Tre được mệnh danh là thép của tự nhiên. Vật liệu này có bề dày lịch sử lâu đời, đến tận ngày nay vẫn luôn là sự lựa chọn tốt cho các công trình kiến trúc bền vững, vì môi trường.

Ở nhiều đất nước có khí hậu nóng ẩm – khắc nghiệt như Việt Nam, một công trình thành công không chỉ đến từ công năng hay hình thái. Yếu tố tối quan trọng cho sự thành công đó còn là ở cách mà công trình tồn tại, thích nghi với thời gian và điều kiện tự nhiên trong khu vực.

Để làm được điều này, tìm được vật liệu xây dựng phù hợp là mối quan tâm đầu tiên của người kiến trúc sư – một trong số lựa chọn tiêu biểu nhất là vật liệu xanh, điển hình là tre.

vật liệu, tre

Được mệnh danh là thép của tự nhiên, tre là loại vật liệu đáng giá của xứ nhiệt đới. Chúng được nhiều đất nước phương Tây vô cùng yêu thích bởi công năng, độ bền, tính chịu lực, thẩm mỹ…

Ở đới khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, tre là một giải pháp tuyệt vời, góp phần xây dựng nền “kiến trúc xanh”, có lợi với môi trường. Hơn thế, việc sử dụng tre trong xây dựng là sự tận dụng nguồn lực của thiên nhiên, giúp công trình thích nghi và bền vững với các yếu tố tự nhiên.

vật liệu, tre

Đã có rất nhiều KTS định hình tên tuổi bằng vật liệu xanh như tre. Điển hình là KTS Hoàng Thúc Hào với triết lý kiến trúc hạnh phúc, bắt nguồn từ việc sử dụng vật liệu thiên nhiên để tạo nên các không gian tự nhiên nhất, gần gũi và vì con người nhất.

 KTS Hoàng Thúc Hào cùng đồng nghiệp trong một dự án kiến trúc xanh .

KTS Hoàng Thúc Hào cùng đồng nghiệp trong một dự án kiến trúc xanh .

Ưu điểm của vật liệu tre:

  • Là loại vật liệu có khả năng tái tạo, tái sử dụng
  • Thời gian sinh trưởng ngắn hơn nhiều so với gỗ tự nhiên, từ 3-5 năm là có thể thu hoạch
  • Tre có thể phát triển trong môi trường khắc nghiệt, không cần phân bón hóa học hay thuốc trừ sâu.
  • Độ bền cao với tính chất cơ học cao gấp 2-3 lần so với gỗ thông thường. Tre có độ bền kéo lớn hơn so với thép và chịu lực nén tốt hơn bê-tông.
  • Tre có trọng lượng nhẹ, dễ vận chuyển, thi công
  • Với khả năng uốn cong vượt trội, tre tạo ra những đường cong quyến rũ cho công trình và có khả năng chống rung động tốt.
vật liệu, tre

Tính ứng dụng

  • Sử dụng cho khung kết cấu công trình kiến trúc hoặc các tác phẩm nghệ thuật
  • Có thể cân nhắc thay thế cho sắt, thép… các vật liệu chịu lực
  • Khả năng tái sử dụng cho nhiều mục đích, nhiều dự án cần sự linh động (VD như không gian tạm thời, triển lãm…)
  • Ứng dụng trong tạo hình kiến trúc, nghệ thuật bởi bản thân là một ngôn ngữ thiết kế ấn tượng
  • Áp dụng nhịp điệu, tính đặc rỗng để tạo ra các không gian mở, giếng trời, khai thác ánh sáng tự nhiên và thông gió
  • Sử dụng trang trí trong các không gian nội thất, vật liệu làm đồ nội thất
vật liệu, tre
Một công trình sử dụng hoàn toàn vật liệu tre.
vật liệu, tre
Ứng dụng tuyệt vời của tre trong không gian nội thất.

Công trình điển hình sử dụng vật liệu tre

Thạch nhũ tre | VTN Architects (KTS Võ Trọng Nghĩa)

Công trình này là dấu ấn quan trọng của KTS Võ Trọng Nghĩa đối với nền kiến trúc quốc tế, nằm trong khu trưng bày các tác phẩm của 100 kiến trúc sư tài năng trên thế giới. Tre được xử lí, uốn cong và gắn kết tạo ra một cấu trúc độc đáo, sau đó vận chuyển từ Việt Nam và được lắp ráp dễ dàng tại Ý.

vật liệu, tre

Người ta đánh giá cao dự án này không chỉ bởi hình thức kiến trúc, bởi thương hiệu của KTS, mà còn ở cách KTS lựa chọn vật liệu hết sức hiệu quả, đảm bảo công năng, độ bền, tính thích ứng với môi trường và dễ dàng thi công.

Nhà Cộng đồng Cẩm Thanh | 1+1>2 (KTS Hoàng Thúc Hào)

Đây là dự án kiến trúc cộng đồng đạt giải thưởng SPEC GO GREEN 2014, làm nên thương hiệu của văn phòng 1+1>2. Nhà cộng đồng Cẩm Thanh mọc lên như biểu tượng kết tinh các giá trị văn hóa, góp phần cải thiện sinh kế cư dân do kết nối với mạng lưới du lịch chung của thành phố.

vật liệu, tre

Công trình vừa là nơi tập huấn ứng phó biến đổi khí hậu, vừa là không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao.

Giữa hàng tá vật liệu xây dựng cũ kĩ thì tre sáng lên như một vật liệu của tương lai, hy vọng rằng nó sẽ còn được ứng dụng nhiều hơn nữa trong các tác phẩm kiến trúc, nghệ thuật mới.

Duc Anh.