Ai đã biến đền thờ Bà Chúa Ngọc thành đền thờ Huyền Trân Công Chúa?

564

Dọc trên đường Xuyên Á đoạn qua thôn Kim Đâu, xã Cam An, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị có tấm biển ghi “Đền Huyền Trân Công Chúa cách 500m”. Theo chỉ dẫn chúng tôi đi vào làng trông ngôi đình xây dựng với quy mô tương đối lớn nằm cạnh một đường bê tông liên thôn, trước mặt đền có một hồ nước, đối diện đền bên kia hồ nước có một giếng nước với bút tích là “giếng Bàu Đá kiến tạo thế kỷ thứ XIV, trùng tu 2006” cũng nằm trong hệ thống di tích đền thờ.

Bên trong khuôn viên trên tường thành đền có ghi “Công trình sửa chữa tôn tạo mở rộng. Miếu bà Huyền Trân Công Chúa. Các đơn vị tham gia đóng góp xây dựng: Sở GTVT tỉnh Quảng Trị; Tổng Công ty XD CTGT8- Bộ GTVT; Công ty cổ phần XD và TM 343-Hà Nội. Hoàn thành tháng 2/2010.”

Theo người dân địa phương cho biết các dấu tích của miếu thờ Bà Chúa Ngọc đã bị đập bỏ và xây mới hoàn toàn như hiện nay.

Băn khoăn về lý do tại sao trong quá trình thi công những người liên quan đã thực hiện từ “Chúa/ chủ Ngọc miếu” xóa bỏ để thay vào đó là đền thờ Huyền Trân Công Chúa?!

Chúng tôi đem thắc mắc đến tìm gặp Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích và Danh thắng Quảng Trị, ông Lê Đức Thọ cho biết: Miếu hay đền thờ ở xóm Chùa, thôn Kim Đâu, xã Cam An không phải là miếu thờ Huyền Trân Công Chúa mà đó là miếu thờ Bà Chúa Ngọc. Để việc này xảy ra đứng ở góc nhìn của nhà nghiên cứu lịch sử và giá trị nhân văn thì đó là một sự nhầm lẫn hoặc sai sót nghiêm trọng. Huyền Trân Công Chúa – một nhân vật có thật dưới thời nhà Trần đã nhận lời bán gả giữa hai triều đại, đem tấm thân ngọc ngà của mình để đổi lấy món quà sính lễ cho dân tộc bằng hai châu: Ô – Rí vào năm 1306. Công lao của Công Chúa Huyền Trân đáng để người dân đất Quảng Trị cũng như miền Trung ngưỡng vọng và tôn thờ. Do vậy để bày tỏ lòng tri ân ngưỡng vọng đối với công chúa Huyền Trân các đơn vị hỗ trợ kinh phí sửa chữa nên chăng cần chọn một thế đất có vị trí phù hợp xây dựng đền thờ Bà Huyền Trân. Chứ hoàn toàn không nên dựng đền hay miếu thờ Huyền Trân Công Chúa trên dấu tích thờ Bà Chúa Ngọc.

Chúa Ngọc là tên gọi được người Việt tôn xưng từ một vị nữ thần của người Chăm là thần mẹ xứ sở – Mẫu đất – Po yan Ynư Nagar. Vùng đất Quảng Trị nói riêng hay miền Trung ở mỗi làng quê đều có miếu thờ nữ thần với tên gọi là miếu Bà Chúa Ngọc, hay là miếu thờ bà Thiên Y Ana Ngọc Diễn phi. Những ngôi miếu này được người Việt dựng bên trên các phế tích đền tháp Chăm, những dấu tích liên quan đến văn hóa Chăm hoặc những khu đất được xem là nơi linh thiêng của làng.

Miếu Bà Chúa Ngọc ở thôn Kim Đâu, xã Cam An đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh, do UBND huyện Cam Lộ trực tiếp quản lý. Năm 1998 và năm 2010 công trình đền Bà Chúa Ngọc bị xuống cấp, hư hỏng nặng cần được tôn tạo, sửa chữa nhưng trong quá trình thi công với sự đóng góp hỗ trợ kinh phí của các sở ban, ngành, doanh nghiệp thì không hiểu vì lý do gì đền Bà Chúa Ngọc bị biến thành đền Huyền Trân Công Chúa…

Theo Baoxaydung