Hồ sơ di sản đô thị – bài học từ Tokyo, Nhật Bản

198

Kienviet.net – Tokyo trải qua những trận  bom lửa năm 1945  rất khốc liệt , nhiều khu vực trong thành phố bị san phẳng. Sau đó 10 năm , Tokyo được xây dựng lại hoàn toàn, trưng bày cho thế giới trong Thế vận hội 1964 .

Hồ sơ địa chính hỗ trợ  công tác  bảo vệ di sản

Có lẽ trận động đất lớn Kanto vào năm 1923 đã từng san phẳng Tokyo và việc xây dựng lại thành phố gặp không ít khó khăn nên công tác đo đạc lưu trữ hồ sơ xây dựng thành phố được quan tâm? Cũng cần nhắc lại là chỉ sau vài năm sau trận động đất khủng khiếp, Tokyo đã được xây dựng trở thành 3 thành phố đẹp nhất châu Á vào những năm 1925-1930 : Tokyo, Thượng Hải và Hà Nội.

Tokyo trước và sau khi đổ nát  đổ nát do bom đạn chiến tranh( 1939-1945)
Tokyo trước và sau khi đổ nát đổ nát do bom đạn chiến tranh( 1939-1945)

Bảo tàng Edo, Tokyo trưng bầy những tấm bản đồ địa chính và mô tả phương pháp phục dựng các công trình kiến trúc của thành phố

Bản đồ địa chính , mặt bằng kiến trúc các ngôi nhà rất chi tiết
Bản đồ địa chính , mặt bằng kiến trúc các ngôi nhà rất chi tiết

Từ tư liệu tin cậy , kết quả  khảo cổ , thám sát , bảo tang dựng lại khung cảnh phố phường

Mô hình khu phố được dựng trên nền bản đồ và kết quả khảo cổ hệ thống cấp nước
Mô hình khu phố được dựng trên nền bản đồ và kết quả khảo cổ hệ thống cấp nước

Thành phố có mật độ dày đặc bằng vật liệu dễ cháy nên nguy cơ hỏa hoạn rất cao , hệ thống cấp nước sạch dùng cho sinh hoạt và phòng hỏa được bố trí rất cẩn trọng và được mô tả chi tiết

Sơ đồ nhà máy nước , mô hình nhà máy , hệ thống bơm và đường dẫn cấp nước bằng gỗ .  Máy bơm cứu hỏa và bức đội cứu hỏa thành phố đang tập luyên với cờ hiệu báo cháy vẽ trên gỗ
Sơ đồ nhà máy nước , mô hình nhà máy , hệ thống bơm và đường dẫn cấp nước bằng gỗ .
Máy bơm cứu hỏa và bức đội cứu hỏa thành phố đang tập luyên với cờ hiệu báo cháy vẽ trên gỗ

Những bức tranh khắc hỗ trợ tái hiện khung cảnh  phố phường

Những bức tranh tiết kết cấu ngôi nhà ( kèo , cột, máng nước , bậc thềm , lan can…) và trang phục hoạt động của cư dân cũng hỗ trợ hiệu quả việc phục dựng lại khung cảnh đường phố

Những bức tranh khắc đen trắng và mầu sắc
Những bức tranh khắc đen trắng và mầu sắc

Khung cảnh đường phố được tái hiện bao gồm nhà cử và các sinh hoạt rất sinh động.

Mô hình đường phố Tokyo thế kỷ 17-18 ,Trong một quầy hàng : đồ chơi của trẻ em được phục dựng tinh xảo
Mô hình đường phố Tokyo thế kỷ 17-18 ,Trong một quầy hàng : đồ chơi của trẻ em được phục dựng tinh xảo

Cây cầu cổ duy nhất của Edo , khu vực cổ xưa của Tokyo nối ra bên ngoài được phục dựng  một đoạn nguyên tỷ lệ 1/1 trong bảo tang , mô hình toàn cảnh dựa vào các bức tranh cổ để tái hiện.

Tranh vẽ và mô hình cây cầu , phóng to chi tiết các nhân vật trên cầu
Tranh vẽ và mô hình cây cầu , phóng to chi tiết các nhân vật trên cầu

Một kinh thành Edo cổ xưa cũng thay đổi dần vào TK 18-19, với sự du nhập văn hóa phương Tây , khung cảnh đường phố , xe cô, trang phục cũng được trình bầy trong bảo tàng.

Bên cạnh các đền đài cung điện cổ xưa được đặc tả là khung cảnh Tokyo với sự mở cửa du nhập phương Tây
Bên cạnh các đền đài cung điện cổ xưa được đặc tả là khung cảnh Tokyo với sự mở cửa du nhập phương Tây

Đồ dùng , vật dụng và những di sản lịch sử sống trong thực tại

Những vật dụng trong từng ngôi nhà cũng được trình bầy sự thay đổi , chuyển dịch qua các giai đoạn khác nhau

Đồ dùng vật dụng trong mỗi ngôi nhà tỷ lệ 1/1 biến đổi  qua các thời gian khác nhau
Đồ dùng vật dụng trong mỗi ngôi nhà tỷ lệ 1/1 biến đổi qua các thời gian khác nhau

Những hiện vật trình bầy tương tác với người xem cảm nhận được những nỗ lực của Tokyo vượt qua những thử thánh của chiến tranh , thiên tai…những bài học sinh động của quá khứ và bảo tồn những tri thức được tích lũy cũng như duy trì những khung cảnh của lịch sử ngay trong cuộc sống đương đại

Giữa trung tâm Tokyo , có một mảnh ruộng trồng lúa , dàn cây trông rau , những ngôi nhà tranh và những người nông dân làm ruộng …điền trang này có từ TK17 và ngày nay là công viên - bảo tàng .  Trong bảo tàng Edo: học sinh tham quan kết cấu ngôi nhà hiện đại có khả năng ứng phó với động đất .  Khôn gian trưng bầy trong bảo tang Edo và tác giả  bài viết – tháng 10/2011
Giữa trung tâm Tokyo , có một mảnh ruộng trồng lúa , dàn cây trông rau , những ngôi nhà tranh và những người nông dân làm ruộng …điền trang này có từ TK17 và ngày nay là công viên – bảo tàng .
Trong bảo tàng Edo: học sinh tham quan kết cấu ngôi nhà hiện đại có khả năng ứng phó với động đất .
Khôn gian trưng bầy trong bảo tang Edo và tác giả bài viết – tháng 10/2011

Tới thăm thành phố hôm nay , du khách được thấy bên cạnh một Tokyo vô cùng hiện đại bên cạnh những không gian truyền thống – lịch sử nguyên bản – đó chính là nhờ hệ thống tư liệu hình ảnh lịch sử đô thị đã được lưu trữ , tạo dựng công phu và bài bản

Trong bảo tang có một gian trưng bầy rất nhiều đoàn lễ rước trong những ngày lễ hội , nhưng trong những ngày lễ hội , người dân Tokyo tổ chức những đoàn lễ rước có phần náo nhiệt hơn những gì đã có trong bảo tàng , còn trên đường phố hàng ngày , những thiếu nữ thướt tha trong bộ kimono xuất hiện thường xuyên làm du khách  có cảm xúc thú vị những nét văn hóa truyền thống giữa thành phố hiện đại bậc nhất thế giới
Trong bảo tang có một gian trưng bầy rất nhiều đoàn lễ rước trong những ngày lễ hội , nhưng trong những ngày lễ hội , người dân Tokyo tổ chức những đoàn lễ rước có phần náo nhiệt hơn những gì đã có trong bảo tàng , còn trên đường phố hàng ngày , những thiếu nữ thướt tha trong bộ kimono xuất hiện thường xuyên làm du khách có cảm xúc thú vị những nét văn hóa truyền thống giữa thành phố hiện đại bậc nhất thế giới
Trần Huy Ánh , 11h30 ngày mùng 6 Tết Giáp Ngọ (5/2/2014)Chào các bạn

Hôm nay là mùng 6 Tết , ngày mai mùng 7 (6/2/2014), tất cả chúng ta bước vào ngày đi làm và học tập đầu năm mới , Trong những ngày nghỉ Tết , giữa những cuộc dạo chơi, thăm hỏi và chúc tụng tôi đã ngồi biên tập được một số bài viết và gửi dần tới các bạn:

1/ Chợ Hôm- Đức Viên
2/ Chợ Mơ ở cửa ngõ phía Nam Hà Nội
3/ Chợ Trời – khu chợ tạm lớn nhất và lâu đời nhất Hà Nội
4/ Chợ Trời sau chiến tranh ở Tokyo
5/ Kiến trúc sư và các đồng nghiệp  tham gia bảo vệ di sản văn hóa lịch sử đô thị
6/ Hồ sơ di sản đô thị – bài học từ Tokyo, Nhật Bản

Có bạn nhận được thì hồi âm và cho tôi một cơ hội hợp tác làm việc trong năm mới , có bạn thì tâm sự đầy vơi, có bạn thì thường xuyên nhận và trả lời một câu ngắn gọn “ đã nhận được” còn phần nhiều các bạn thì chưa trả lời , có lẽ còn chưa có dịp vào mạng , và cũng có thể ai đó nhận được hơi bực mình vì gửi gì mà lắm thế??? ( các bạn này nên cho tôi biết để lần sau tôi không gửi nữa, tôi rất cám ơn mà ko phàn nàn gì cả) , và có bạn nào quan tâm thì tôi sẽ vui vẻ gửi tiếp

Tôi vẫn muốn mời các bạn tham gia công việc xây dựng hồ sơ di sản kiến trúc đô thị Hà Nội , trước tiên tập trung vào việc mô tả sự chuyển dịch 13 cái chợ nổi tiếng của HN trong 100 năm đô thị hóa …Hầu hết các bài viết của tôi đều thực hiện để các bạn hình dung phần nào phương pháp thực hiện mà ta sẽ tiến hành . Hiện tại tôi và và một nhóm KTS , họa sĩ , kỹ sư CNTT đang thực hiện những tác phẩm đầu tiên và sẵn sang chia sẻ với bạn nào có ý định tham gia . và cũng mong các bạn thứ lỗi nếu đã lỡ gửi nhiều tài liệu không cần thiết đến bạn nào không quan tâm .

CHÚC MỪNG NĂM MỚ GIÁP NGỌ – MÃ ĐÁO THÀNH CÔNG

 

 

Trần Huy Ánh