Thời tiết nồm ẩm là nguyên nhân trực tiếp khiến nấm mốc phát triển, tạo nên những vết hoen ố trên tường, trần nhà, công trình không đảm bảo chất lượng, dễ thấm nước cũng tạo điều kiện cho nấm mốc sinh sôi, làm giảm tính năng của vật liệu và ảnh hưởng tới hệ hô hấp của con người.

Nấm mốc tạo nên những đốm đen, xanh lục, ố vàng, ảnh hưởng tới thẩm mỹ của ngôi nhà. Những “vị khách không mời” này thường được tìm thấy trong góc tối ẩm thấp, trần nhà, góc nhà, chân tường. Thoạt nhìn thì có vẻ vô hại nhưng nấm mốc lại gây ra những vấn đề không nhỏ cho các công trình kiến trúc và sức khỏe con người tại đó.

Vì nấm mốc có xu hướng liên tục lây lan, trong một thời gian dài sẽ làm ô nhiễm, phá hủy các bề mặt vật liệu, từ đó gây ra mùi khó chịu và làm ô nhiễm không khí. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để có thể kiểm soát được nấm mốc, từ đó có thể ngăn chặn nó xảy ra thông qua kiến trúc thiết kế của ngôi nhà?

Nấm mốc là một loại nấm cơ bản, bào tử của nó có mặt ở hầu khắp mọi nơi, kể cả không khí. Có nhiều loài nấm khác nhau, đa phần các loại nấm mốc đều gây hại. Khi thuật ngữ “mốc đen” được sử dụng, nó thường được gọi là nấm Stachybotrys chartarum. Có nhiều loài nấm phổ biến khác, như Alternaria, Aureobasidium, Chaetomium, v.v.

Điều quan trọng cần lưu ý là trong khi nấm ở giai đoạn đầu của quá trình phát triển nấm mốc thường chỉ ảnh hưởng ở bề ngoài và dễ loại bỏ hơn nấm mốc đang ở giai đoạn phát triển. Các đốm đen đặc trưng cho thấy nấm mốc đã bám rễ vào bề mặt nên việc loại bỏ trở nên khó khăn hơn nhiều. Nấm sinh sản thông qua bào tử và phát triển mạnh trên các bề mặt ẩm, giàu cellulose, chẳng hạn như ván sợi, gỗ, vách thạch cao và tấm thạch cao. Ở những nơi mà nước bị rò rỉ, xâm nhập thì cũng có khả năng xuất hiện nấm mốc.

Nấm mốc đen là chất độc – giải phóng các độc tố như là mycotoxin, cực kỳ có hại cho những người tiếp xúc. Tất nhiên, một số người cảm thấy nhạy cảm với bào tử nấm hơn, có thể xuất hiện các triệu chứng về đường hô hấp như khó thở, ngạt mũi kèm theo đau đầu… Tùy thuộc vào nồng độ mycotoxin, thời gian tiếp xúc với độc tố, sẽ có những triệu chứng khác nhau ở người khỏe mạnh, nhưng môi trường có nồng độ mycotoxin cao thậm chí có thể gây tử vong ngay cả với người có sức đề kháng tốt.

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, việc tiếp xúc với nấm có thể gây ra tác hại nghiêm trọng hơn. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ em tiếp xúc với nấm mốc trong thời gian dài có nguy cơ hen suyễn cao hơn. Năm 2009, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã phát hành một tài liệu có tên là “Hướng dẫn của WHO về Chất lượng Không khí Trong nhà: Độ ẩm và Nấm mốc”, biên soạn bản đánh giá toàn diện về nghiên cứu khoa học về các vấn đề sức khỏe liên quan đến độ ẩm, nhiệt độ trong các tòa nhà và các tác nhân sinh học khác.

Báo cáo kết luận rằng, những ảnh hưởng nghiêm trọng của nấm mốc là làm tăng tỷ lệ các triệu chứng hô hấp, dị ứng và hen suyễn, ngoài ra còn gây rối loạn hệ thống miễn dịch. Tài liệu cũng tóm tắt thông tin hiện có về nguyên nhân gây ra nấm mốc cũng như các biện pháp hữu ích để kiểm soát sự phát triển của nấm mốc trong nhà.

Cách quan trọng nhất để tránh những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe là ngăn chặn (hoặc giảm thiểu) độ ẩm và thường xuyên quét dọn để tránh sự phát triển của vi sinh vật trên bề mặt nội thất và cấu trúc tòa nhà.

Đối với kiến ​​trúc sư, nhiệm vụ đặt ra là phát triển các tòa nhà để phục vụ hiệu quả nhu cầu và đảm bảo sức khỏe của cư dân trong môi trường này. Vì vậy, để phòng tránh nấm mốc, bạn nên có những biện pháp chống thấm mái và tường, đảm bảo sử dụng các sản phẩm nội thất phù hợp. Chi tiết và giám sát chính xác trong quá trình làm việc rất quan trọng để đảm bảo sự an toàn cho kết cấu ngôi nhà.

Điều quan trọng hơn nữa là phải tính đến lượng ánh sáng và hệ thống thông gió đầy đủ. Đây là những biện pháp đơn giản, hiệu quả, dễ dàng thực hiện để kiểm soát độ ẩm và nhiệt độ trong nhà. Tiến hành phân tích và đề xuất các giải pháp thích hợp cho ánh sáng mặt trời và thông gió tự nhiên để kiểm soát sự phát triển của nấm mốc, tức là phát triển các chiến lược thụ động. Những biện pháp này có thể là biện pháp phòng ngừa thông minh, và tiết kiệm trong nhiều trường hợp, đặc biệt là ở những nơi có khí hậu ôn đới.

Tuy nhiên, việc ngăn chặn sự xuất hiện của các vi sinh vật có hại trong các tòa nhà khá phức tạp. Do vậy, bạn có thể thực hiện một số biện pháp phòng ngừa như:

  • Tiến hành kiểm tra định kỳ để tìm và sửa chữa mọi vết nứt nhỏ, các bộ phận của mái và chống thấm có thể ngăn chặn phát sinh độ ẩm do vết nứt.
  • Đảm bảo rằng độ ẩm bên trong nơi ở thấp (tức là nhà bếp luôn được giữ ở trạng thái khô ráo thoáng mát).
  • Cho phép ánh sáng tự nhiên và gió vào nhà mọi lúc có thể.
  • Nếu bạn vẫn nhận thấy sự xuất hiện của nấm mốc, điều quan trọng là phải loại bỏ khỏi bề mặt. Nếu vấn đề nghiêm trọng, cần tìm chuyên gia để xử lý. 
  • Có thể tham khảo một số công thức trên website để tẩy nấm mốc.

Biên dịch | Vũ Hương (Nguồn: Archdaily)

XEM THÊM: