Từ thành phố Nam Định qua cầu Đò Quan, đi theo đường 21 khoảng 8 km, rẽ phải đi dọc theo sông Châu Thành khoảng 7 km là đến di tích cầu ngói chợ Thượng (thôn Thượng Nông, xã Bình Minh, huyện Nam Trực).

Tháng 6/2012, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã có quyết định công nhận Cầu ngói chợ Thượng và Phủ Bà (xã Bình Minh, huyện Nam Trực) là di tích cấp quốc gia và hiện đang trong quá trình được “cải tạo, tu bổ”.

Di tích Cầu ngói chợ Thượng ở Nam Định trước "cải tạo" như thế nào?
Hiện trạng “cải tạo” di tích Cầu ngói chợ Thượng. (Nguồn: FB Jangkeu)
Di tích Cầu ngói chợ Thượng ở Nam Định trước "cải tạo" như thế nào?
Hiện trạng “cải tạo” di tích Cầu ngói chợ Thượng. (Nguồn: FB Jangkeu)

Cây cầu xây dựng theo lối kiến trúc độc đáo “Thượng gia hạ kiều” (trên là nhà, dưới là cầu) bắc qua sông Ngọc cạnh chợ Thượng, thôn Thượng Nông. Cầu được xây dựng theo kiểu tứ hàng chân, khung gỗ lim và lợp ngói nam. Ngoài giá trị lịch sử, cây cầu còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại của người dân địa phương.

Cầu ngói chợ Thượng ở Nam Định

Cầu ngói chợ Thượng, xã Bình Minh (Nam Trực, Nam Định), được xây dựng từ thời Hậu Lê, với sự đóng góp công đức của bà chúa Nguyễn Thị Ngọc Xuân, cung phi của chúa Trịnh cũng là người con gái làng Thượng Nông. Cầu kết cấu kiểu thượng gia, hạ kiều (trên là nhà, dưới là cầu).

Cầu ngói chợ Thượng ở Nam Định

Theo tư liệu cổ, mố cầu được xây dựng hoàn toàn bằng đá tảng nằm chắc chắn hai bên bờ sông Ngọc. Các tảng đá to nhỏ khác nhau, được xếp khéo léo theo thứ tự lớn ở dưới, nhỏ ở trên. Tính từ mặt nước trung bình thì mố cầu rộng 3,7 m, được xây vuốt theo hình thang cân, với cạnh trên là 2,84 m. Hai mố cách nhau 4,5 m tạo khoảng trống cho dòng nước lưu thông và thuyền bè qua lại.

Cầu ngói chợ Thượng ở Nam Định

Dầm cầu được làm bằng hai cây gỗ lim, đường kính 0,4 m. Bên trên hai thanh dầm dọc là 4 thanh dầm ngang cũng bằng gỗ lim đường kính 0,2 m, có đầu nhô ra ngoài (dùng để đỡ chân cột bên trên).

Di tích Cầu ngói chợ Thượng ở Nam Định trước "cải tạo" như thế nào?

Nhà cầu có 11 gian, mỗi gian từ 1,45 m đến 1,65 m tạo nên một công trình dài 17,35 m nối hai bờ sông Ngọc. Hai hàng cột cái mỗi hàng 10 cột cạnh vuông 0,2 m, cao 2 m đặt sát hai bên lòng xà cầu. Các cột quân lại được làm bằng trụ tròn đường kính 0,17 m, cao 1,65 m đặt trên các đòn ngang hai bên hông cầu.

Di tích Cầu ngói chợ Thượng ở Nam Định trước "cải tạo" như thế nào?

Đường giữa cầu rộng 1,74 m, được lát đá tảng. Hai bên hành lang cũng lát đá tảng tạo phần gờ cao hơn phần mặt cầu 0,15 m. Ở 3 gian giữa cầu xây bệ cao 0,4 m dọc hai bên hành lang, phía ngoài có lan can. Đây là chỗ ngồi nghỉ ngơi, ngắm cảnh sông nước lý tưởng cho nhân dân địa phương và những người đi chợ xa.

Di tích Cầu ngói chợ Thượng ở Nam Định trước "cải tạo" như thế nào?
Bên trên cột là hệ thống vì kèo đỡ mái với 10 bộ được làm kiểu kèo cầu đơn giản. Cầu được lợp bằng ngói nam.
Di tích Cầu ngói chợ Thượng ở Nam Định trước "cải tạo" như thế nào?
Hai đầu cầu xây tường, có đại tự đắp nổi “Thượng gia kiều” bằng chữ Hán, có mở cửa rộng 1,7 m, cao 2 m.
caungoi 1

Theo PGS.TS Trần Lâm Biền, cầu ngói là dạng kiến trúc cầu đặc biệt nhất ở Việt Nam. Hiện nay, chỉ còn một số cây cầu như: Cầu ngói chùa Lương ở huyện Hải Hậu (Nam Định); cầu ngói Thanh Toàn ở Hương Thủy (Thừa Thiên – Huế); cầu ngói Phát Diệm ở Kim Sơn (Ninh Bình). Đây là loại cầu có mái khá phổ biến trong thời nhà Mạc. Những cây cầu này được bắc qua ngòi hoặc sông nhỏ, dọc theo đường giao thông và thường gắn với chợ, đền thờ.

caungoi 2
Di tích Cầu ngói chợ Thượng ở Nam Định trước "cải tạo" như thế nào?

Nguồn: tintucnamdinh
BT | Lê Trinh

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
AVA WEBSITE BAI DANG CONG TRINH TOP 10 1200 x 600 px 1200 x 600 px 41
Benard Tschumi – một nhà giải cấu trúc với những ý tưởng lớn

Tiếp tục loạt bài của về việc hồi sinh kiến trúc giải cấu trúc, hãy cùng nói về kiến trúc Read more

kienviet nhung sac thai kien tao nghe thuat1 1
Những sắc thái Kiến tạo nghệ thuật

Gần đây, khái niệm “kiến tạo” được nhắc đến trong nhiều lĩnh vực xã hội, ví dụ “cộng đồng kiến Read more

kienviet ha noi phe duyet chi gioi duong do 437 duong vanh dai 4 vung thu do 2 3
Hà Nội phê duyệt chỉ giới đường đỏ 43,7km đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô

Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội vừa báo cáo Read more

Layout 1
Nhà thiết kế vẽ ghế hoàng hậu

Thiết kế ghế có tên Queen chair, lấy cảm hứng từ Nam Phương hoàng hậu, của nhà thiết kế Nguyễn Read more

kienviet chung ta hoc duoc gi tu qua trinh hanh nghe cua kts lele 6
Chúng ta học được gì từ quá trình hành nghề của KTS Lelé?

Luôn khai thác khía cạnh con người, từ người lao động đến người sử dụng cuối cùng trong các tòa Read more

kienviet cac ung dung da dang cua tam chan o mexico 8
Ứng dụng tường gạch thông gió trong các công trình ở Mexico

Các tấm chắn là một yếu tố kiến trúc đã được sử dụng từ thời cổ đại để tạo ra Read more