Chúng ta không thể thay đổi quá khứ nhưng hoàn toàn có thể tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn. Mỗi một giây trôi qua, con người luôn nỗ lực để cải tạo thế giới, định hình thế giới ngày càng thoải mái, thuận tiện. Quy luật này không nằm ngoài kiến trúc. Vậy 100 năm qua, kiến trúc đã biến đổi như thế nào, có những cột mốc nào đánh dấu sự thay đổi tột bậc của kiến trúc, quan niệm thẩm mỹ của con người ra sao, hãy cùng điểm lại những dấu mốc đáng chú ý dưới đây.

1. Đầu thế kỷ 20: Sự trỗi dậy của chủ nghĩa vị lai trong kiến trúc

Đài tưởng niệm vinh danh mà kiến trúc sư Etienne-Louis Boullée dành cho Sir Isaac Newton có thể là một bằng chứng ban đầu cho thấy các kiến ​​trúc sư luôn mơ ước lớn lao. Tuy nhiên, một nỗ lực đáng chú ý nhất để tạo ra tầm nhìn về kiến ​​trúc tương lai là của kiến ​​trúc sư trẻ người Ý Antonio Sant’Elia, người đồng sáng tạo ra “Tuyên ngôn về Kiến trúc tương lai”.

Antonio Sant’Elia

Antonio Sant’Elia

Sant’Elia và kiến ​​trúc sư người Ý Mario Chiattone đã trình bày một nhóm các bản phác thảo với tiêu đề “La Città Nuova” hay “Thành phố Mới” trong các sự kiện của Triển lãm Nuove Tendenze ở Milano năm 1914. Những bản phác thảo này mô tả tầm nhìn của các kiến ​​trúc sư tương lai về tương lai ngành kiến ​​trúc.

Bản phác thảo của Sant’Elia đã tiết lộ siêu cấu trúc (MegaStructures), kiến trúc công nghiệp và sử dụng rộng rãi của thép. Chúng phản ánh tinh thần của thời đại máy móc và thời tiền chiến. Ngoài ra, điều đáng chú ý là phong trào Futurist, bắt nguồn từ Ý, là chủ nghĩa phát xít, và bản thân Sant’Elia đã tình nguyện tham gia Thế chiến thứ nhất và tử trận ở tuổi 28.

Art Deco

Trong khi đó, phong cách Arts Décoratifs, được biết đến rộng rãi là Art Deco đã nổi lên ở Pháp và lan rộng khắp thế giới. Nó được lấy cảm hứng từ những phát triển công nghệ tương tự dẫn đến Chủ nghĩa vị lai của Ý, nhưng kết quả hơi khác một chút.

Art Deco, được coi là phong cách tương lai vào thời điểm đó, kết hợp các hình dạng hình học với màu sắc tươi sáng cũng như sự thay đổi về các chi tiết trang trí từ các nền văn minh cổ đại.

2. Hậu Thế chiến II: Chào mừng đến với Thời đại không gian!

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, nhân loại nghi ngờ, hy vọng nhưng không chắc chắn về điều gì đó. Tuy nhiên, những khám phá và phát minh mới đã mang lại cho con người hy vọng rằng một tương lai tốt đẹp hơn có thể đang chờ đợi họ. Một trong những thành tựu thắp sáng hy vọng đó là thám hiểm không gian.

Kiến trúc Googie

Phong cách kiến ​​trúc Googie trở nên phổ biến trong những năm 1950. Phong cách đặc trưng của các hình thức uốn lượn và tròn, lấy cảm hứng từ đĩa bay và sơ đồ nguyên tử.

Ô tô cũng trở nên phổ biến và trở thành xu hướng chủ đạo trong khoảng thời gian đó. Việc xây dựng các đường cao tốc vào những năm 1950 đã góp phần to lớn vào việc cải cách hình ảnh đô thị của thành phố bằng cách biến ô tô trở thành phương tiện giao thông thuận tiện nhất.

Archigram

Sau Thế chiến II, kiến ​​trúc Tương lai trở thành Kiến trúc Tân tương lai, bao gồm nhiều tác phẩm của các kiến ​​trúc sư hiện đại và đương đại nổi tiếng. Eero Saarinen, Oscar Niemeyer, Zaha Hadid, Santiago Calatrava và Cesar Pelli đều là một trong những người định hình nên kiến trúc tân tương lai đáng chú ý. Tuy nhiên, một nhóm đã đưa kiến ​​trúc tương lai lên một tầm cao mới không ai khác chính là Archigram có trụ sở tại London.

Nhóm Avant-Garde, do Peter Cook thành lập hoạt động rất tích cực vào những năm 60 và đầu những năm 70. Trong thời gian đó, họ đã phát hành hàng trăm hình ảnh minh họa khái niệm và bản vẽ về các thành phố tương lai, chủ yếu là các siêu công trình, kiến ​​trúc năng động và cơ giới hóa toàn diện.

3. Thiên niên kỷ mới: Cách mạng kỹ thuật số

Trong những năm sau Thế chiến thứ hai, cơ giới hóa bắt đầu từng chút một chuyển sang số hóa. Chỉ sau đó vào những năm 1980, kiến ​​trúc bắt đầu gặt hái thành quả của thời đại kỹ thuật số. Mô hình hóa và mô phỏng trên máy tính trở thành một phần thiết yếu của quá trình thiết kế.

Thiết kế tham số

Thiết kế tham số có thể đã có từ trước đó. Người ta tin rằng công trình của Gaudi có bằng chứng ban đầu về việc sử dụng các thuật toán lấy cảm hứng từ thiên nhiên. Tuy nhiên, cơ chế thiết kế này đã có một bước nhảy vọt đáng kể trong những năm 80, nhờ vào sự phát triển trong lĩnh vực phần mềm thiết kế máy tính. Phòng hòa nhạc Walt Disney mang tính biểu tượng của Frank Gehry, được xây dựng từ năm 1999 đến năm 2003, giới thiệu việc sử dụng phần mềm CATIA như một phương tiện cho thiết kế tham số.

Các ứng dụng phần mềm thiết kế tham số vẫn đang được phát triển bởi các lập trình viên và kiến ​​trúc sư, để tạo điều kiện thuận lợi và tùy chỉnh quá trình thiết kế.

Thiết kế bền vững thân thiện với môi trường

Trong nửa sau của thế kỷ 20, các nhà khoa học và nhà nghiên cứu bắt đầu nhận thấy ảnh hưởng tiêu cực của tất cả các phát triển công nghệ và hoạt động của con người trong vài thế kỷ qua đối với môi trường. Tuy nhiên, chỉ trong thế kỷ 21, nhận thức được chuyển thành hành động, và thuật ngữ bền vững mới trở nên thịnh hành.

Kiến trúc và thiết kế bền vững đã trở thành một điều cần thiết. Do đó, các hệ thống đánh giá đã được phát triển để xếp hạng các tòa nhà dựa trên hiệu suất năng lượng và tác động môi trường của chúng. Ngoài ra, các khái niệm như rừng, khu vườn thẳng đứng, mái xanh, vườn trên mái và tường xanh, kết hợp cây xanh vào môi trường xây dựng đã trở nên khá hợp thời.

Các tòa nhà chọc trời

Kể từ khi xây dựng tòa nhà chọc trời đầu tiên trên thế giới vào cuối thế kỷ 19 ở Chicago, với chiều cao 55 mét – 10 tầng, đã có rất nhiều thay đổi. Và rất có thể trong tương lai sẽ tiến hành việc xây dựng một tòa tháp dài 1km ở Jeddah, Saudia Arabia.

Các công nghệ mới trong lĩnh vực xây dựng, từ hệ thống kết cấu đến vật liệu xây dựng, đã giúp việc chống lại trọng lực ngày càng dễ dàng hơn. Ngoài ra, các nhà khoa học và kỹ sư đã tiến xa với nghiên cứu địa chấn và khí động học để đảm bảo sự ổn định của các tòa nhà cao tầng trong nhiều trường hợp khác nhau.

Kiến trúc in 3D

Năm 1981, máy in 3D đầu tiên được phát minh, và kể từ đó, in 3D đã phát triển với tốc độ nhanh chóng. Phát minh này cho thấy sự tiện dụng trong các ngành công nghiệp khác nhau và kết hợp với phần mềm tạo mô hình máy tính, nó đã tạo nên một cuộc cách mạng trong thế giới thiết kế.

Đồ trang sức và đồ nội thất in 3D không còn xa lạ đối với người dùng. Ngoài ra, trong một vài năm gần đây, chúng ta đã nghe nói về một cây cầu in 3D và một ngôi nhà lắp ghép in 3D cho thấy nhiều hứa hẹn cho ngành kiến ​​trúc.

Vật liệu gỗ

Gỗ và cấu trúc gỗ có thể đã có từ trước đó, nhưng thứ thực sự mới là gỗ được sản xuất. Gỗ là một trong những vật liệu đã trải qua rất nhiều thử nghiệm để được đưa vào các tòa nhà làm vật liệu kết cấu hoặc hoàn thiện. HDF, MDF, veneer và ván ép là những ví dụ về vật liệu gỗ thiết kế được sử dụng để hoàn thiện.

Tuy nhiên, điều mà chúng ta có thể coi là một bước ngoặt thực sự mang tính cách mạng với gỗ là gỗ nhiều lớp (CLT). Các đặc tính và sức chống chịu đáng khen ngợi của CLT đã khiến các kiến ​​trúc sư quan tâm đến việc xây dựng các tòa nhà chọc trời bằng gỗ. Vì vậy, giấc mơ về một tòa nhà chọc trời hoàn toàn bền vững có thể không còn quá xa tầm với.

Tất cả những xu hướng này vẫn tiếp tục phát triển và một ngày nào đó có thể là xu hướng định hình tương lai của con người. Sức sáng tạo của con người là vô hạn và với tốc độ phát triển như ngày nay, chắc chắn 100 năm nữa, tương lai của kiến trúc sẽ còn đổi khác hơn nữa.

Biên dịch | Vũ Hương (Nguồn: Arch2o)

XEM THÊM:

Bình luận từ Facebook