Julien De Smedt | Tiếp cận kiến trúc, thiết kế từ những góc độ mới

839

Khởi nghiệp tại OMA, KTS Julien De Smedt đồng sáng lập PLOT với Bjarke Ingels. Sau đó anh mở studio JDS Architects của riêng mình tại Copenhagen, Brussels và Thượng Hải. Julien sống theo triết lý «performative architecture» .


Cách đây không lâu, Julien kết hợp cùng William Ravn tạo ra ý tưởng thiết kế Makers With Agendas «sinh ra từ tình yêu với thiết kế và chán ngán việc chúng bị lạm dụng» để thách thức các định kiến về thiết kế và phản bác lại những điều sai trái trong xã hội, đạo đức và sinh thái.

Julien De Smedt

Anh theo đuổi «performative architecture» (kiến trúc biểu diễn), nó đòi hỏi điều gì?

Julien De Smedt: Chúng tôi đưa ra thuật ngữ này vì tất cả những điều chúng tôi làm đều nhắm đến một hình thức biểu diễn hoặc một hành động. Thuật ngữ này bắt nguồn từ lĩnh vực kiến trúc tôi làm, có một số ý lấy từ các dự án kiến tạo đô thị và đời sống đô thị. Vì vậy, «performative» ở đây được sử dụng theo nhiều nghĩa. Nó vừa có nghĩa là cách thức hoạt động của công trình, vừa có nghĩa là tương tác cá nhân của mọi người với công trình. Chủ yếu sử dụng trong không gian công cộng, chúng tôi muốn dùng nó xóa nhòa ranh giới giữa hình khối và không gian. Bằng cách làm mờ và tăng cường tương tác của mỗi cá nhân với tòa nhà và thổi hồn vào đó, chúng tôi tạo ra cái gọi là «performative architecture».

Viễn cảnh nào về kiến trúc và thiết kế mà anh muốn thể hiện thông qua tác phẩm của anh?

Julien De Smedt: Thứ gì đó cho phép mọi người sống cuộc sống họ hằng mong muốn. Trong một thế giới cực kỳ thực tế và trọng vật chất, chúng tôi nỗ lực tìm một giải pháp có thể khiến những người khó tính nhất phải ưng ý. Vì vậy, để tạo cơ hội cho các hoạt động được thông qua, tôi phải tìm ra được những tiềm năng lẫn những địa điểm sống để triển khai.

Anh đã đề xuất một dự án khá cực đoan về kiến trúc hoàn hảo cho một cuộc thi để biến đổi Cung điện Công lý tại Brussels. Tại sao anh lại đề xuất nó dù anh cảm thấy rằng nó sẽ bị từ chối?

Julien De Smedt: Đôi khi bạn phải đưa ra một phát biểu để mọi người nhận thức rõ được nhu cầu và tiềm năng thật sự. Chủ đề thực thi công lý với trái đất đã được nhiều người thực hiện, có rất nhiều hiệp hội chính phủ vì hành tinh đang hoạt động. Chúng tôi nghĩ rằng đây là cơ hội tốt để tuyên bố rằng chính phủ nên thực sự thức tỉnh và hiến tặng toàn bộ Cung điện Công lý để tạo ra “Cung điện Công lý Toàn cầu”. Công trình này sẽ xử lý các vụ kiện vì lợi ích trái đất và môi trường. Vì vậy, nó giống một tuyên bố khuynh hướng chính trị nhiều hơn là một kiến trúc.

Julien De Smedt theo đuổi «performative architecture»

Những vấn đề chính của kiến trúc và thiết kế đương đại là gì?

Julien De Smedt: Bảo tàng Guggenheim ở Bilbao đã giới thiệu với thế giới kiến trúc mang tính biểu tượng, và đã truyền tải hết sức sinh động trong 15 đến 20 năm qua. Thật tuyệt vời khi nó đã mở rộng góc nhìn của mọi người về kiến trúc. Nhưng điều tệ là nó đã tạo ra một tiêu chuẩn mới, một ý tưởng rằng bạn có thể tạo ra những điều điên rồ vì lợi ích của chúng hoặc muốn trở nên khác biệt. Chúng tôi không quan tâm và thực sự coi thường điều đó. Chúng tôi không tin rằng đó là một cách thú vị để tiếp cận kiến trúc. Tất cả chúng ta nên ý thức rõ về những gì chúng ta đang làm và tại sao lại làm điều đó.

Với tác phẩm của mình chúng tôi đã cố gắng hiểu những gì quan trọng ở hiện tại. Các kết quả có vẻ khác nhau nhưng quá trình này rất thực tế và dựa trên nghiên cứu. Một trong những vấn đề hiện tại là sự dễ dãi của mọi người đối với thiết kế, họ gần như không còn quan tâm tại sao thiết kế được tạo ra nữa. Trong khi đó Thế giới đang rất cần giải pháp cho các vấn đề thực tế. Ví dụ như, cuộc khủng hoảng thực sự mà chúng ta đang phải đối mặt bây giờ không phải là cuộc khủng hoảng tài chính mà là cuộc khủng hoảng về hệ ý thức.

Những kiểu dáng thiết kế ngày nay mà mọi người cần là gì?

Julien De Smedt: Tôi cho rằng kiểu dáng thiết kế sẽ hiện ra ngay khi mọi người lắng nghe nhu cầu bản thân mình. Người tiêu dùng không nên quá dễ dàng hài lòng với thiết kế. Sự thoải mái của họ đối với thiết kế cần phải được đặt nghi vấn. Một thái độ dễ thấy nhất của người tiêu dùng là “Nếu không có tài nguyên hoặc biện pháp nào mới, thì chúng ta chỉ thiết kế được những thứ cơ bản và nhàm chán nhất”. Và tôi không đồng ý với điều đó.

“Nếu cực kỳ duy lý và thực tế trong cách tiếp cận, bạn có thể đạt một kết quả thú vị hơn nhiều so với việc chỉ sử dụng các cách tiếp cận thông thường.”

Chiếc xe đạp được thiết kế bởi nhóm của Julien De Smedt

Hãy cho chúng tôi biết thêm một chút về các vấn đề Makers With Agendas muốn giải quyết!

Julien De Smedt: Makers With Agendas giải quyết vấn đề thảm họa tự nhiên, chiến tranh và mọi thứ liên quan đến sự dịch chuyển của con người. Có khoảng 50 triệu người buộc phải rời khỏi nhà, vì vậy chúng tôi cố gắng sản xuất cái gọi là «ngôi nhà cuộc sống». “Ngôi nhà cuộc sống” là một phiên bản thu nhỏ của một ngôi nhà để hỗ trợ mọi người, nó có thể dọn dẹp dễ dàng khi bạn rời đi. Chúng tôi cũng thiết kế phương thức di chuyển bằng phương tiện cơ bản nhất mà bạn có thể nghĩ đến (ngoài đi bộ )- xe đạp MIKE. Đây là một chiếc xe đạp trung tính đặc biệt dành để di chuyển đến sân bay. Chúng tôi làm việc chăm chỉ để làm cho tất cả các thiết kế của chúng tôi tối giản và có thể dễ dàng sử dụng.

Chúng tôi quan tâm đến việc tạo ra một dân số khỏe mạnh hơn, vì vậy chúng tôi đã tạo ra một Bàn Kéo – Chiếc bàn ba trong một. Bàn Kéo có thể xếp thành bàn ăn lẫn bàn làm việc và cũng biến thành bàn chơi bóng bàn. Vì vậy nó cho phép mọi người để tập thể dục khi họ ở nhà hoặc nơi làm việc.

Julien De Smedt, Trong loạt poster của anh «Design Is» anh nói về tác động tiêu cực của thiết kế đối với thế giới, làm thế nào một nhà thiết kế lại có thể góp phần giải quyết những vấn đề to lớn này?

Julien De Smedt: Poster Design Is Evil truyền đạt vấn đề về việc sử dụng «khoáng chất máu» coltan trong thiết bị điện tử đã gây ra số tử vong khổng lồ ở Congo. Chúng tôi chưa có dự án nào liên quan đến điện tử, nhưng đó là điều mà tôi tin là cần thiết để giải quyết. Sẽ đến lúc nào đó mọi người phải đối mặt với thiết bị điện tử: phải đưa nó vào công ty của họ. Giờ thi chưa, nhưng chúng tôi muốn bàn luận nó ngay bây giờ.

Chủ nghĩa thương mại và chủ nghĩa tiêu dùng là những vấn đề nghiêm trọng của xã hội đương đại, vì vậy các nhà thiết kế phải rất ý thức về những gì họ tạo ra. Làm cách nào để tạo ra một sản phẩm không còn là một sản phẩm theo chủ nghĩa tiêu dùng?

Julien De Smedt: Chúng tôi đã quan sát thấy rằng bây giờ hơn bao giờ hết mọi người là nạn nhân của thị trường liên tục thay đổi. Bởi vậy, có rất nhiều bất ổn trong cuộc sống của người dân. Chúng tôi cố gắng đối phó với điều đó. Chúng tôi chẳng yêu cầu phải thiết lập lại xã hội, mà chúng tôi phản ứng với xã hội. Tôi nghĩ rằng đó là một công việc khó, bởi vì rất ít người thực sự cố gắng làm điều đó. Có một sự khác biệt lớn giữa phản ứng với xu hướng và phản ứng với thực tế. Bởi vì xu hướng là trái thực tế. Chúng tôi không quan tâm đến xu hướng.

Trong bộ sưu tập mới, chúng tôi đã làm một chiếc ghế có tên là Pivot. Chúng tôi đã khá nghiêm túc về ý tưởng làm ra một chiếc ghế khác biệt. Chúng tôi đã xoay sở để tạo ra một chiếc ghế đóng mở cực kỳ tối giản xuất phát từ nhu cầu có một chiếc ghế có thể dễ dàng cất đi cho đến khi bạn cần nó một lần nữa.

Có một sự khác biệt lớn giữa phản ứng với xu hướng và phản ứng với thực tế.

 

Trong môi trường phong phú về thiết kế sản phẩm và kiến trúc này, điều gì truyền cảm hứng cho anh để tạo ra một tòa nhà khác, một chiếc ghế khác?

Julien De Smedt: Nhu cầu và thực tế đã thay đổi. Bạn phải thích nghi. Rồi đến lúc bạn buộc phải phản ứng và bị thúc đẩy hành động. Trong tất cả các mặt của xã hội, có một số khiếm khuyết mà ta có thể trả lời. Tất nhiên không cần trả lời mọi thứ, nhưng trong thế giới của thiết kế sản phẩm, có lẽ chúng tôi là những người duy nhất quan tâm đến các vấn đề bên lề chứ không chỉ riêng về thiết kế. Chúng tôi không quan tâm đến thiết kế. Điều đó cho phép chúng tôi định hướng sản xuất và các dự án của chúng tôi hướng tới những điều quan trọng. Thể hiện của chúng tôi là tối thiểu, chúng tôi không quan tâm đến bất cứ điều gì vô lý, và chúng tôi không sản xuất bất cứ thứ gì mà không cần thiết. Những người như Jasper Morrison có ảnh hưởng lớn đến chúng tôi vì những thiết kế tối giản của anh ấy. Chúng tôi muốn làm việc theo hướng đó với cùng nội dung và lý do.

Có cơ hội nào cho việc trở thành bản gốc?

Julien De Smedt: Chúng tôi đang nhắm đến sự độc đáo nhưng không phải vì mục đích muốn là nguyên bản, mà vì mục đích xử lý các vấn đề dẫn đến tính nguyên bản.

Chỉ cần chăm sóc về bản gốc. Nếu bạn bắt đầu với bản chất và nội dung – đó là những gì quan trọng và làm cho bạn trở lên nguyên bản. Hạn chế thể hiện và chỉ tập trung vào những gì bạn đang làm.

Cuộc phỏng vấn đã diễn ra trong lễ hội thiết kế Iceland DesignMarch với sự hỗ trợ của ban Văn hóa Bắc Âu Norden trong khuôn khổ Chương trình Nordic–Baltic.

 

 

Theo fold.lv
Biên dịch: An Phạm

Ban biên tập
Kienviet.net cam kết cung cấp nội dung hữu ích cho cộng đồng Kiến trúc. Ủng hộ Ban biên dịch bằng cách bấm like để chúng tôi có thêm động lực dịch bài. Nếu anh (chị) muốn trở thành CTV của Kiến Việt xin vui lòng email tuyendung@kienviet.net
Ban biên tập
Ban biên tập