KTS Sou Fujimoto: “Tương lai giống như một ma trận đang trải rộng”

544

Serpentine Pavilion năm 2013 – như những đám mây vui tươi phản ánh một phần cá nhân của Sou Fujimoto trong kiến trúc. Hơn thế nữa, đó còn là minh chứng cho sự cẩn thận và tinh tế, những gì mà Sou luôn cố gắng với mỗi dự án. Future of the Future, một chương trình gần đây với sự tham gia của Sou đã bật mí những điều thú vị trong sự nghiệp của ông, từ khi bắt đầu mở công ty tại Tokyo và Paris vào năm 2000.

KTS Nhật Bản mặc đồ đen tới dự chương trình, trong một buổi chiều thu ấm áp tại Đại lộ Danh Vọng – Hollywood, California. Future of the Future show đề cập nhiều tới lý tưởng về thiên nhiên và môi trường trong xây dựng mà Fujimoto luôn đề cao. Mới đây, các PV tại tạp chí Metropolis đã có một cuộc phỏng vấn sau sự kiện với Sou Fujimoto, được xuất bản với tiêu đề Inside the Mind of Sou Fujimoto (tạm dịch: “Trong tâm trí của Sou Fujimoto”) . Kienviet xin được biên dịch lại cuộc hội thoại cùng những chia sẻ thú vị của ông tới độc giả.

“Đám mây” Serpentine năm 2013 của Sou Fujimoto

PV: Thưa Ông Sou, ông có nghĩ quê hương Hokkaido mang lại cho mình một quan điểm khác về bản chất của không gian và địa điểm?
C1 banner

Sou Fujimoto: Thời trẻ, tôi không thực sự hiểu những gì mình có được khi sinh sống ở Hokkaido, cho tới khi chuyển đến Tokyo. Đó là một chuyến hành trình nghiên cứu kiến trúc, và là khoảng thời gian tôi phải làm quen với những cảnh quan đô thị cằn cỗi cùng các thị trấn nhỏ, sự tương phản giữa môi trường tự nhiên và môi trường kiến trúc. Khi ấy, tôi mới nhận ra rằng Hokkaido thật sự độc đáo.

Đến từ vùng nông thôn, sống nơi rừng già và được đắm mình trong thiên nhiên là một khởi đầu quan trọng để hình thành nhận thức về không gian của tôi. Trong môi trường tự nhiên, bạn có thể chọn con đường của riêng bạn. Tokyo là một khu rừng với các tòa nhà san sát và phương tiện giao thông. Tất cả mọi thứ đều là nhân tạo, nhưng quy mô, mật độ dày đặc và phần nổi khá giống với khu rừng Hokkaido của tôi. Bạn vẫn có thể chọn con đường cho riêng mình. Đó là khi tôi nhận ra rằng thiên nhiên và hiện vật, mặc dù khác nhau, vẫn có thể tạo ra những trải nghiệm không gian tương tự. Và trong không gian nhân tạo của thành phố, luôn có những yếu tố tự nhiên.

PV: Ông mang thiên nhiên vào những khu đô thị dày đặc, một cách công khai và đôi khi là trừu tượng. Đó có phải là một lý tưởng có chủ đích, để giúp công việc của ông luôn gắn bó với thế giới tự nhiên?

Sou Fujimoto: Vâng, không chỉ bản chất, mà còn tạo ra những không gian nơi mọi người cảm thấy như thể họ đang ở trong một khu rừng. Họ có thể cảm nhận được sự cởi mở của bầu trời. Tôi luôn tìm cách cân bằng giữa thiên nhiên và kiến trúc, siêu hình và mang ý nghĩa sâu sắc.

PV: Điều gì đã thôi thúc ông theo đuổi lĩnh vực kiến trúc?

Sou Fujimoto: Tôi luôn thích làm mọi thứ. Không chỉ riêng kiến trúc, bất cứ thứ gì có thể làm bằng tay đều khiến tôi hứng thú. Khi còn rất nhỏ (11 hay 12 tuổi gì đó), tôi đã đọc một cuốn sách về Le Corbusier. Đó là khi tôi nhận ra kiến trúc là một hoạt động sáng tạo, tinh tế. Tôi từng nghĩ kiến trúc chỉ đơn giản là các tòa nhà, chứ không phải một nghề nghiệp vào thời điểm đó. Ở trường trung học, tôi ham mê vật lý và cách các nhà vật lý cố gắng hiểu sự phức tạp của thế giới; giống như Einstein, khám phá những lí thuyết để giải thích vạn vật.

Những năm đại học, tôi quan tâm đến vật lý và toán học. Nhưng đó cũng là lúc tôi nhận ra, các môn học này đòi hỏi một mức độ nghiên cứu chuyên sâu hơn nhiều. Tôi đã từ bỏ vì nó rất khó hiểu. Sau đó, tôi phải quyết định sẽ theo đuổi một thứ cụ thể. Vật lý và toán học, nghệ thuật cùng hội họa, tôi cảm nhận rằng chúng chính là kiến trúc, và nó thú vị hơn tất cả những gì tôi từng làm. Vào thời điểm đó, tôi không biết gì về kiến trúc, chỉ tin tưởng rằng nó hợp với bản thân, và mình có thể học.

PV: Ai đã truyền cảm hứng cho ông khi lần đầu tiên thiết kế?

Sou Fujimoto: Đó là Le CorbusierMies van der Rohe. Họ cho tôi thấy các khái niệm mới về không gian với một cách hiện đại. Nó hoàn toàn khác với những kiến thức trong sách vở. Và đối với cá nhân tôi, có nhiều điểm tương đồng giữa các lý thuyết của Einstein và những gì Mies cùng những người theo Chủ nghĩa hiện đại khác đang làm. Điều đó đã hấp dẫn tôi. Tôi luôn quay trở về điểm xuất phát đó, ngay cả bây giờ để hiểu lại kiến trúc, do kiến trúc và chủ nghĩa hiện đại vẫn còn đang tiếp diễn mà (cười).

Đôi khi tôi lại nghĩ kiến trúc của mình nghiêng về Chủ nghĩa hậu hiện đại hơn, thậm chí là về hình dạng, thẩm mỹ. Chủ nghĩa hiện đại bao quanh chúng ta và tôi cố gắng hiểu lại nó, tái phê bình nó. Đó là yếu tố đã truyền cảm hứng và luôn đi theo tôi trong các thiết kế kể từ khi bắt đầu.

PV: Đó có phải là những điều quan trọng nhất trong kiến trúc của ông? Chúng nhắc nhở rằng ông là ai và đang ở đâu trong thế giới này?

Sou Fujimoto: Đúng như vậy. Đến bây giờ, tôi nhận ra ngay cả việc học kiến trúc Gothic, Romanesque, … rất nhiều nguồn cảm hứng đến từ sự phát triển kiến trúc theo thời gian. Tôi cảm thấy mình đang đi đúng hướng của lịch sử.

“Đối với các kiến trúc sư tương lai, những điều tôi làm sẽ trở thành một phần của lịch sử và có thể truyền cảm hứng cho họ để tạo ra một tương lai khác. Tương lai là một ma trận đang trải rộng chứ không phải một đường thẳng. Điều tôi đang làm bây giờ có thể được coi là hạt giống cho tương lai, được tạo ra bởi những hạt giống trong quá khứ. Vì vậy, kiến trúc là một sự sáng tạo liên tục, ý tưởng và nguồn cảm hứng bất tận theo thời gian.”


PV: Instagram của ông có rất nhiều hình ảnh về bầu trời. Liệu có phải ông đang tìm kiếm một thứ gì đó bay bổng trong thiết kế, hay chỉ là trí tưởng tượng, mơ mộng của một KTS?

Sou Fujimoto: Bầu trời đơn giản nhưng luôn khác biệt. Tôi không chắc mình đang tìm gì trên trời nữa (cười). Có lẽ tôi quan tâm đến sự phức tạp trên những đám mây. Tôi luôn thích những thứ đem lại sự ngạc nhiên và mới mẻ cho mọi người.

PV: Đối với ông thiên nhiên ảnh hưởng tới con người như thế nào?

Sou Fujimoto: Mọi thứ cảm thấy như nó đang trở nên phức tạp và đa dạng hơn. Thiên nhiên khác với hoạt động của con người nhưng là một thành phần quan trọng trong cuộc sống. Đó là một mâu thuẫn mà mọi người không thể kiểm soát. Con người phải học cách là một phần của thiên nhiên, và sống với thiên nhiên. Trong thời hiện đại, ít người nghĩ giống tôi, họ muốn kiểm soát thiên nhiên hơn là hòa vào nó. Thật sự là một điều mâu thuẫn.

PV: Nếu mâu thuẫn này là tình hình chung của con người, thì mục tiêu của ông là làm cho mọi người cảm thấy thoải mái với điều đó?

Sou Fujimoto: Điều tôi muốn tạo là những khoảng không gian cho phép mọi người sử dụng theo ý muốn của họ. Đó là kiến trúc tôn trọng sự đa dạng và đa sự lựa chọn. Thay vì đi ngược lại mong muốn của họ, tôi muốn họ được thoải mái nhất. Tôi thích những không gian mà trong đó mọi người có thể được truyền cảm hứng bởi chính không gian đó. Đồng thời, sự tương tác trong đó, giữa người với người luôn phải được đề cao. Mang đến cho mọi người kiến trúc nơi mà họ cảm thấy cởi mở và tự do làm điều mình thích là một mục tiêu tốt đẹp.

PV: Ông có nghĩ điều quan trọng trong kiến trúc của mình là nổi bật so với bối cảnh xung quanh, để đem tới sự tương phản và khác biệt?

Sou Fujimoto: Cũng không hẳn. Điều này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Ở Tokyo, bạn sẽ thấy mọi thứ đã quá hỗn loạn, và chẳng gì có thể nổi bật được nữa. Bối cảnh có thể không giúp công trình trở nên độc đáo, thậm chí còn loạn nhịp là đằng khác. Hơn nữa, 20 năm sau, toàn bộ khu vực này sẽ thay đổi một lần nữa, do đó bối cảnh rất linh hoạt chứ không bất biến như nhiều người nghĩ.

“Sự hài hòa luôn nằm giữa bản chất cũ và mới, quá khứ và tương lai, tự nhiên và nhân tạo. Những ý tưởng mới về cách tạo ra sự hài hòa có thể dẫn đến một điều gì đó mới mẻ và thu hút.”

Nhưng ngược lại, cũng có những công trình làm được điều như bạn nói, ví dụ như dự án Milles Arbres ở Pháp. Nằm cạnh một Paris lịch sử, điều này khiến chúng tôi nảy ra ý tưởng về một điểm nhấn, một sự tương phản.

Dự án Budapest (House of Hungarian Music) nằm ở giữa công viên nên nó sẽ không mang một hình thái kiến trúc cụ thể nào. Tôi muốn các bạn đi bộ dưới những tán cây và ở đâu đó, bạn lại phát hiện ra trên đầu mình là một tán cây nhân tạo thì sao?


Nguồn: Archdaily
Dịch: Duc Anh

Ban biên tập
Kienviet.net cam kết cung cấp nội dung hữu ích cho cộng đồng Kiến trúc. Ủng hộ Ban biên dịch bằng cách bấm like để chúng tôi có thêm động lực dịch bài. Nếu anh (chị) muốn trở thành CTV của Kiến Việt xin vui lòng email [email protected]
Ban biên tập
Ban biên tập