ thủ công địa phương. Hệ thống năng lượng dựa trên các nguồn trực tiếp và “cổ xưa” như lửa, nắng, gió, bóng râm, thực vật nhằm giảm thiểu không gian điều hòa. Thay vì nỗ lực rất lớn cả về tiền bạc và nguồn lực để kiểm soát khí hậu của toàn bộ diện tích công trình, chỉ phần lõi – nơi chứa các phòng tiện ích được kiểm soát nhiệt. Chúng được bảo vệ khỏi mưa và có các tùy chọn sưởi ấm hoặc làm mát ở cấp độ công nghệ rất thấp.

Nhà ở: Qishe Courtyard | ARCHSTUDIO (Trung Quốc)

Dự án cải tạo nằm trong một khu phố cổ tại Bắc Kinh, một tứ hợp viện nhỏ (một kiểu kiến trúc nhà ở cổ nổi tiếng tại Trung Quốc). Tổng thể Qishe Courtyard là sự kết hợp hoàn hảo giữa cái cũ và cái mới, các kiểu kiến trúc truyền thống và vật liệu cũ còn khả năng sử dụng được giữ nguyên kết cấu của nó, bổ sung vào đó là một số vật liệu, kết cấu hiện đại nhằm thể hiện sự dung hòa chất truyền thống và chất tân tiến trong ngôi nhà. Bức tường trong suốt dựng lên chạy theo những đường cong của hiên mang đến một thiết kế lạ lẫm cho tứ hợp viện được đánh giá là chưa từng có trước đây.  

Nhà ở: Presence in Hormuz 2 | ZAV Architects (Iran)

Tại một quốc gia khi mà nhà nước phải vật lộn với các tranh chấp chính trị bên ngoài biên giới, Presence In Hormuz là nơi cư trú được tạo ra với mục đích tăng sự gắn kết giữa con người với nhau về cả kinh tế và văn hóa. Dự án bao gồm vô số các mái vòm quy mô nhỏ được xây dựng bằng kỹ thuật “superadobe” do KTS Nader Khalili phát triển. Quy mô nhỏ của mái vòm trở nên thích hợp với khả năng xây dựng của các thợ thủ công địa phương và người lao động phổ thông. Màu sắc phong phú của Presence in Hormuz lấy cảm hứng từ địa hình của đảo Hormuz. Các nhà mái vòm có nhiều chức năng khác nhau, phần lớn là nơi ở và sinh hoạt.

* Superadobe là kỹ thuật xây dựng sử dụng các ống hoặc túi vải dài nhiều lớp chứa đầy adobe để tạo thành cấu trúc nén. Superadobe được sử dụng trong các cấu trúc nón, vòm, tạo ra các lớp vỏ đơn và cong kép chắc chắn.

Công trình công nghiệp: Kho rượu Erlang của Langjiu Estate | Langjiu Group + DCA (Trung Quốc)

“Chiếc hũ khổng lồ” được xây dựng bằng khoảng 150.000 viên gạch đất nung là điểm đặc trưng và bắt mắt nhất của công trình. Bức tường gạch đục lỗ và lớp tôn đảm bảo không khí trong lành lưu thông tự do qua tòa nhà, mang đến một môi trường vi sinh lý tưởng cần thiết cho việc bảo quản rượu và giữ cho nồng độ cồn trong không khí trong nhà ở mức an toàn. Hồ bơi nước trên mái phổ biến trong các nhà dân dụng tại địa phương được đưa vào công trình để trở thành một phần của thiết kế cảnh quan và làm giảm nhiệt độ trong nhà vào mùa hè nóng bức. Bằng cách này, nhà kho cung cấp một môi trường lưu trữ lý tưởng cho rượu một cách tự nhiên và bền vững.

Kiến trúc nội thất: Off-White Flagship Store Miami | Virgil Abloh + AMO (Mỹ)

Nơi này có một số điểm đánh dấu thẩm mỹ khác biệt, bao gồm mặt tiền polycarbonate mờ đục. Thông qua lớp bên ngoài này, điểm đánh dấu hình ảnh mới của Off-White – một đôi bàn tay mở rộng lên trên, có thể nhìn thấy phía trên chữ “X” màu cam sáng một chữ ký khác của thương hiệu. Thiết kế không gian linh hoạt tạo điều kiện cho các hoạt động và trải nghiệm đa dạng. Một bức tường có thể di chuyển từ trần đến sàn đóng vai trò như một mặt tiền phụ, có thể được đẩy lùi lại phía sau để mở ra đường phố. Do đó, không gian công cộng được tạo ra để tổ chức nhiều chức năng khác nhau, chẳng hạn như trưng bày nghệ thuật, sàn diễn mini và biểu diễn âm nhạc.

Văn phòng: Concordia Design Wrocław | MVRDV (Ba Lan)

Tòa nhà là một dự án cải tạo không có “mặt sau”, mở ra cho du khách theo cả hai hướng. Hình thức và cách bố trí nội thất của tòa nhà thể hiện một sự đối xứng nhất định. Tuy nhiên, trong sự đối xứng này, có sự phân biệt rõ ràng giữa phần cuối “chính thức” của tòa nhà, có mặt tiền được giữ lại của tòa nhà lịch sử và phần bổ sung mới. Phần cuối “không chính thức” của tòa nhà trong suốt, hiện đại và hấp dẫn, với bức tường kính ba tầng mở ra công viên để lộ bức tranh tường lớn của nghệ sĩ Ba Lan Alicja Biała. Công trình nhằm mục tiêu tạo ra một không gian dân chủ có thể kết hợp các nhóm cư dân khác nhau.

Công trình công cộng và cảnh quan: Thư viện Warak Kayu | SHAU Indonesia (Indonesia)

Ý tưởng thiết kế là toàn bộ tòa nhà được nâng lên, giống như một ‘ rumah panggung ‘ (nhà sàn) truyền thống vì nó không chỉ hoạt động như thư viện mà còn tăng thêm giá trị bằng cách trở thành một trung tâm cộng đồng, đồng thời được sử dụng để quảng bá các sản phẩm gỗ thiết kế và khả năng sản xuất của Indonesia. Công trình cung cấp các cấu hình không gian khác nhau và một loạt hoạt động đa dạng. Trên mặt đất là một khu vực bán ngoài trời lớn. Ở tầng trên có một mạng lưới nơi trẻ em có thể nằm xuống, thư giãn và đọc sách nhưng cũng có thể trực tiếp giao tiếp với cha mẹ và bạn bè ở không gian bên dưới.

Công trình tôn giáo: Trung tâm tôn giáo và văn hóa Hồi giáo ở Ljubljana | Bevk Perović arhitekti (Slovenia)

Công trình mở hoàn toàn về phía quảng trường để mở rộng không gian cầu nguyện ở bên ngoài trong các cuộc tụ họp đông người của giáo đoàn, là yếu tố trung tâm của khu phức hợp mới. Thay vì tuân theo các tiền lệ lịch sử rõ ràng, công trình này được hình thành như một cấu trúc hộp thép, hệ thống lưới được đổ bê tông trắng ở phần dưới và kính trong suốt ở phần trên, cho phép ánh nắng mặt trời tràn ngập không gian bên trong. Mái vòm – yếu tố trung tâm của nhà thờ Hồi giáo, thay vì ở trên cùng của không gian lại được treo lơ lửng bên trong nội thất của nó, được làm bằng vải dệt màu xanh lam trong suốt tượng trưng cho bầu trời.

Dự án quy mô nhỏ và lắp đặt: Bamboo Bamboo, Canopy and Pavilions | IILab (Trung Quốc)

Bối cảnh ở đây là những cụm tre lớn đang bao phủ hầu hết khu vực, tạo nên những cấu trúc hình ống và lá đan xen. Để phù hợp với những gì có sẵn, nhóm thiết kế đã xem xét việc tận dụng những khóm tre sẵn có, cấu hình lại nó và tạo thành một không gian hoàn toàn mới. Ý tưởng thiết kế và thực hiện như vậy sẽ làm giảm bớt tác động của dự án đến môi trường tự nhiên hiện có. Các lán tre được làm thủ công bằng những thanh tre quấn vào thân trúc, mang vẻ đẹp tự nhiên. Các đội thợ thủ công địa phương xâu nhiều sọc tre theo một hình mẫu ngẫu nhiên. Phương pháp sản xuất này thể hiện sự phức tạp, được tạo hình rõ ràng bởi bàn tay của con người và trực giác của họ.

Công trình thể thao: Trung tâm thể thao Costa Rica / Studio Saxe (Costa Rica)

Trung tâm thể thao được thiết kế như một ngôi làng nhỏ giữa những tán cây, tạo ra một không gian công cộng kết nối người dân địa phương với những du khách có cùng sở thích theo đuổi lối sống năng động và hạnh phúc. KTS đã chia nhỏ không gian mà bình thường là một tòa nhà lớn thành các khu riêng biệt để có thể nằm gọn trong khoảng trống xung quanh những cái cây hiện có, kết nối chúng bằng những cây cầu và lối đi để tạo ra một khu vực công cộng vừa đa dạng vừa phức tạp. Kết quả là một loạt các không gian công cộng kết nối con người với thiên nhiên đồng thời bảo vệ con người khỏi cái nắng nóng gay gắt. 

Biên dịch | Ngọc Ánh (Nguồn: Archdaily)

XEM THÊM