Việc gia tăng dân số dẫn đến nhu cầu về năng suất nông nghiệp lớn hơn, sử dụng ít nước hơn, ít năng lượng hơn và dùng ít đất hơn. Hà Lan không chỉ dùng công nghệ mà còn cân nhắc về mặt kiến trúc, thiết kế đô thị để giải quyết vấn đề đó. Vô hình trung hình thành một cảnh sắc độc đáo lấp đầy khoảng trống giữa độ thị, vùng nông thôn và các nhà máy công nghiệp như “những bờ sông gương khổng lồ trải khắp vùng nông thôn”.

Hà Lan là nước xuất khẩu nông sản lớn thứ hai thế giới. Điều đặc biệt là Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất vượt qua Hà Lan, trong khi nó có diện tích lớn hơn gấp 237 lần. Mặc dù vậy, Hà Lan đã thu được 100 tỷ đô la từ hàng hóa nông nghiệp chỉ trong năm 2017, cũng như 10 tỷ đô la từ các sản phẩm liên quan đến nông nghiệp. Bí quyết cho sự thành công này nằm ở việc sử dụng giải pháp kiến trúc tân tiến của Hà Lan.

Kiến Việt - Cách Hà Lan dùng kiến trúc cung cấp lương thực cho thế giới
Hình ảnh về cách Hà Lan dùng kiến trúc cung cấp lương thực cho thế giới

Những bờ sông gương khổng lồ trải khắp vùng nông thôn

Cách Hà Lan sử dụng kiến trúc để nuôi sống thế giới được nhìn rõ nhất từ trên cao. Từ các hình ảnh, điển hình là loạt ảnh Nhà Kính (The Greenhouse Series) của Tom Hegen, ta có thể thấy nền nông nghiệp Hà Lan được bao phủ bởi khung cảnh bao la của các nhà kính. Chúng thống trị cảnh quanh quan kiến trúc của cả tỉnh Nam Hà Lan. Vị chi, cả nước có 93km2 nhà kính. Đó là diện tích lớn hơn đảo Manhattan 56%.

Kiến Việt - Cách Hà Lan dùng kiến trúc cung cấp lương thực cho thế giới
Hình ảnh về cách Hà Lan dùng kiến trúc cung cấp lương thực cho thế giới

Khu vực Westland được National Geographic đặt tên là “Thủ đô Nhà kính của Hà Lan”. Các nhà kính được đan cài vào cảnh quan. Chúng lấp đầy khoảng trống giữa các thành phố, vùng ngoại ô và các nhà máy công nghiệp.

“Các cảnh quan này như những bờ sông gương khổng lồ trải khắp vùng nông thôn. Chúng phản xạ khi được chiếu sáng bởi ánh mặt trời. Và khi màn đêm buông xuống, chúng rực lên bằng một thứ ánh sáng kỳ lạ từ bên trong”. National Geographic.

Kiến Việt - Cách Hà Lan dùng kiến trúc cung cấp lương thực cho thế giới

Công nghệ mới đem lại năng suất cao

Bên dưới cả biển mái kính chiếu sáng, những người nông dân am hiểu công nghệ sử dụng hệ thống thủy canh và năng lượng địa nhiệt để tạo ra sản lượng khổng lồ chỉ với rất ít tài nguyên.

Nhà kính của Hà Lan chỉ cần dùng 8.8 lít nước để sản xuất 1 kg cà chua. Điều này trái ngược với lượng nước trung bình mà thế giới cần là 97 lít. Một số người nông dân có thể sản xuất hơn 100 triệu cà chua mỗi năm từ 14 ha đất. Họ thực hiện được điều này do môi trường trong nhà được kiểm soát. Tại đây, nhiệt độ và độ ẩm đều chính xác. Không những thế, nó còn có mối đe dọa ô nhiễm thấp và không có thuốc trừ sâu.

Kiến Việt - Cách Hà Lan dùng kiến trúc cung cấp lương thực cho thế giới
Kiến Việt – Cách Hà Lan dùng kiến trúc cung cấp lương thực cho thế giới

Kiến trúc tác động đến chỉ số hiệu suất môi trường

Hiệu suất môi trường của nhà kính được đảm bảo nhờ vào các cân nhắc về mặt kiến trúc:

  • Mái kính cách nhiệt cho phép sự giữ nhiệt.
  • Trong khi đó, các khung thép mô-đun nhẹ giúp linh hoạt mở rộng nhà kính mà không gây cản trở ánh sáng tự nhiên.

Không những thế, nông trại cà chua Duijvestijn Tomatoes còn áp dụng các giải pháp khác:

  • Khí CO2 từ nhà máy lọc dầu Shell tại địa phương được dẫn vào nhà kính để hỗ trợ sự phát triển của cây.
  • Dùng đèn LED để cây tiếp tục phát triển suốt đêm.
Kiến Việt - Cách Hà Lan dùng kiến trúc cung cấp lương thực cho thế giới
98% nhà kính phải dùng giải pháp chắn sáng để giảm thiểu ô nhiễm ánh sáng

Luật pháp Hà Lan nêu rõ: 98% ánh sáng điện phải được giam trong nhà kính. Cần sử dùng màn hình chắn và màn cửa nhằm giảm thiểu ô nhiễm ánh sáng. Ta có thể thấy được điều này qua loạt ảnh chụp về đêm của Hegen.

Một hình thức nông nghiệp bền vững mới

Hình ảnh của các công trình xây dựng này trên khắp vùng nông thôn Hà Lan là kết quả của các luồng chính sách và ý tưởng toàn cầu. Đầu những năm 2000, người Hà Lan thực hiện cam kết ở cấp độ quốc gia về một hình thức nông nghiệp bền vững mới. Họ loại bỏ thuốc trừ sâu hóa học trong nhà kính và giảm 60% kháng sinh kể từ năm 2009.

Kiến Việt - Cách Hà Lan dùng kiến trúc cung cấp lương thực cho thế giới

Đại học & Nghiên cứu Wageningen (WUR) đã dẫn dắt sự đổi mới này. Tổ chức này được coi là một trong những nơi nghiên cứu hàng đầu thế giới về nông nghiệp. Khi kỹ thuật và kiến thức về cách đáp ứng nhu cầu lương thực trong tình trạng gia tăng dân số sẽ ngày càng tiến bộ và được phổ cập rộng rãi, những vùng nông như thế này ở Hà Lan sẽ tiếp tục thích nghi và phát triển để đáp ứng nhu cầu theo hướng nhân tạo, công nghiệp và có kiểm soát.

Kiến trúc tác động mối quan hệ giữa thành thị và nông thôn

Sự chuyển đổi kiến trúc này của vùng nông thôn này sẽ tiếp tục gia tốc vì sự tăng trưởng dân số đô thị đặt ra nhiều yêu cầu hơn đối với nó. Đến năm 2050, thế giới sẽ tăng từ mức 7,8 tỷ hiện nay đến 10 tỷ người. Điều này dẫn đến nhu cầu về năng suất nông nghiệp lớn hơn, sử dụng ít nước hơn, ít năng lượng hơn và dùng ít đất hơn. Hà Lan đã đưa ra một ví dụ thực tế về cách kiến trúc tác động mối quan hệ giữa thành thị và nông thôn, cũng như mối quan hệ giữa lương thực và đô thị.

Kiến Việt - Cách Hà Lan dùng kiến trúc cung cấp lương thực cho thế giới

Quan điểm từ Rem Koolhaas

Công nghệ luôn liên tục thay đổi quá trình thiết kế và xây dựng. Càng ngày, các kiến trúc sư cần chú trọng hơn, tìm cách mới để tạo ra một cấu trúc đa năng, phù hợp bối cảnh, và hiệu quả cho tương lai ngành công nghiệp. Cũng với trăn trở đó, năm 2014, người sáng lập OMA đã viết trên tạp chí Icon:

“Nông nghiệp hiện nay là một nghề kỹ thuật số. Ví dụ, máy kéo đã cách mạng hóa nghề nông vào thế kỷ 19. Nó đã trở thành một trạm làm việc được vi tính hóa. Máy kéo là một loạt các thiết bị và bộ cảm biến, tạo ra một phương tiện giao tiếp kỹ thuật số liên tục nhưng tách rời giữa người lái và đất. Người nông dân cũng như kiến trúc sư chúng ta_một người làm việc linh hoạt, xử lý công việc trên laptop từ bất kỳ vị trí nào… Sự thay đổi cần thiết này không phải là hoàn toàn xấu. Chỉ có điều, sự thật mỉa mai là những biến đổi mạnh mẽ như thế hầu như không có trong hệ thống giáo dục và tư duy của chúng ta”. Rem Koolhaas.

Xem video nằm trong loạt ảnh The Greenhouse Series – Tom Hegen.

Xem bộ sư tập hình ảnh bài viết tại đây:

Nguồn| Archdaily
BD| PC