Oscar Niemeyer và hành trình tái lập kiến trúc Brazil từ những đường cong

1569

“Tôi không ấn tượng với những công trình góc cạnh hay toàn là đường thẳng, khô cứng và thiếu linh động. Tôi ấn tượng bởi dòng chảy tự do, bởi đường cong gợi cảm. Đường cong mà tôi nhận thấy ở những rặng núi đất nước tôi, ở những dòng sông uốn lượn, trong sóng đại dương, và trên cơ thể người phụ nữ tôi yêu. Đường cong tạo nên toàn bộ Vũ trụ – Vũ trụ cong của Einstein” 

Năm 1956, tổng thống mới được bầu của Brazil, Juscelino Kubitschek đã đến thăm kiến trúc sư Oscar Niemeyer tại nhà riêng của ông ở Rio de Janeiro – Brazil. Ở đó, trong ngôi nhà hiện đại với mái nhà màu trắng mang tên Casa das Canoas, Kubitschek đã đề xuất về việc muốn thực hiện hóa ý tưởng di chuyển thủ đô của Brazil ra khỏi Rio (vốn là thuộc địa của Bồ Đào Nha trước đó) đến Brasília (thủ đô của Liên bang Brazil ngày nay).

Đường cong là yếu tố then chốt trong thiết kế của Niemeyer

Để hợp lý hơn nữa trong việc di chuyển, thủ đô mới sẽ bao gồm một loạt các tòa nhà được thiết kế bởi Niemeyer. Các kiến trúc sư nổi tiếng được mời gọi và tham gia sớm nhất là Lúcio Costa (một kiến trúc sư nổi tiếng người Brazil), người sẽ đưa ra quy hoạch thành phố; và Roberto Burle Marx, người sẽ phụ trách thiết kế cảnh quan.

Vậy là hành trình của Niemeyer bắt đầu từ đó, với bộ ba cấu trúc bê tông trắng nổi tiếng nhất của mình bao gồm: Tòa án Liên bang tối cao, Dinh tổng thống và Tòa nhà Quốc hội Brazil.

KTS Niemeyer tại thời điểm còn rất nhiều năng lượng sáng tạo

Dự án đã thành công vượt mức mong đợi, chỉ bốn năm sau đó, khi thành phố được khánh thành, một đô thị mới đầy sắc màu rực rỡ được thành lập xung quanh một quảng trường của chính phủ – nơi mà bây giờ đã trở thành ngọn hải đăng của những lý tưởng thẩm mỹ hiện đại.

Công trình Tòa án Liên bang tối cao được bao bọc trong những lớp kính phạn xạ, phía ngoài là hệ cột. Dinh tổng thống được thiết kế tương tự, nhưng mang trong mình sự kỳ quái khiến mọi thứ trở nên mạnh mẽ, cứng cáp hơn

Tòa án Liên bang Tối cao Brazil

Nhà thờ Brasilia Church

Trái ngược với hai công trình trên, Tòa nhà Quốc hội với hai tòa tháp lại được bao bọc bởi một cấu trúc dài, và được tôn lên bởi kết cấu mái vòm mềm mại. Ngay sau khi các tòa nhà được hoàn thành, Niemeyer được bổ nhiệm làm trưởng Khoa kiến trúc tại Đại học Brasília.

Tòa nhà Quốc hội Brazil

Năm 1965, một cuộc đảo chính quân sự đã xảy ra kèm theo việc xác nhận Humberto de Alencar Castelo Branco là nhà độc tài mới của đất nước, Niemeyer đã từ bỏ vị trí của mình tại trường đại học để thể hiện sự phản đối, ông tuyên bố rằng trong 20 năm, ông sẽ không trở lại.

Năm 1970, khi ông ra đi, hai tòa nhà ấn tượng nhất của ông đã được hoàn thành: Nhà thờ Brasília – một cấu trúc hyperboloid hình nón với các cột trắng như đang “bay lên”, và Cung điện Itamaraty – một tòa nhà dành riêng cho các vấn đề ngoại giao được thiết kế với một loạt các vòm phủ xung quanh một cấu trúc kính.

Cung điện Itamaraty được bắt đầu xây dựng vào năm 1960 và kết thúc vào năm 1970

Niemeyer trở lại sau sự sụp đổ của chế độ độc tài năm 1985. Hai năm sau, vào năm 1987, ông đã hoàn thành Đài tưởng niệm của thành phố – một bảo tàng tôn vinh các hiện vật văn hóa. Cũng trong năm đó, Brasília trở thành Di sản thế giới được UNESCO công nhận nhờ vào phong cách kiến trúc và quy hoạch có tầm nhìn vượt thời đại. Một năm sau, Niemeyer đã được trao giải Pritzker đầy danh giá.

Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục thiết kế tòa nhà văn phòng của Tổng chưởng lý vào năm 2002 và Khu phức hợp văn hóa của liên bang vào năm 2006 với một quảng trường bao gồm Bảo tàng Quốc gia và Thư viện Quốc gia Brasília.

Niemeyer qua đời vào năm 2012 ở tuổi 104, di sản của ông để lại là một thành phố rực rỡ và sáng chói nhất Brazil; và vị trí của ông trong thế giới kiến trúc: một bậc thầy của chủ nghĩa hiện đại – đã không thể lay chuyển.


Nguồn: Tổng hợp

Duc Anh.