Chuyện nhỏ nhưng không nhỏ

60

Câu chuyện Hà Nội sẽ xây dựng 14 nhà vệ sinh (VS) công cộng với số tiền đầu tư dự tính lên tới 15 tỷ đồng đang gặp phải sự phản ứng gay gắt của xã hội, vì đầu tư cho một nhà VS hơn 1 tỷ là…quá đắt?!

   Chuyện cái nhà VS kia sẽ làm hết bao nhiêu tiền, điều đó không khó kiểm tra bởi sẽ có thiết kế, có dự toán. Nhưng điều cần quan tâm là tại sao chỉ làm 14 nhà VS mà không phải 20 nhà hay nhiều hơn nữa. Nhiều năm nay, ở Hà Nội, nhất là các quận nội thành như Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa nhà VS công cộng rất thiếu. Có khi đi hết cả vài con phố dài dằng dặc cũng chẳng thể tìm ra một nhà VS công cộng. Vì thế, để giải quyết cái chuyện khó nói và tế nhị này, người đi đường đành bất đắc dĩ  phải kiếm gốc cây hay bờ tường rào khuất nẻo nào đó mà hành sự?! Và cũng vì thế, để chống lại cái mất vệ sinh và văn minh đô thị này, nên đâu đâu cũng xuất hiện dòng chữ cảnh báo to đậm “ Cấm đái bậy” chẳng lấy gì hay ho và đẹp mắt. Hà Nội có biết bao lần điều chỉnh quy hoạch và thiết kế đô thị, nhưng hình như lại quên quy hoạch các nhà VS công cộng. Phải chăng cái công trình bé tý xíu, rộng không quá 20 m2 này chả có ý nghĩa gì so với các tòa nhà to lừng lững vài chục tầng kiến trúc hoành tráng, hiện đại được quy hoạch và xây dựng kia. Ngay cả khi làm các hầm đường bộ qua các nút giao thông, người ta cũng quên luôn cả xây dựng nhà VS công cộng. Đó là điều rất đáng tiếc và đáng trách! Cái cung cách quản lý đô thị của chúng ta rất tùy tiện, thiếu quy hoạch chi tiết, cụ thể. Nên khi cần gì là xây dựng kiểu xen cấy. Ở các nước, nhà VS công cộng được xây dựng rất cẩn thận, như một kiến trúc nhỏ trong cấu trúc đô thị. Dù làm ngầm hay xây nổi, thì vẫn rất tiện nghi, sạch sẽ và tất nhiên cũng có thu phí (trừ nhà VS trong các ga tàu điện ngầm, siêu thị, công viên, nơi sinh hoạt cộng đồng). Chủ trương xây dựng nhà VS công cộng của chính quyền Hà Nội là rất cần thiết, việc này lẽ ra phải làm từ rất lâu. Vậy nên, nhân dịp này, Hà Nội cần có một quy hoạch chi tiết các điểm đặt nhà VS công cộng. Phải coi đây là một quy hoạch quan trọng như quy hoạch các điểm phục vụ cộng đồng như bến đỗ xe bus, vườn hoa. Tại sao lại không có một cuộc thi sáng tác kiến trúc nhà VS công cộng. Nếu các KTS vào cuộc thì sẽ có nhiều kiểu nhà VS công cộng không chỉ đẹp mà còn tiện ích và kinh tế, chứ không chỉ làm bằng thép với vốn đầu tư lên đến hơn tỷ đồng để dư luận phản ứng ?!

    Thế mới biết, quy hoạch xây dựng một đô thị đã khó, nhưng để quản lý tốt một đô thị còn khó hơn nhiều. Câu chuyện xây dựng nhà VS công cộng của Hà Nội là một ví dụ rất nhỏ nhưng lại không hề nhỏ là như thế!

KTS Phạm Thanh Tùng