Những chàng sinh viên say đắm Bến Bình Đông xưa

533

Trăn trở về việc những năm gần đây, nhiều ngôi nhà, công trình kiến trúc cổ đã dần biến mất thay vào đó là nhiều ngôi nhà hộp, bến thuyền bát nháo tại bến Bình Đông (quận 8), những chàng sinh viên của ĐH Kiến trúc TP.HCM muốn biến nơi đây thành một “Hội An” của riêng TP.HCM. 

Ý tưởng “Bảo tồn những nét đặc sắc về cảnh quan và kiến trúc truyền thống của Bến Bình Đông, đưa ra định hướng phát triển phù hợp” do nhóm ba sinh viên Trường ĐH Kiến Trúc TP.HCM thực hiện đã lọt vào vòng Chung kết Giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học – Euréka năm 2013 và được Hội đồng khoa học, ban giám khảo đánh giá cao về ý nghĩa bảo tồn văn hóa, tính nhân văn và khả thi.

Để TP.HCM có một “Hội An”

Băn khoăn trước thực tế những năn gần đây hoạt động xây dựng tại TP.HCM đang diễn ra mạnh mẽ, nhiều tòa nhà cao tầng  đang dần “lấn sân” những công trình kiến trúc mang nét văn hóa – lịch sử, Thái Công Trình, Trương Công Tấn Nhật và Huỳnh Thanh Nhã, cùng là sinh viên lớp K09A2 Trường ĐH Kiến Trúc TP.HCM, đã bỏ ra hơn nửa năm để nghiên cứu bảo tồn, khai thác giá trị văn hóa, lịch sử và du lịch của Bến Bình Đông (thuộc địa bàn kênh Tàu Hủ, quận 8, TP.HCM).

Nhóm tác giả tại Bến Bình Đông, nơi đang mất dần những nét văn hóa, lịch sử, công trình kiến trúc cổ mang tính giá trị cao.
Nhóm tác giả tại Bến Bình Đông, nơi đang mất dần những nét văn hóa, lịch sử, công trình kiến trúc cổ mang tính giá trị cao.

Theo nghiên cứu của nhóm sinh viên, hình thành cách đây hơn 200 năm, không chỉ là một khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc giao thương hàng hóa giữa Sài Gòn – Chợ Lớn xưa với các ghe chợ nổi từ các tỉnh ĐBSCL, bến Bình Đông còn có nhiều công trình kiến trúc mang tính lịch sử, văn hóa có giá trị cao như dãy nhà mái ngói cổ, bến thuyền chợ hoa tết, khu phố giao thương giữa quận 8 và quận 5….Tuy nhiên, những năm gần đây, nhiều ngôi nhà, công trình kiến trúc cổ đã dần biến mất thay vào đó là nhiều ngôi nhà hộp, bến thuyền bát nháo, không quy hoạch đã xét nát không gian cổ quý giá này.Với trăn trở đó, ba chàng sinh viên quyết định ý tưởng chia bến Bình Đông thành 4 phân khu mang chức năng giao thương, phát triển du lịch, bảo tồn, văn hóa, kiến trúc xưa, biến nơi đây thành “một Hội An của riêng TP.HCM”.

Đặc biệt, với ý tưởng xây bến thuyền làm trung tâm kết nối các phân khu, làm “cánh cổng mở đón gió cho trung tâm thành phố” bến Bình Đông qua bài nghiên cứu của ba chàng sinh viên chở nên hài hòa giữa nét cổ kính và không gian hiện đại với khu vực lân cận.

Giải thích ý tưởng này, Thái Công Trình cho cho rằng: “TP.HCM có rất nhiều con sông, những tưởng sẽ là cánh cửa đón gió làm mát cả thành phố. Thế nhưng ngày càng nhiều những cao ốc mọc lên ven bờ sông vô tình trở thành “cánh cổng trời khép kín”, “nhốt” khu trung tâm thành phố trong khí ngột ngạt. Vì thế em hi vọng đề tài nghiên cứu của chúng em sẽ góp ý cho các cấp quản lí thêm một giải pháp quy hoạch, nhanh chóng bảo tồn, phát triển nơi đây thành một không gian không chỉ có giá trị về kinh tế mà còn cả giá trị về văn hóa, lịch sử – thứ vấn dĩ TP.HCM đang rất thiếu”.

Ý tưởng táo bạo, tính khả thi cao

Nhận xét về đề tài này, KTS Khương Văn Mười, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM cho rằng, đây là một đề tài nghiên cứu hay, nó chạm tới thực tế, đòi hỏi nhà quản lí phải có hướng đi đúng trong quy hoạch để vừa đưa TP.HCM thành thành phố hiện đại vừa giữ những giá trị văn hóa, lịch sử bên trong đó.

Mô phỏng bến Bình Đông sau khi tái tạo
Mô phỏng bến Bình Đông sau khi tái tạo

“Cách làm này phù hợp với định hướng quy hoạch phát triển của thành phố. Còn phải xem xét thêm về việc bảo tồn giá trị kiến trúc những dãy nhà cổ ở phương diện kết hợp liền mạch với các kiến trúc cao tầng ở khu vực liền kề, nhưng nhìn chung giải pháp mà nhóm sinh viên đưa ra là khá hoàn thiện, tính khả thi rất cao. Tôi nghĩ việc có một Hội An ở TP.HCM cũng sẽ là một điều rất lý tưởng thúc đẩy thành phố này thêm phát triển hơn” – KTS Khương Văn Mười nói.

Đồng tình, TS.KTS Lê Văn Thương, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM khen ngợi: “Phải nói là rất táo bạo. Từ những thực tế, chăn trở chung của TP.HCM nhóm đã dám bỏ công nghiên cứu một đề tài rất khó và làm ra rất hay. Còn cần nghiên cứu thêm về chi phí để thực hiện nó. Nhưng đứng dưới góc độ của một nhà nghiên cứu thì tôi nghĩ đây sẽ là một đóng góp thiết kế thiết rất hữu ích cho các nhà quản lí”.

Theo Motthegioi