Không gian đa chiều Tokyo gợi ý cho không gian đơn chiều Hà Nội

86

Hà Nội đang hân hoan đón chào những cây cầu vượt mới đưa vào sử dụng, giải tỏa ách tắc tại các ngã tư vốn tai tiếng với phương án phân luồng, chặn, bị. Hà Nội cũng đang lo âu mỗi khi xuất hiện những trung tâm thương mại – giải trí thì cũng đồng thời với giao thông rối loạn, vậy quy hoạch đồng bộ giữa đường và nhà sẽ giải quyết ra sao qua kinh nghiệm của các thành phố quanh ta?

Thành phố Tokyo nổi tiếng cô đặc bởi mật độ dân số trên diện tích đất cao nhất nhì thế giới, nhưng cũng dễ nhận thấy thành phố 13 triệu dân này có rất nhiều không gian thoáng đãng trên mặt đất. Điều ấy được lý giải bởi tổng chiều dài đường ngầm dưới đất lớn hơn đường trên mặt đất và đường trên cao. Và phần lớn cư dân Tokyo có mặt dưới mặt đất để di chuyển khắp thành phố, để lại sự thoáng đãng, tĩnh lặng trên mặt đất.

Mặt tiền của ngôi nhà mặt phố Tokyo phản ánh khá đầy đủ sự tinh tế trong tận dụng không gian thành phố. Ngôi nhà có một dãy cầu thang máy bên trái đi từ đường vào. Cuối hành lang lại một cầu thang máy nối lên các tầng trên, ở nách bên trái là một cầu thang xuống tầng hầm... Tokyo là vậy, chi li tận dụng tối đa mặt đất, trên trời và dưới ngầm.
Mặt tiền của ngôi nhà mặt phố Tokyo phản ánh khá đầy đủ sự tinh tế trong tận dụng không gian thành phố. Ngôi nhà có một dãy cầu thang máy bên trái đi từ đường vào. Cuối hành lang lại một cầu thang máy nối lên các tầng trên, ở nách bên trái là một cầu thang xuống tầng hầm… Tokyo là vậy, chi li tận dụng tối đa mặt đất, trên trời và dưới ngầm.
Cầu thang bé nhỏ từ đường phố dẫn xuống tầng hầm là một quán ăn phong cách hiphop
Cầu thang bé nhỏ từ đường phố dẫn xuống tầng hầm là một quán ăn phong cách hiphop 

Mỗi khi Hà Nội định xây một lối lên cầu vượt lên cao mà đặt trước cửa nhà ai hay làm một ống đường ngầm chui dưới vài ngôi nhà nào… ắt hẳn sẽ nảy sinh cuộc bàn cãi nhiều ngày, nhiều tháng, đôi khi nhiều năm và cũng có thể không bao giờ kết thúc. Điều ấy chứng tỏ là Hà Nội chưa có một tầm nhìn không gian đô thị lập thể.

Sẽ có vài quan ngại là Hà Nội rất khó có những không gian lớn để làm nơi hội tụ các tuyến giao thông ngầm dưới mặt đất. Bởi vì những điểm nút chí tử xuyên qua trung tâm TP theo hướng từ Tây sang Đông như ga Hà Nội, giữa phố và cuối phố Trần Hưng Đao đã chốt cắm những dự án BĐS thương mại hoặc sẽ là như vậy. Còn theo hướng Bắc Nam: điểm đầu quanh cầu Long Biên, xuyên qua quanh hồ Hoàn Kiếm, xuôi xuống Hàng Bài, Ô Cầu Dền, Chợ Mơ (Bạch Mai), Trương Định… Ta cũng dễ nhận thấy các vị trí này đã có các BĐS triển khai dự án và vài nơi đã có những tòa tháp cao tầng đang hoàn thiện. Nếu theo một ngả khác song song, các điểm nút ấy là Kim Liên, bệnh viện Bạch Mai, bến xe khách Nam TP, ga Giáp Bát… Mặt bằng cũng thoáng hơn nhưng mật độ tích tụ thấp hơn.

Nghịch lý là các dự án đô thị thương mại đang được tiến hành hay vội vàng triển khai đang đi ngược lại xu thế: đáng lẽ dẫn tuyến các luồng khách hàng về phía mình thì nó lại đẩy ra xa, khu trụ cát cứ, đôi khi né tránh. Những tổ hợp BĐS thương mại lớn lọt giữa đô thị đông đúc đáng lẽ cần khai thác không gian ngầm nổi, rất nhiều tầng ngầm để đưa đón người đến và người đi thì đến nay không BĐS nào cụ thể mục tiêu ấy. Cái thiệt thòi này bởi hai phía: chủ đầu tư và các cơ quan quản lý, cả hai đều chưa hoàn thành sứ mạng của mình một cách chuyên nghiệp.

Một lối đi xuống ngầm từ đường phố xuống nhà hàng và có thể đi thẳng vào ga tầu điện ngầm
Một lối đi xuống ngầm từ đường phố xuống nhà hàng và có thể đi thẳng vào ga tầu điện ngầm
Quán ba ngầm nhìn từ vách kính trên mặt đất.
Quán ba ngầm nhìn từ vách kính trên mặt đất.

 

Chúng ta sẽ dành vào dịp khác để đi sâu vào lĩnh vực quản lý khai thác không gian ngầm nổi Tokyo, để quay lại với cơ hội hé mở cho không gian đa chiều (trên cao và ngầm) của Hà Nội nảy sinh trong hoàn cảnh kinh doanh BĐS ảm đạm. Khi các nhà quản lý phát đi những tín hiệu xúc động nhằm “giải cứu” BĐS, các nhà đầu tư gồng mình cuồn cuộn cơ bắp, tỏ vẻ cho thiên hạ khả năng tiềm tàng của mình có thể vượt qua cơn bĩ cực, thì các định chế tài chính thờ ơ, lo âu, thận trọng thắt chặt hầu bao, đôn đáo đòi nợ xấu… ấy là lúc những phương án canh tân cải thiện đô thị có cơ hội được chú ý.

Những tuyến đường trên cao, dưới đất, tầng ngầm, đan xen cũ mới.
Những tuyến đường trên cao, dưới đất, tầng ngầm, đan xen cũ mới.
Không gian ngầm đông vui nhộn nhịp, người Tokyo hẹn hò gặp gỡ, giải trí và mua sắm
Không gian ngầm đông vui nhộn nhịp, người Tokyo hẹn hò gặp gỡ, giải trí và mua sắm

 

Nên chăng ngay bây giờ, trong lúc này, ngành xây dựng hay các nhà quy hoạch tổ chức một cuộc bàn thảo rộng rãi, với nội dung hấp dẫn, đại loại: không gian ngầm cứu rỗi thành phố nổi, hay làm thế nào để không gian ngầm nổi TP có thể giải cứu BĐS. Rất có thể có nhiều ý hay, bàn luận sổi nổi vui tươi, hâm nóng không khí ảm đạm do BĐS đóng băng hiện thời.

Trần Huy Ánh

Nguồn ảnh minh họa : Hanoidata, tháng 10/2011

Khách hàng chọn mua vé , có hàng chục tuyến tầm ngầm vào cùng một ga
Khách hàng chọn mua vé , có hàng chục tuyến tầm ngầm vào cùng một ga
Một trung tâm mua sắm sầm uất , có tuyến tầu chui vào thẳng tòa nhà
Một trung tâm mua sắm sầm uất , có tuyến tầu chui vào thẳng tòa nhà
Lối đi bộ nối tòa nhà này sang tòa nhà khác hay xuống phố
Lối đi bộ nối tòa nhà này sang tòa nhà khác hay xuống phố
Một điều dễ nhận thấy tại tất cả các ga tầu đều tập trung những công trình thương mại lớn. Tại khu vực quanh các ga, giá BĐS rất cao và từng mét vuông được khai thác tối đa về chiều cao vươn lên trời và chiều sâu dưới mặt đất.
Một điều dễ nhận thấy tại tất cả các ga tầu đều tập trung những công trình thương mại lớn. Tại khu vực quanh các ga, giá BĐS rất cao và từng mét vuông được khai thác tối đa về chiều cao vươn lên trời và chiều sâu dưới mặt đất.

 

Mặt đất ưu tiên cho những công trình nghỉ ngơi giải trí
Mặt đất ưu tiên cho những công trình nghỉ ngơi giải trí
Các lối đi từ mặt đất xuống tầng hầm , từ tầng hầm xuống tầng hầm sâu hơn rất nhiều tại Tokyo
Các lối đi từ mặt đất xuống tầng hầm , từ tầng hầm xuống tầng hầm sâu hơn rất nhiều tại Tokyo

 

Một trạm dừng đỗ để cất ô tô xuống tầng hầm , dưới sàn là mâm quay tròn để xếp ô tô vào gara ngầm dưới đất
Một trạm dừng đỗ để cất ô tô xuống tầng hầm , dưới sàn là mâm quay tròn để xếp ô tô vào gara ngầm dưới đất
Khái niệm về các không gian ngầm hay nổi luôn được bổ sung phong phú ví dụ một quán ăn sử dụng ngăn vòm của đường tầu trên cao.
Khái niệm về các không gian ngầm hay nổi luôn được bổ sung phong phú ví dụ một quán ăn sử dụng ngăn vòm của đường tầu trên cao.

Theo Vietnamnet