Một không gian trưng bày các cổ vật thời kỳ trước và sau khi xây dựng Hoàng Thành Thăng Long đầy sống động và chân thực đang “tọa” ngay dưới tầng hầm tòa nhà Quốc hội. Tiếp nối, tôn vinh những giá trị truyền thống dân tộc, bảo tàng cổ vật này chính là nơi viết tiếp những câu chuyện lịch sử cho con cháu muôn đời.

Không gian trưng bày hiện vật tại bảo tàng

Không gian văn hóa thiêng liêng giữa lòng thủ đô hiện đại

Đây là bảo tàng khảo cổ học đầu tiên ở Việt Nam. Trên diện tích 3.700 m2, không gian trưng bày hơn 400 di vật và gần 10 di tích, chọn lọc trong số hàng chục nghìn di vật và 140 di tích từ nền móng của mảnh đất linh thiêng. Tất cả đã được các nhà khảo cổ học phát hiện, lưu giữ trong quá trình khai quật tại khu vực xây dựng Nhà Quốc hội trong hai năm 2008-2009.

Bảo tàng được thể hiện phân theo lát cắt địa tầng khảo cổ học với diễn biến thời gian từ xa xưa trở lại gần, bao gồm 2 không gian chính: tầng hầm 2 trưng bày thời kỳ Tiền Thăng Long – trước khi Vua Lý Công Uẩn hạ Chiếu dời đô về đây; trong khi đó tầng hầm 1 trưng bày thời kỳ Thăng Long – tức là sau 1010, sau khi Vua Lý Công Uẩn hạ đô.

Đồ gốm thời nhà Lý được trưng bày tại Bảo tàng
Những viên ngói cong (ngói âm dương) và những phù điêu trang trí kiến trúc thời Đại La trưng bày tại khu di tích.
Giếng nước cổ của Kinh đô Thăng Long thời Lý

Ở mỗi tầng, người xem sẽ được dẫn dắt theo những chủ đề, những câu chuyện khác nhau như: mặt bằng nền móng kiến trúc, vật liệu kiến trúc, giếng cổ,… Và các hiện vật đều được phân nhóm theo chất liệu gốm, sành, kim loại; di cốt động vật; đồ chơi trẻ em… (tầng thời kỳ Tiền Thăng Long). Từ đồ gốm sinh hoạt, ăn trầu, hút thuốc lào, đồ sành, ngói uyên ương và chim phượng đến đời sống hàng ngày và tôn giáo ở tầng trên (tầng thời kỳ Thăng Long).

Phương pháp trưng bày lồng ghép, xen cài giữa di tích và di vật cũng được sử dụng xuyên suốt bảo tàng. Trong đó, di tích được xem là “hồn cốt”, di vật được xem là các “hạt nhân”. Những câu chuyện lịch sử bí ẩn được phục dựng, kể lại qua những “nhân chứng” khảo cổ đầy sinh động. Bảo tàng là sự kết hợp hài hòa giữa màu sắc và ánh sáng, giữa “tĩnh” (di tích, di vật gốc) và “động” (phim – media); cùng những thủ pháp trưng bày tiên tiến, hiện đại nhất kết hợp trong một không gian đã tạo hiệu quả cao về thị giác và tâm lý.

Tượng đầu rồng được sử dụng làm trang trí mái kiến trúc thời Lê sơ, TK 15-16

Các hiện vật trưng bày trong tủ kính cũng được kết hợp khéo léo với các hiện vật hay khối hiện vật âm dưới nền sàn. Người xem có thể đi trên mặt sàn kính với cảm giác như đang “sống” giữa những hố khai quật đầy bất ngờ. Việc duy trì độ ẩm trong các tủ kính âm này được bảo đảm bằng những công nghệ hiện đại.

Ngói uyên ương cùng các loại vật liệu kiến trúc như phù điêu, tượng tròn và ngói lợp mái trang trí rồng phượng của thời Lý

Hệ thống tủ trưng bày di vật sắp đặt so le trong lòng di tích, xen kẽ là các media trình chiếu trên nền tối bên trong các không gian của di tích giúp cho người xem có thể dễ dàng hình dung về quy mô và vẻ đẹp tráng lệ của kiến trúc trong Hoàng cung Thăng Long xưa.

Không gian văn hóa, tâm linh, những nét đặc trưng riêng biệt thời Lý được tái hiện lại sinh động qua từng chi tiết nhỏ, mang tới cho người tham quan cảm xúc choáng ngợp và bất ngờ. Hai bức tranh Rồng BayBình Minh Thăng Long (do nữ tác giả Bùi Thu Trang sáng tác) bật lên giữa không gian trưng bày bởi sự kỳ công, tỉ mỉ không ngờ và phản ánh lịch sử xây dựng Kinh đô Thăng Long.

Tranh tựa rồng bay được ghép công phu từ gạch ngói

Mùa thu năm 1010, khi đến thành Đại La, vua Lý Thái Tổ thấy rồng vàng hiện lên và sau đó đã quyết định hạ Chiếu dời đô từ Hoa Lư về đây và đổi tên là Thăng Long (Rồng bay lên).

Bức phù điêu “Bình Minh Thăng Long” có niên đại từ thời Đại La, Đinh – Tiền Lê đến thời Lý, Trần, Lê

Bức Bình Minh Thăng Long tôn vinh vẻ đẹp lá đề và đầu ngói ống hoạ tiết hoa sen – nét kiến trúc mái biểu tượng của cung điện thời Lý.

Hướng tới cộng đồng, tôn vinh giá trị lịch sử nghìn năm văn hiến

Khu trưng bày còn thiết kế không gian dành cho trẻ em, người tàn tật. Những chi tiết quý báu này chính là nỗ lực hướng tới cộng đồng, để kết nối cộng đồng với lịch sử, kết nối giữa Tòa nhà Quốc hội với nhân dân bằng niềm tự hào về lịch sử cha ông và lịch sử của chính mảnh đất kinh kỳ.

Bảo tàng là thành quả của sự đầu tư nghiên cứu suốt hơn 4 năm tìm kiếm ý tưởng, sáng tạo dựa trên ứng dụng công nghệ và khoa học bảo tồn của Viện Nghiên cứu Kinh thành, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

PGS-TS Nguyễn Văn Huy nhận định: “Bảo tàng này không chỉ mang lại hình ảnh mới cho Nhà Quốc hội, khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước trong việc bảo tồn và phát huy Di sản Hoàng thành Thăng Long mà còn là điểm nhấn quan trọng trong việc tiếp đón và quảng bá giá trị di sản văn hóa dân tộc Việt Nam đến các đoàn nguyên thủ quốc gia, quần chúng nhân dân và du khách quốc tế trong thời gian tới.

Hiện bảo tàng đã mở cửa để người dân đến tham quan theo đoàn bằng cách đăng ký thông qua giới thiệu của cơ quan, phường xã, tổ dân phố. Lưu ý:

  • Thời gian tham quan: từ thứ Hai đến thứ Bảy hàng tuần (trừ chủ nhật và ngày lễ). Khi có phiên họp Quốc hội, khách sẽ được tham quan vào buổi sáng từ 9h00 đến 10h30 và buổi chiều từ 14h30 đến 16h00. Ngoài thời gian diễn ra kỳ họp Quốc hội, khách sẽ tham quan từ 8:00 đến 10:00 và 10:00 đến 11:30 (buổi sáng) và từ 14:00 đến 15:30 và từ 15:30 đến 17:00 buổi chiều.
  • Khi đến Nhà Quốc hội khách tham quan phải cung cấp đầy đủ thông tin cá nhân của mình, bao gồm: họ và tên; ngày sinh; quốc tịch; địa chỉ, số điện thoại, chứng minh thư… Đối với khách tham quan là học sinh cần cung cấp thông tin gồm: họ và tên, ngày sinh, trường học và lớp học.
  • Phí tham quan: Không mất phí. (Chỉ thu phí tham quan Khu trưng bày di tích, di vật dưới lòng đất Nhà Quốc hội theo quy định của pháp luật).

Xem thêm một số hình ảnh tại bảo tàng:

Tổng hợp | Ban Biên Tập

XEM THÊM: