Nếu biết tận dụng, vật liệu tái chế có thể mang tới nhiều hiệu quả như giảm chi phí xây dựng, góp phần bảo vệ môi trường – những điều mà vật liệu mới chưa chắc đã sánh bằng.

Ngành Xây dựng hiện đang tiêu thụ khoảng 75% tổng nguồn tài nguyên thiên nhiên trên trái đất. Từ đá, cát, sắt, thép hay các nguồn tài nguyên hữu hạn khác đều đang bị con người khai thác với số lượng lớn nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường. Thêm vào đó, trong quá trình tu sửa, xây dựng công trình sẽ tạo ra lượng lớn chất thải. Như tại Brazil, lượng chất thải có thể chiếm 70% tổng khối lượng chất thải đô thị. Những loại chất thải này cuối cùng được đưa tới tập kết ở bãi thay vì xử lý hay chôn lấp đúng cách. Điều này đã gây áp lực lớn tới hệ thống môi trường và phát sinh rất nhiều bãi rác tự phát.

Ngành Xây dựng nếu biết cách quan tâm tới phế thải này đúng cách thì đây chính là nguồn nguyên liệu tiềm năng. Nó có thể thay thế cho các vật liệu khai thác từ nguồn có sẵn để tạo nên thành phần xây dựng với chất lượng không hề thua kém các loại vật liệu truyền thống.

6 loại vật liệu xây dựng dễ tái chế nhất

Tái chế là quá trình tái sử dụng vật liệu phế thải nhằm đưa chúng trở lại chu trình sản xuất. Quá trình này sẽ góp phần làm giảm việc tiêu thụ nguyên liệu thô, giảm tổng lượng chất thải và mang tới cơ hội việc làm cho hàng nghìn người.

Nhưng trước tiên, cần một hệ thống phân loại và thu thập vật liệu phế thải. Mặc dù mỗi quốc gia sẽ có tiêu chí phân loại rác thải khác nhau nhưng về cơ bản sẽ được chia ra làm hai loại. Loại đầu tiên gồm bê tông, gốm, sứ, đá và vữa… chiếm phần lớn tổng lượng phế thải xây dựng hiện nay. Loại thứ hai gồm gỗ, kim loại, kính, nhựa, thạch cao… Dưới đây là những loại vật phổ biến nhất để tái chế cũng như cách sử dụng của từng loại vật liệu.

Thép

6 loại vật liệu xây dựng dễ tái chế nhất

Thép được sản xuất ra bằng cách nung nóng hỗn hợp gồm quặng sắt, than đá trong lò luyện kim hoặc bằng cách tái chế phế liệu trong các lò nhiệt điện. Việc tái chế thép được bắt đầu từ Đế chế La Mã, khi những chiến binh thu lượm các công cụ chiến tranh để lại trong chiến hào để sản xuất vũ khí mới.

Trên thực tế, thép có thể chuyển đổi thành các vật thể mới mà không làm giảm chất lượng. Quá trình tái chế thép góp phần làm giảm lượng điện tiêu thụ tới 80%, ít gây tác động đến môi trường hơn và loại bỏ hoàn toàn nhu cầu khai thác nguyên liệu thô.

Cốt thép sử dụng cho bê tông chịu lực, dây điện, đinh và ống kim loại làm từ phế liệu.

Bê tông

6 loại vật liệu xây dựng dễ tái chế nhất

Tái chế bê tông cho phép giảm giá thành công trình. Khi tái chế bê tông, người ta phải dùng tới loại máy nghiền đặc biệt để tạo ra hỗn hợp “cốt liệu tái chế”. Cho tới gần đây, bê tông tái chế mới chỉ được sử dụng như một lớp nền phụ trong xây dựng.

Các thử nghiệm cho thấy cốt liệu bê tông có thể tạo nên các thành phần cấu trúc có  cường độ chịu nén từ 30 tới 40 Mpa khi ứng dụng công nghệ phù hợp. Quan trọng hơn, cốt liệu tái chế cũng nhẹ hơn từ 10-15% so với bê tông nguyên chất, làm giảm trọng lượng riêng của vật liệu, từ đó tiết kiệm chi phí vật liệu, chi phí vận chuyển cũng như tổng chi phí cho toàn dự án xây dựng.

XEM THÊM: Đâu là tương lai của bê tông trong kiến trúc?

Gỗ – Vật liệu tái chế phổ biến

6 loại vật liệu xây dựng dễ tái chế nhất

Sử dụng gỗ tái chế đang ngày càng trở nên phổ biến hơn. Gỗ cứng (hardwood) có tuổi thọ kéo dài tới hàng trăm năm khi được bảo quản đúng cách. Chúng có thể được sử dụng trong các bộ phận kết cấu lớn hay được xẻ mỏng để sản xuất các đồ dùng khác như thùng, pallet hay phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau.

Thậm chí những loại gỗ mềm hơn, rẻ hơn cũng có thể sử dụng để tái chế, đặc biệt là nguyên liệu thô cho ngành công nghiệp. Ứng dụng phổ biến nhất của gỗ tái chế là để sản xuất các tấm MDF làm nội thất.

Nếu không ứng dụng theo quy trình trên, gỗ phế thải có thể được đốt trong các lò công nghiệp để làm nguồn cơ chất.

XEM THÊM: Teak House: Chất gỗ chất nhà

Thạch cao

6 loại vật liệu xây dựng dễ tái chế nhất

Tái chế thạch cao trong xây dựng là một phương án khá khả thi nhưng nếu không xử lý đúng cách sẽ giải phóng ra hợp chất hydro sunfua dễ cháy và độc hại, gây ô nhiễm đất và nguồn nước ngầm. Tuy nhiên, nếu được xử lý đúng cách, quá trình tái chế thạch cao vẫn giữ nguyên đặc tính vật lý và cơ học giống như thạch cao thông thường mà lại tiêu tốn ít chi phí hơn.

XEM THÊM: Tại sao nên sử dụng tường thạch cao?

EPS

6 loại vật liệu xây dựng dễ tái chế nhất

Polystyrene mở rộng hay EPS là vật liệu tái chế rất phổ biến. EPS khi được nghiền nhỏ và ép dưới cường độ cao sẽ trở thành nguyên liệu thô cho quá trình sản xuất các sản phẩm nhựa. Nó cũng có thể được sử dụng cho các vật liệu hoàn thiện hay thậm chí là sơn.

Thủy tinh

6 loại vật liệu xây dựng dễ tái chế nhất

Mặc dù chai lọ thủy tinh được tái chế rất nhiều, nhưng quá trình tái chế các loại cửa kính lại gây khó khăn hơn do phải đối mặt với hàng loạt tác dụng phụ. Ngoài ra, các loại kính có thành phần hóa học và nhiệt độ nóng chảy khác nhau nên rất khó để tái chế cùng một lúc.

Kính cửa sổ có thể được nấu chảy và tái chế thành sợi thủy tinh để trộn vào nhựa đường hoặc sơn tường tạo nên hiệu ứng óng ánh. Ngoài ra, chúng ta có thể kết hợp các mảnh kính vỡ cùng bê tông để làm sàn nhà hay mặt bàn.

6 loại vật liệu xây dựng dễ tái chế nhất

Kẽm, nhôm, bao bì, vải – những vật liệu bổ sung này cũng có thể tái sử dụng và tái chế. Dĩ nhiên, cũng có nhiều vật liệu xây dựng như amiăng, sơn latex, dung môi hóa học, chất kết dính và sơn có chứa chì cần được xử lý cẩn thận nhằm giảm tác động tiêu cực tới môi trường trước khi đưa vào tái chế.

Trong bối cảnh người dân ngày càng quan tâm đến xây dựng môi trường bền vững, việc suy nghĩ thấu đáo về vòng đời của mỗi vật liệu càng đóng vai trò quan trọng. Ngoài làm giảm áp lực cho các bãi tập kết rác, tái chế vật liệu xây dựng còn làm giảm chi phí cho tiêu dùng và bảo vệ môi trường. Ngoài ra, tái chế phế thải cũng làm giảm nhu cầu khai thác vật liệu tự nhiên mới, giảm chi phí sản xuất, vận chuyển và làm giảm lượng rác được đưa đến các bãi chôn lấp tập trung.

Biên dịch | H.N (Nguồn Archdaily)

XEM THÊM: Vật liệu xây dựng + vật liệu tái chế