Phỏng vấn kiến trúc sư Shigeru Ban – người dành chiến thắng với giải Pritzker 2014

269

Cuối tuần vừa qua, chúng tôi có cơ hội được phỏng vấn người chiến thắng giải Pritzker của năm – Kiến trúc sư Shigeru Ban  trong ngôi nhà chớp kim loại của ông tại Thành phố New York . Kiến trúc sư Nhật, người đã là thành viên ban giám khảo giải Pritzker từ 2006 – 2009 . Dành được giải thưởng kiến trúc danh giá nhất thế giới, một cách khiêm tốn ông chia sẻ những suy nghĩ sâu sắc của mình  “  Giải thưởng là động lực để  tôi tiếp tục lao động  tạo ra những thiết kế kiến trúc tốt hơn, cũng như là tiếp tục làm việc tại các khu vực chịu ảnh hưởng của thiên tai” 

AD Interviews: Shigeru Ban from ArchDaily on Vimeo.

Khi chúng tôi hỏi ông  : Bằng cách nào mà ông vẫn quyết tâm theo đuổi các hoạt động nhân đạo, xem chúng như sứ mệnh của mình.  Ông giải thích “ Tôi cũng rất thích việc tạo ra những thứ hoành tráng bởi vì những công trình ấy có thể là kho báu của  thành phố, nhưng tôi cũng biết rằng  có rất nhiều người đang phải chịu đựng khó khăn sau thảm họa thiên nhiên, và chính phủ thì cung cấp cho họ những ngôi nhà tạm với cơ sở rất nghèo nàn. Tôi tin ,tôi có thể giúp họ cảm thấy khá hơn.”

Ban thảo luận về sự sáng tạo trong dùng vật liệu và chia sẻ với chúng tôi những câu chuyện về việc học tập tại Mỹ của ông. Đọc toàn bộ bản ghi về cuộc phỏng vấn tại đây :

Shigeru Ban Tôi là Shigeru Ban, tôi là nhà sáng tập của Văn phòng kiến trúc Shigeru Ban. Tôi có văn phòng tại Tokyo,  Paris, New York .Bên cạnh đó, tôi cũng là nhà sáng lập của một tổ chức Phi chính phủ , mạng lưới tình nguyện kiến trúc làm việc tại các khu vực chịu ảnh hưởng thiên tai.Kiến trúc là cuộc sống của tôi. Và cũng là điều tôi yêu thích nhất.

PV : Là một kiến trúc sư , ông nhìn nhận vai trò của mình như thế nào ?

SB : Khi tôi còn trẻ, hồi ấy tôi vẫn là một sinh viên, không ai nói với tôi về làm việc tại các khu vực chịu ảnh hưởng của thiên tai . Và tôi đã khá thất vọng khi tôi trở thành kiến trúc sư, bởi vì hầu hết chúng tôi đều làm việc cho những người có đặc quyền, có tiền, quyền lực. Họ thuê chúng tôi để  thể hiện thanh thế của họ bằng những thiết kế kiến trúc hoàng tráng , Tôi cũng rất thích việc tạo ra những thứ hoành tráng bởi vì những công trình ấy có thể là kho báu của  thành phố, nhưng tôi cũng biết rằng  có rất nhiều người đang phải chịu đựng khó khăn sau thảm họa thiên nhiên, và chính phủ thì cung cấp cho họ những ngôi nhà tạm với cơ sở rất nghèo nàn. Tôi tin ,tôi có thể giúp họ cảm thấy khá hơn. Đó thực sự là giá trị cốt lõi với tôi để tiếp tục làm việc tại những vùng bị thiên tai.

PV : Ông đã quan tâm tới những vật liệu nổi như thế nào ?

SB : Thực tế, tôi không thích bị ảnh hưởng bời những trào lưu ngày nay. Lúc nào cũng vậy, trong kiến trúc, có rất nhiều phong cách, chúng khá hợp mốt và phổ biến, nhưng tôi thích những kiến trúc sư như Frei Otto hay Buckminster Fuller, những người tự tạo nên phong cách cho mình, Vì vậy khi tôi tạo những ống giấy và bìa cứng tôi khá kiên định, bởi tôi nghĩ nó có thể trở thành vật liệu kết cấu. Mọi người thường tìm cách phát triển những thứ có công nghệ cao hơn, nhưng bằng cách sử dụng những nguyên liệu thô sơ, vật liệu khiêm tốn , và những vật liệu xung quanh chúng ta, ta hoàn toàn có thể sử dụng chúng làm vật liệu cấu trúc – với nhiều giá trị và chức năng hơn. Vì vậy ,những điều tôi đang làm thực sự không phải là phát minh ra cái gì mới, tôi chỉ sử dụng những vật liệu đã luôn có sẵn xung quanh chúng ta như một phần của cấu trúc tòa nhà .

PV :  Cách ông triển khai các dự án thiện nguyện có giống với  cách ông tiếp cận các dự án khác ?

SB: Không hề có sự khác biệt trong cách làm việc với một nhiệm vụ thiết kế nhà thông thường hay dự án cứu trợ thiên tai, tôi làm và không cần được trả bất cứ chi phí nào.Sự khác biệt duy nhất có chăng là tôi trả hay ai khác trả. Với tôi thì chúng đều giống nhau.Kinh doanh khôn ngoan thực sự khó ! Trên thực tế, tôi đã dành rất nhiều thời gian cho các dự án thiện nguyện.Và có thể, cộng sự của tôi cũng tham gia làm cùng. Vì vậy tôi có thêm cơ hội để thể dành thời gian của mình vào các dự án phúc lợi xã hội – là một kiến trúc sư , tôi nhận thức được vai trò quan trọng đó của mình.

PV :  Những trải nghiệm ông có được khi còn là sinh viên kiến trúc là gì ?

SB : Sau khi hoàn thành chương trình học cấp 3, tôi tới Mỹ mà không hề thành thạo tiếng Anh. Khi còn là học sinh phổ thông tôi đã ấp ủ mong muốn theo học tại  Cooper Union. Một tờ báo Nhật mang tên A+U xuất  bản năm 1975 , có đề cập tới một ý tưởng vô cùng thú vị của John Hedjuk và trường Cooper Union, vì lẽ đó mà tôi phải tới Mỹ để học nhưng họ đã không chấp nhận sinh viên ngoại quốc. Và tôi phải bắt đầu học tại học viện kiến trúc Tây California sau đó chuyển sang học tại trường Cooper. Cả hai trường đều khác biệt với những nhà lãnh đạo giỏi. Và tôi thì có cơ hội trải nghiệm ở cả bờ Đông và bờ Tây, tôi nhận được một nền giáo dục tuyệt vời với những giáo sư xuất sắc.

PV : Điều gì tạo cảm hứng cho ông ?

SB: Tôi  luôn cảm thấy ngạc nhiên bởi những người thợ thủ công địa phương tại những nơi tôi tới. Kỹ năng thủ công và vật liệu truyền thống thường đem lại cho tôi nhiều ấn tượng để đem chúng vào trong thiết kế của mình. Hiện tại, tôi đang làm việc tại Philipines sau trận động đất và bão lũ vừa qua. Tại đây, người dân địa phương vẫn sống trong những ngôi nhà truyền thống với tre.  Tre được sử dụng cho kết cấu và vách ngăn. Tôi cũng luôn biết tre là vật liệu khó có thể đáp ứng được những yêu cầu về kết cấu trong quy chế xây dựng. Nhưng  bằng cách sử dụng các công nghệ bản xứ, tại Phillipnies người dân vẫn đang dùng rất nhiều. Tôi cố gắng kết hợp những ống giấy có sẵn tại đây, kết hợp vách tre , tạo nên những nơi trú ẩn tạm thời cho các nạn nhân của cơn bão.

PV : Ông cảm thấy thế nào về việc dành được giải thưởng Pritzker ?

SB : Đó là một vinh dự, tôi thực sự vẫn chưa hiểu hết tình hình. Bởi vì tôi thấy giải thưởng này còn quá sớm với mình, vì tôi vẫn chưa đạt được đầy đủ những tiêu chí của một kiến trúc sư như được nêu ra. Vì thế, tôi coi đây như một sự khuyến khích để tôi tiếp tục lao động tạo ra những sản phẩm tốt hơn, cũng như là tiếp tục làm việc tại các khu vực chịu ảnh hưởng của thiên tại.

Tiffany – Kienviet.net

(Biên dịch từ Archdaily)