“Diễn đàn Kiến trúc với Doanh nghiệp – Vì sự phát triển của Kiến trúc Việt Nam” vừa qua đã để lại nhiều dư âm ý nghĩa đằng sau mỗi chia sẻ đầy tâm huyết của các KTS cũng như chủ Doanh nghiệp tham dự. Kienviet.net xin được trích lược nội dung buổi phỏng vấn với KTS Nguyễn Xuân Minh – Chủ tịch HĐQT Công ty Kiến trúc BHA để bạn đọc có thêm các góc nhìn đa chiều về mối quan hệ giữa KTS và doanh nghiệp ngày nay.

KTS Nguyễn Xuân Minh – Chủ tịch HĐQT Công ty Kiến trúc BHA

1. Là một KTS thành công và đặc biệt có những dấu ấn trong các tác phẩm Kiến trúc, xin bạn chia sẻ triết lý thiết kế Kiến trúc trong các tác phẩm của mình cũng như của Cty Kiến trúc BHA?

Quá sớm để nói về thành công trên con đường dài thực hành Kiến trúc, tất cả đều ở phía trước. Mỗi ngày tôi đều nghiêm túc và kiên trì làm việc với một niềm hứng khởi sẽ tạo ra các công trình tốt hơn hôm qua.

Tôi luôn mong muốn tạo lập các không gian Kiến trúc trong sáng có khả năng khơi gợi cảm xúc. Kiến trúc của tôi luôn gắn liền với ánh sáng, không gian và nơi chốn. Đây là các yếu tố mà tôi luôn đặt lên hàng đầu trong quá trình tìm hiểu và thực hành Kiến trúc.

2. Để thành công trong môi trường tư vấn khắc nghiệt, với nhiều cạnh tranh, bạn có thể chia sẻ những kinh nghiệm, đặc biệt làm thế nào để có tiếng nói và thuyết phục được DN để thỏa mãn sự sáng tạo của KTS?

Trước khi muốn thuyết phục ai làm theo ý mình thì mình phải lắng nghe và thấu hiểu. Sản phẩm Kiến trúc là sản phẩm của Kiến trúc sư nhưng cũng phải gắn liền với chủ đầu tư và xã hội. Tôi thường dành nhiều thời gian tìm hiểu, tương tác với chủ đầu tư, với địa điểm xây dựng để tìm hiểu kỹ trước khi thiết kế. Tôi cũng không ngần ngại trao đổi, điều chỉnh thiết kế nếu ý kiến của chủ đầu tư hợp lý, có lợi cho công trình. Cả 2 phía đều ứng xử và giao tiếp dựa trên nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, tiếng nói chung rất quan trọng.

Cá nhân tôi thường không lựa chọn làm việc với quá nhiều chủ đầu tư để đảm bảo được sự lắng nghe và thấu hiểu của mình không bị xao nhãng. Tôi xây dựng một công ty có quy mô nhỏ để mình có thể quán xuyến được công việc. Với tính cách của người miền Trung, tôi luôn hướng tới lối tư duy chậm, làm chậm và sống chậm, do đó không có áp lực phải cạnh tranh với ai, chủ yếu  tập trung duy nhất cho việc thiết kế công trình tốt mà thôi.

3. Một công trình được tạo dựng thành công không chỉ thỏa mãn sáng tạo của KTS, được người sử dụng ghi nhận mà còn cần đáp ứng mục tiêu lợi nhuận của chủ đầu tư. Vậy, làm thế nào để cân bằng/điều tiết các tiêu chí này?

Làm Kiến trúc, sự sáng tạo phải gắn liền cái đẹp với công năng và tính kinh tế. Muốn làm được vậy, người KTS không những phải liên tục phát triển kiến thức về mặt chuyên môn mà còn phải có các hiểu biết tổng quát về xã hội, về kỹ thuật xây cất, cập nhật các công nghệ, vật liệu mới để đưa ra các thiết kế hiệu quả.

Công ty tôi phần lớn làm việc với các chủ đầu tư tư nhân nên yếu tố kinh tế và lợi nhuận luôn là quan tâm lớn của chủ đầu tư. Tôi thường hướng chủ đầu tư đến mục tiêu đạt được lợi nhuận bền vững bằng các thiết kế đơn giản, trong sáng và tiết kiệm mà Kiến trúc xanh là một giải pháp thích hợp, đem lại lợi ích lâu dài cho chủ đầu tư và cho xã hội.

Có một điều khá thú vị là phần lớn công việc của công ty chúng tôi hiện nay đều từ các chủ đầu tư đã từng được chúng tôi thực hiện trước đó, điều đó chứng tỏ công trình được vận hành khá tốt, kể cả yếu tố thương mại.

Tôi thường hướng chủ đầu tư đến mục tiêu đạt được lợi nhuận bền vững bằng các thiết kế đơn giản, trong sáng và tiết kiệm, mà Kiến trúc xanh là một giải pháp thích hợp, đem lại lợi ích lâu dài cho chủ đầu tư và cho xã hội.

4. Được biết Cty Kiến trúc BHA là một trong những tổ chức tư vấn tiên phong và thành công khi thuyết phục các chủ đầu tư cùng theo đuổi xu hướng Kiến trúc xanh. Bạn có thể chia sẻ bài học kinh nghiệm?

“Xu hướng” là để nói về những phong trào mang tính tạm thời. Tuy nhiên, Kiến trúc xanh là thứ đã có mặt từ thời cha ông ta tới nay rồi nên không thể xem nó đơn thuần như là một “xu hướng”. Kiến trúc xanh là điều hiển nhiên phải có của công trình Kiến trúc trong điều kiện biến đổi môi trường hiện nay. Kiến trúc xanh trong các công trình của tôi thường được áp dụng bằng các giải pháp đơn giản, cơ bản đó là nghiên cứu kỹ yếu tố nơi chốn như điều kiện tự nhiên, khí hậu, bối cảnh khu đất, tập quán, lối sống, vật liệu và điều kiện thi công ở địa phương từ đó đưa ra các thiết kế thích ứng, tiết kiệm trong xây dựng và sử dụng. Việc làm lợi cho chủ đầu tư lẽ dĩ nhiên họ sẽ tự chủ động tiếp nhận Kiến trúc xanh một cách tự nhiên nhất.

5. Làm thế nào để KTS thể hiện được vai trò trách nhiệm với xã hội, với các xu hướng tích cực (như xu hướng KTX), được chủ đầu tư tôn trọng và đồng thuận với những sáng tạo Kiến trúc của KTS?

KTS không cần phải thể hiện gì quá nhiều. Kiến thức, Trách nhiệm và Kinh nghiệm của KTS sẽ tự thể hiện trong từng sản phẩm của họ. Trong quá trình thực hành Kiến trúc, mỗi KTS cần có ý thức đẩy mình về phía câu hỏi làm thế nào để tạo ra một công trình tốt và nếu nó thực sự tốt thì tự thân công trình đó sẽ lên tiếng và thể hiện thay cho KTS. Làm được điều này rồi thì lẽ dĩ nhiên KTS cũng sẽ tự có tiếng nói trong các sáng tác của mình.

“KTS không cần phải thể hiện gì quá nhiều. Kiến thức – Trách nhiệm và Kinh nghiệm của KTS sẽ tự thể hiện trong từng sản phẩm của họ”.

6. Trong điều kiện có luật Kiến trúc, làm thế nào để vai trò của Hội KTSVN có thể thúc đẩy và thắt chặt quan hệ có hiệu quả giữa DN và giới hành nghề? Bạn có thể gợi mở/hiến kế về vấn đề này?

Hội KTSVN đã và đang làm rất tốt vai trò của mình để giúp cho cộng đồng Kiến trúc ngày càng lành mạnh hơn. Luật Kiến trúc ra đời sẽ là cơ sở để giới Kiến trúc và chủ đầu tư có những cam kết rõ ràng hơn về trách nhiệm của mình với công trình và với xã hội. Hội Kiến trúc sư với vai trò của mình cần có những định hướng, kết nối, phản biện, hậu thuẫn để thúc đẩy những điều tốt đẹp từ hai phía. Hội với khả năng truyền thông, kết nối của mình sẽ là cầu nối mở để các bên tìm đến nhau phù hợp với khả năng lẫn mong muốn của chủ đầu tư và Kiến trúc sư.

7. Các KTS đều mong muốn có một sân chơi bình đẳng và minh bạch. Vậy Luật kiến trúc có đáp ứng được điều đó không?

Tôi không dám chắc về việc được hay không. Cuộc sống này có rất nhiều luật lệ. KTS có thái độ đúng trong mọi việc thì chẳng việc gì phải lo quá nhiều về câu hỏi được hay không được. Xu hướng của cuộc sống hiện đại là tự do tối đa trong khuôn khổ pháp luật cho phép. Luật Kiến trúc sẽ tạo tiền đề để các phía có nền tảng hoạt động đúng các cam kết của mình với công trình và xã hội.

8. Giải pháp nào để các mô hình đào tạo KTS thích ứng với môi trường đầu tư và được thực thi?

Việc cụ thể hóa bất kỳ giải pháp nào trong trường hợp này theo tôi là điều không cần thiết. Ngành Kiến trúc là một ngành nghề sáng tạo nên cũng sẽ có đa dạng mô hình đào tạo phong phú đi kèm các giải pháp thích ứng khác nhau tùy vào sở thích và khả năng của mỗi người.

Tôi luôn tin rằng Kiến trúc là một ngành nghề đào tạo tự thân. Việc đào tạo Kiến trúc tốt nhất là tạo môi trường tốt để khuyến khích niềm đam mê tìm hiểu và thực hành Kiến trúc liên tục, bền bỉ từ đó mỗi Kiến trúc sư sẽ tự nâng cao và thích ứng với xã hội liên tục thay đổi ngày nay.

Tổng hợp | Ban Biên Tập

“Diễn đàn Kiến trúc với Doanh nghiệp – Vì sự phát triển của Kiến trúc Việt Nam” được tổ chức trong khuôn khổ Đại hội lần thứ X – Hội Kiến trúc sư Việt Nam (nhiệm kỳ 2020 – 2025). Tham gia tọa đàm, các Doanh nghiệp & KTS hàng đầu đã có những phiên tham luận vô cùng sôi nổi và hữu ích về sự tương giao, hỗ trợ lẫn nhau giữa hai bên, đồng thời hiến kế/gợi mở giúp thắt chặt và thúc đẩy mối quan hệ có hiệu quả giữa DN & giới hành nghề.

XEM THÊM: