Ấn tượng Tokyo – từ thấp đến cao

594

Nhật Bản – “xứ sở hoa Anh đào”, những tháng ngày này đang độ vào Xuân đón chào năm mới. Đến với một mùa hoa Xuân trên “đất nước mặt trời mọc”, đất nước của những con người cần cù và sáng tạo đã cùng chung lưng xây dựng nên một quốc gia hùng cường có nền kinh tế lớn cỡ hàng đầu thế giới, cũng là đến với quốc gia có nền văn hóa đặc sắc cùng những thành tựu nổi bật về kiến trúc đã được thế giới ghi nhận.

IMG_4948

Nền kiến trúc hiện đại Nhật Bản luôn gắn liền với những tinh hoa sáng tạo của các thế hệ kiến trúc sư Nhật có tầm cỡ toàn cầu như Tange Kenzo, Kurokawa Kisho, Kikutake Kiyonori, Maki Fumihiko, Tadao Ando,…mà trong số họ (trừ Ando) từ năm 1960 đã từng lập nhóm khởi xướng nên phong trào kiến trúc “Chuyển hóa luận” với những ý tưởng đề xuất tuyệt vời, có tầm ảnh hưởng lớn đến sự phát triển các đô thị tương lai. Mặc dù đã biết qua các tài liệu, nhưng một lần được tiếp cận luôn là điều mong đợi, và chúng tôi đã lên đường đi thăm đất nước có nhiều kỳ tích này nhân cuộc tham dự Đại hội UIA lần thứ 24 diễn ra tại Tokyo.

IMG_5077

Trong các cuộc hành trình từ thủ đô Tokyo qua thành phố Nagoya  đến kinh đô Kyodo, cố đô Nara… mỗi nơi đều để lại ấn tượng mạnh cho người thăm về cảnh quan đô thị, về những công trình kiến trúc cổ và hiện đại Nhật Bản. Đặc biệt là những ngày đi thâm nhập thủ đô Tokyo – một thành phố nổi tiếng với những công trình hiện đại từ thấp đến cao, từ trong ra ngoài.

IMG_5149

Tokyo – một trong 3 trung tâm kinh tế toàn cầu cùng với New York và London, có vị trí ở phía Đông của đảo chính Honshu và trở thành thủ đô của Nhật Bản từ năm 1869, hiện là trung tâm của Vùng thủ đô Tokyo với dân số khoảng 13 triệu người. Tokyo gần như được xây dựng mới hoàn toàn sau sự tàn phá của chiến tranh thế giới lần thứ 2 (1939-1945) và đến năm 1965 đã trở thành một thành phố lớn nhất thế giới. Trong thời kỳ phục hồi và phát triển kinh tế nhanh chóng vào thập niên 1970-1990 của thế kỷ XX, Tokyo đã trở thành thành phố của những nhà cao tầng và siêu cao tầng. Những công trình vươn lên trời xanh hoặc chìm sâu vào lòng đất như Tháp Tokyo mới (Tokyo Sky Tree), như hệ thống giao thông đường sắt, đường bộ và tàu điện ngầm chằng chịt, chồng xếp… đã làm nên một đô thị Tokyo có cấu trúc siêu hiện đại.

IMG_5820

Tokyo ngày nay là một thành phố bận rộn và năng động, một bộ máy đô thị khổng lồ, đặc biệt chú ý là sự phát triển của các khu đô thị mới trên những vùng đất ít sinh lợi và trên biển. Khu nhà chọc trời Shinjiku ở phia Tây Bắc Tokyo, hoặc như vùng đất mới khai phá và mới quy hoạch bên vịnh Tokyo, khu vực Wangan,…đang là những biểu tượng của sự tăng trưởng kinh tế Nhật Bản. Để tìm hiểu kiến trúc đương đại Tokyo có một số khu vực cần phải đến, cụ thể như khu vực Roppongi – Akasaka, khu vực Shibuya – Azabu, khu vực Shinjuku – Yotsuya và khu Chuo – Ginza,… Có rất nhiều, rất nhiều con đường và công trình kiến trúc trong những khu vực này hoặc rải rác ở một số khu vực khác đã khắc họa nên một Tokyo siêu hiện đại. Ngoài những tòa nhà chọc trời mang tính chất kinh doanh, những trụ sở của các cơ quan thương mại, Tokyo có nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng không những ở Nhật Bản mà còn có vị trí quan trọng trong lịch sử kiến trúc thế giới đương đại. Có thể kể đến là Tòa thị chính Tokyo ở Shinjuku (KTS Tange Kenzo), Tokyo Dome ở Bunkyoku (Hãng Nikken Sekkei và Hãng Takenaka) hoặc Tòa nhà Forum Quốc tế Tokyo ở Maruno-uchi (KTS Rafael Vinoly)… mà chúng tôi đã được tiếp cận. Nếu như Tòa thị chính Tokyo là công trình siêu hiện đại, “giàu tính nhân văn, tính xã hội và được xem là một trong những kiểu mẫu của nhà văn phòng thế kỷ XXI, một biểu hiện của kiến trúc thời đại tin học” thì Tòa nhà Forum Quốc tế Tokyo lại như “một bản tổng kết kiến trúc thế kỷ XX, được coi là đầy tính khích lệ, cổ vũ con người và đem lại sức sống mới cho kiến trúc đô thị thế kỷ XXI” mà Tokyo đang sở hữu.

IMG_5901

Quan sát Tokyo từ thấp đến cao, từ các ga tầng ngầm của hệ thống metro chằng chịt chìm sâu trong lòng đất đến những con đường trên cao và trên không…ta có thể thấy choáng ngợp bởi sự phồn thịnh, bởi các hoạt động tấp nập và đa dạng sắc màu của thành phố. Và cùng đó là sự hiện diện của kiến trúc trong các tầng không gian đô thị.

IMG_5952 IMG_5962

 

Chúng tôi rời Tokyo với cảm nhận về một thành phố đang phát triển sung sức, có nhiều dự án lớn đang tiếp tục triển khai và diện mạo đô thị sẽ còn nhiều đổi thay hơn nữa. Những hình ảnh ghi trong chuyến đi thăm nước Nhật và thăm Tokyo được giới thiệu ở đây như một sự chia sẻ cảm xúc ấn tượng với bạn đọc nhân dịp mừng Xuân Giáp Ngọ 2014.

IMG_6002

Bài và ảnh: Doãn Đức