Cải tạo chung cư cũ: “Cửa” chính sách đã mở

363

Bài toán chính sách đang dần được lý giải khi hàng loạt các vấn đề được coi là “thắt lưng buộc bụng” về cải tạo chung cư cũ đã được Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng nhau tháo gỡ. Với nhiều cơ chế mở, sự ra đời của Nghị định 101/2015/NĐ-CP của Chính phủ Quy định chi tiết về việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ đã mở ra những hướng đi mới, giúp Nhà nước, người dân cũng như phía chủ đầu tư thêm thuận lợi hơn trước kỳ vọng khoác lên “tấm áo mới” cho các khu chung cư, tập thể cũ.

Chung cư cũ, nỗi ám ảnh đeo bám nhiều thế hệ

Nỗi ám ảnh sống trong các khu chung cư chật chội, lạc hậu có nguy cơ sụp đổ là thực tế không thể chối bỏ của hàng triệu người dân đang sống trong các khu chung cư, tập thể cũ của Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh nhiều năm nay. Cũng sau vụ sập biệt thực cổ tại 107 Trần Hưng Đạo, lỗi lo nhà sập lại đè nặng lên vai những hộ dân thuộc các khu chung cư nguy hiểm thuộc cấp độ C, D của Thành phố Hà Nội. Bước vào những khu nguy hiểm hạng nhất như C8 Giảng Võ (Ba Đình), H36 Xuân La (Tây Hồ) hay các khu E6 Thành Công, A1 Đền Lừ (Hoàng Mai), người ta mới thấy được sức tàn phá ghê gớm của thời gian. Hình ảnh nhà bị lún, nghiêng, đi vệ sinh phải đội nón hay “mạng nhện” điện nước đã cho thấy một mức sống không xứng tầm đối với những người được sinh ra và lớn lên tại Thủ đô Hà Nội.

Không những vậy, việc nhiều thế hệ cùng chung sống trong một căn hộ đã khiến cho việc cơi nới, dựng thêm “chuồng cọp” diễn ra tràn lan, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu toà nhà. Sống tại khu nguy hiểm vào bậc nhất nhì Hà Nội là toà A1 Đền Lừ từ những ngày đầu tiên, bà Nguyễn Thị Minh, một cán bộ nghỉ hưu than thở: Toà nhà bị lún nghiêng trầm trọng nhiều năm nay rồi, khu dịch vụ đã sơ tán hết người, chúng tôi sống ở trên nhưng đêm ngày canh cánh vì chẳng biết lúc nào nhà sẽ sập. Tổ dân phố đã nhiều lần họp bàn, gửi đơn kêu cứu lên thành phố, nhưng chả biết còn phải chờ cơ chế đến bao giờ.

Chia sẻ về sự kém mặn đối với việc xây dựng, cải tạo lại chung cư cũ, ông Vũ Tiến Giao, Tổng Giám đốc Công ty Xây dựng và Phát triển Hạ tầng LICOGI cho biết: Nhà nước đã có nhiều cơ chế mở trong việc cải tạo xây dựng lại các khu chung cư cũ, tuy nhiên, để đi đến thực tế thì còn nhiều khó khăn, thách thức. Được biết, chủ đầu tư dự án sẽ được phép điều chỉnh tăng hệ số sử dụng đất, điều chỉnh số tầng, tuy nhiên, với hạ tầng tại các khu trung tâm nội đô hiện nay thì khả năng thực hiện vẫn rất khó khăn.

Một doanh nghiệp khác cũng cho rằng, khó khăn lớn nhất trong cải tạo chung cư cũ là công tác giải phóng mặt bằng, đền bù tái định cư, vậy bằng số tiền ấy, nếu doanh nghiệp đầu tư ở một dự án khác, tuy xa hơn nhưng lợi nhuận dám chắc vẫn sẽ cao hơn nhiều.

Tháo gỡ khó khăn bằng tư duy mới

Trước nhu cầu cấp thiết của người dân về nhu cầu nơi ở, Bộ Xây dựng đã tổ chức nhiều Hội thảo, tiếp thu lấy ý kiến cho Dự thảo Nghị định về cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ. Với mục tiêu cùng chung tay tháo gỡ khó khăn, Chính phủ đã cho ban hành Nghị định 101/2015/NĐ-CP quy định chi tiết về việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ. Đây được coi là một trong những chính sách mang tính chiến lược, mở ra nhiều cơ hội mới cho các doanh nghiệp muốn chung tay thực hiện cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ.

Theo Nghị định này, chủ đầu tư sẽ được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền chuyển mục đích sử dụng đất đối với toàn bộ phần diện tích đất được giao trong phạm vi dự án (kể cả phần diện tích đất được phép chuyển mục đích sử dụng).

Chủ đầu tư dự án cũng sẽ được phép điều chỉnh hệ số sử dụng đất, tăng chiều cao công trình và được cung cấp miễn phí các thiết kế mẫu, thiết kế điển hình về nhà ở cũng như các tiến bộ khoa học kỹ thuật về thi công, xây lắp nhằm đảm bảo giảm giá thành xây dựng công trình.

Trường hợp doanh nghiệp kinh doanh bất động sản được UBND cấp tỉnh quyết định làm chủ đầu tư dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư quy định tại Khoản 2 Điều 9 của Nghị định này thì doanh nghiệp đó được hưởng lợi nhuận định mức 10% tổng mức đầu tư của dự án.

Về phía người dân, Nghị định cũng nêu rõ: người dân sẽ có quyền được chọn chủ đầu tư dự án đầu tư thông qua Hội nghị nhà chung cư để xem xét, lựa chọn nhà đầu có năng lực tham gia thực hiện dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Đặc biệt, theo Nghị định này, Nhà nước cũng sẽ trực tiếp tham gia vào đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư theo hình thức hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT) với nhà đầu tư.

Chia sẻ về những vướng mắc trong việc đền bù, hỗ trợ tái định cư, ông Nguyễn Trọng Ninh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường BĐS (Bộ Xây dựng) cho biết: Theo Nghị định 101/2015/NĐ-CP, việc bồi thường tái định cư sẽ do các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản và người dân tự thoả thuận. Sau một năm, nếu hai bên không tự thoả thuận được phương án đền bù tái định cư thì chính quyền địa phương phải trực tiếp tham gia đầu tư theo quy định của Luật Nhà ở và Nghị định. Cụ thể, theo Điều 14, Nghị định 101, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải xác định cụ thể đối với từng chủ sở hữu nhà chung cư, bao gồm các nội dung như: Tên và địa chỉ của chủ sở hữu; Diện tích căn hộ cũ và diện tích khác (nếu có), vị trí căn hộ của chủ sở hữu…

Việc bố trí tái định cư cũng phải đảm bảo về diện tích, vị trí căn hộ mới chủ sở hữu được bố trí tái định cư (không phải trả tiền); diện tích, vị trí căn hộ mới mà chủ sở hữu được mua thêm (nếu có) trong trường hợp căn hộ cũ có từ 02 hộ khẩu trở lên. Việc bố trí tạm cư sẽ được hỗ trợ bằng tiền hoặc bố trí quỹ nhà ở tạm cư (diện tích, vị trí căn hộ bố trí tạm cư đối với chủ sở hữu)…

Như vậy, những nút thắt trong cải tạo chung cư cũ đã được Đảng, Nhà nước, Chính phủ cùng hoá giải, tháo gỡ, vấn đề đặt ra hiện nay là thời gian và các thông tư hướng dẫn để cơ chế được thực thi và đi vào cuộc sống. Khi cánh cửa này khép lại sẽ có cánh cửa khác được mở ra, kỳ vọng nỗi ám ảnh của người dân trong các khu chung cư, tập thể cũ tới đây sẽ được hoá giải khi cánh cửa chính sách được mở ra với những cơ chế mới và những khu nhà mới!

(Theo Báo xây dựng)