Tom Dixon – nhà thiết kế công nghiệp hàng đầu thế giới

217

Nhà thiết kế Tom Dixon sinh năm 1959 tại một gia đình có cha là người Anh và mẹ mang hai dòng máu Pháp và Latvia. Ông từ Sfax (Tunisia) chuyển đến nước Anh khi lên 4 tuổi nên ông từng được theo học nhiều năm tại London. Ông đã lựa chọn trường Mỹ thuật Chelsea sau khi tốt nghiệp bậc trung học, nhưng chỉ sau sáu tháng nhập học thì ông gặp phải một tai nạn xe máy và phải nhập viện suốt ba tháng. Những ngày nằm viện không làm ông suy sụp mà còn giúp ông nhận ra mình đang có rất nhiều thời gian để sửa chữa chiếc xe hỏng và tìm thấy niềm đam mê trong kỹ thuật công nghiệp, đặc biệt là ngành hàn.

532216a67eff7feccb5c844567863044Từ niềm đam mê mới này, Tom Dixon đã khám phá tiềm năng của ngành trang trí và cấu trúc sản phẩm làm từ vật liệu tái chế hoặc phế liệu công nghiệp. Dù gặp phải nhiều trở ngại ban đầu do chưa từng học qua các trường đào tạo thiết kế bài bản, nhưng Tom Dixon không bỏ cuộc. Thay vì hạn chế sức sáng tạo bằng cách ép mình học những khuôn phép trong sách vở, Tom Dixon tự phát triển khả năng thiết kế thông qua các buổi thực nghiệm. Đó là chuỗi ngày gian nan nhất trong cuộc đời Tom Dixon khi ông liên tục phải mày mò sáng chế, phạm sai lầm, huỷ bỏ, điều chỉnh rồi bắt tay làm lại từ đầu ngay trong xưởng sản xuất. Tom Dixon tự nhận mình là người thiếu kiên nhẫn nhưng thực tế đã cho thấy ông là người có nghị lực và sức chịu đựng đáng nể hơn ai hết. Ông cho phép bản thân phạm phải sai lầm trong thiết kế để từ đó ông học hỏi rất nhiều ở những sai lầm ấy.

Tom Dixon sớm bộc lộ óc kinh doanh từ những năm 1980, London thời đó ngập trong các bãi kim loại phế liệu từng bị xem như rác thải vô dụng. Chỉ có Tom Dixon nhận thấy chúng là một mỏ vàng. Ông đã nung chảy các chân bàn và chân ghế kim loại hư hỏng vào khuôn đúc, tái chế chúng thành những sản phẩm nội thất hoàn toàn mới. Từ đó, các sản phẩm của ông bắt đầu thu hút sự chú ý của công chúng. Không lâu sau, Tom Dixon tích luỹ đủ kinh phí để đầu tư quy mô vào ngành sản xuất công nghiệp, đưa tên tuổi vượt xa khỏi biên giới nước Anh. Ngày càng nhiều công ty quốc tế muốn hợp tác với ông, trong số đó có hãng nội thất Cappellini của Ý. Cappellini nhanh chóng nhận ra quyết định hợp tác là đúng đắn khi chiếc ghế mang tên S do Tom Dixon thiết kế đã đưa cả hai bước lên đỉnh vinh quang vào năm 1989. Vừa ra mắt, ghế S lập tức trở thành hiện tượng của phong cách tự do. Đến nay ghế S đã bước vào khu vực trưng bày biểu tượng vượt thời gian của bảo tàng Nghệ thuật hiện đại ở New York. Sau thành công của ghế S, Tom Dixon tiếp tục hợp tác với Cappellini để cho ra đời những tác phẩm thành công khác như chiếc ghế Bird Rocking, bộ sưu tập Pylon…

Với bước đà thuận lợi, chiếc đèn Jack đột phá với công nghệ khuôn đúc quay tiếp tục đem về cho ông giải Thiên niên kỷ dành cho thiết kế xuất sắc nhất Anh quốc vào năm 1998. Ông cũng được trao tặng giải OBE tại British Design trong năm 2000. Đến năm 2002, Tom Dixon mở công ty sản xuất đèn và đồ nội thất mang tên ông. Kể từ khi thành lập, Tom Dixon thoả sức phát triển các bộ sưu tập do chính ông sáng chế bao gồm hệ thống đèn chiếu sáng hiện đại và đồ nội thất cao cấp. Với óc sáng tạo sắc sảo kết hợp với khả năng kinh doanh nhạy bén của ông, không lấy gì làm lạ công ty Tom Dixon liên tục đứng vị trí số một trong ngành đèn thế giới trong nhiều năm qua. Thương hiệu Tom Dixon ngày càng nổi tiếng với hàng loạt dòng sản phẩm nội thất ăn khách được tung ra đều đặn tại hơn 60 quốc gia trên thế giới.

Đến với ngành thiết kế muộn màng với hai bàn tay trắng, nhưng quyết tâm cao độ, cộng với niềm đam mê học hỏi đã giúp Tom Dixon trở thành tên tuổi gạo cội trong ngành. Báo chí ca ngợi những sáng tạo của ông trong công cuộc hồi sinh ngành nội thất Anh quốc, còn những nhà thiết kế lừng lẫy ưu ái gọi ông là “Vertebrate designer” (tạm dịch: nhà thiết kế xương sống) vì ông luôn có hứng thú với cấu trúc thiết kế ở bên trong hơn là lớp vỏ bên ngoài của sản phẩm. Ông từng hai lần ghé thăm Việt Nam, lần gần nhất vào năm 2011. Ông rất thích đồ thủ công mỹ nghệ của Việt Nam, đặc biệt là tranh ảnh, sơn mài và đồ gốm.

Tác phẩm đèn & nội thất tiêu biểu

Đèn chùm Etch – Bộ sưu tập gây chú ý gần đây nhất của Tom Dixon chính là những chiếc đèn chùm kim loại được đặt tên: Etch. Chiếc đèn có cấu tạo hình học đa diện khiến người ta phải khâm phục bởi công nghệ chế tác tinh xảo. Khả năng ứng dụng máy móc kỹ thuật thuần tuý vào mục đích nghệ thuật của Tom Dixon thể hiện rõ ở khung đèn cứng cáp được đục chi chít những lỗ hổng một cách có chủ ý. Và đến khi thắp sáng, người ta sẽ nhận thấy chiếc đèn hoàn hảo đến mức không có lấy một chi tiết thừa. Và tất nhiên, thứ ánh sáng êm dịu, lung linh từ Etch đã mê hoặc cả thế giới.

bbd6f348ba64646b1d558a5454433750

b822f9727c8e4c1b763c368c41384ea4

Cận cảnh chất liệu đồng dát mỏng với những chi tiết tinh tế và logo Tom Dixon trên thân đèn.
Đèn Etch Web – Tiếp nối thành công của Etch, Tom Dixon tung ra Etch Web. Vẫn sử dụng chất liệu đồng, nhưng Etch Web được thiết kế như một món trang sức quý giá hình cầu với các chi tiết mảnh mai đầy quyến rũ. Mỗi khi được thắp sáng, chiếc đèn rực rỡ trong vầng hào quang ấm áp, in bóng hàng ngàn hoa văn hình khối trên tường và sàn nhà.

fdb25ca8bf289172608bc4f9219d868f
Tom Dixon đã thực hiện nhiều cuộc khảo sát và nghiên cứu dựa trên yếu tố vật lý, toán học trước khi sáng tạo những tuyệt tác như thế này.

Đèn Cone light – Nếu như đèn Etch kể trên là những sản phẩm sang trọng cho những ngôi nhà hiện đại, thì đèn Cone Light dành cho những chủ nhân cá tính. Lấy cảm hứng từ độ sáng của các thiết bị được sử dụng bởi các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, đèn Cone Light khuếch tán ánh sáng, làm mềm đi độ sáng của các bóng đèn tiêu chuẩn để đem đến nguồn ánh sáng nhẹ nhàng và tự nhiên nhất.

1bbe7f6314786c5febe5597969cc0f8dcffe282030b1c242834a404b09ec9c98\Không chỉ giới yêu nhiếp ảnh, những gia chủ bình thường cũng chọn Cone Light bởi vẻ độc đáo mang tính chất nghệ sĩ mà chiếc đèn đem đến cho ngôi nhà của họ.

Đèn Lustre – gợi nhớ đến những sản phẩm thời cổ đại. Ẩn sau vẻ ngoài sơ khai như một mẫu vật thời kỳ đồ đá của Lustre là hàng loạt phát minh mới do Tom Dixon thực hiện. Đầu tiên là thuật tráng men kim loại. Theo lời Tom Dixon, sắc xà cừ óng ánh trên mỗi chiếc đèn được làm từ loại men bí mật có chứa các khoáng sản và kim loại quý. Sau đó, ông còn thực hiện một số thủ thuật biến đổi làm nổi bật hiệu ứng màu sắc trên thân Lustre, khiến chiếc đèn toả ra một sự cám dỗ thần kỳ, gợi sự liên tưởng đến lông vũ sặc sỡ của một con công và những vết dầu loang trên mặt nước.

108ccefeee66b2044e1f6f6013df28e4164db78a7a253d9f531ceac01bb9a6c0Lustre có bốn kiểu dáng: tròn, vuông, bẹt và hình chữ V. Đèn được làm hoàn toàn bằng tay và đều là “hàng độc nhất vô nhị”. Sự biến đổi không thể đoán trước của nước men khiến cấp độ của màu sắc, độ bóng, phản quang… của Lustre hoàn toàn khác biệt đến mức không thể tìm thấy bất kỳ chiếc đèn nào có màu sắc giống nhau.

Đèn Void Một trong số những bộ sưu tập đèn tâm đắc nhất của Tom Dixon. Đèn gồm kiểu dáng cơ bản và mini với ba màu: thép bóng, đồng đỏ và đồng thau.

ca1a4246a42674a053accb12b91c7091
Đèn Void được xem là biểu tượng của phong cách sành điệu thượng lưu, nên thường được các bar rượu xa hoa sử dụng để khẳng định đẳng cấp riêng.

afceef6c02e940e938fbce8a526f0a52Đèn Void nhẹ nhàng thắp sáng khu vực lounge siêu sang của ngôi nhà Johnnie Walker ở Thượng Hải.

Đèn Mirror ball – Bộ sưu tập đèn Mirror Ball được sáng tạo để đánh dấu sự kiện Tom Dixon thành lập công ty riêng vào năm 2002. Mô phỏng chiếc mũ độc đáo của các phi hành gia, chùm đèn được làm từ polycarbonate plastic mạ kim chân không để tạo ra bề mặt crôm sáng bóng, có khả năng phản chiếu và khuếch tán ánh sáng.

718da6b0fded34ceaa806f761415f6c4

Sofa Bean – Tom Dixon thiết kế sofa Bean với các đường lún cong như một dấu chân in trên cát. Theo ông, kiểu dáng này có tác dụng kích thích trí não và khả năng tương tác cộng đồng, giúp mọi người cảm thấy nhẹ nhõm để thoải mái hàn huyên khi ngồi trên sofa Bean

34d0e75fb81ddba03d7ba0939696f6b5Ghế S – Không gì thích hợp để mở đầu sự nghiệp thiết kế nội thất của Tom Dixon hơn chiếc ghế S. Ít ai biết biểu tượng quyến rũ này được bện bằng các ống cao su tái chế trong lần đầu tiên ra mắt vào năm 1989.

71d2a16e51317303701d092f6b4604425d988db3500aa3359e3cde6de48741f2Hàng loạt phiên bản mới nhất của ghế S đã được ra đời với nhiều chất liệu màu sắc khác nhau nhưng kiểu dáng tuyệt hảo, sức sống mãnh liệt và vẻ đẹp trẻ trung của chiếc ghế vẫn vẹn nguyên trong lòng người hâm mộ qua nhiều thế hệ.

Chiếc ghế Fan – Mong muốn đem những hình ảnh về đất nước, văn hoá, truyền thống và con người vào các tác phẩm của mình, Tom Dixon đã đưa những biểu tượng thất truyền của Anh quốc vào một sứ mệnh hồi sinh mới, và chiếc ghế Fan là ví dụ cụ thể. Đem nguyên mẫu chiếc ghế Windsor cổ điển của Anh phối hợp với tạo hình của chiếc quạt xếp trên tay các quý cô vào thế kỷ 18, để tạo ra một chiếc ghế mang phong cách hiện đại. Có lẽ chỉ Tom Dixon mới dám nghĩ ra và làm được điều đó.

8ea70197a14e33cf183b13271b963320Bàn Rock table -Nổi tiếng với khả năng ứng dụng công nghệ và kỹ thuật cao nhưng Tom Dixon rất yêu thích các chất liệu tự nhiên, đặc biệt là các loại vật liệu mang màu sắc của địa phương và những đất nước ông đã đi qua. Ông đã sáng tạo nên những chiếc bàn chế tác từ đá cẩm thạch – một trong những vật liệu nguyên thuỷ nhất trên trái đất. Chiếc bàn Rock Table tuyệt đẹp mà bạn đang ngắm nhìn ở trên, được khai thác chọn lọc tại một rừng đá cẩm thạch nổi tiếng ở Ấn Độ. Để phù hợp với những hoa văn nguyên thuỷ của thiên nhiên, chiếc bàn được lắp ghép đơn thuần chỉ với các phiến đá.

0668f289cfd8891a4eeb42bba3d16d6b

Bàn Flash – Tám năm sau ngày bộ sưu tập đèn biểu tượng Mirror Ball ra đời, những chiếc bàn Flash xuất hiện trên thị trường để hoàn thiện ý tưởng phát triển dòng sản phẩm nội thất phản quang của Tom Dixon. Mặt bàn là một tấm gương đồng láng bóng với chân bàn làm bằng thép mạ đồng thau, nhằm nhân đôi hiệu quả phản chiếu ánh sáng.

c1031d6be7d23f945ed8b3be84e87241Ghế Scoop Một chiếc ghế thoải mái nhất tại bàn ăn, đó là Scoop. Nệm ghế được đúc khuôn êm ái và chân ghế có nhiều chất liệu cho khách hàng lựa chọn, nhưng loại chân ghế ăn khách nhất là các loại làm từ gỗ sồi và đồng đỏ sáng bóng.

3303cec31f2d087182bd55f1e6443db1Bàn spot – Mải mê theo đuổi kỹ thuật tiên phong trong thiết kế, nhưng những tác phẩm của Tom Dixon lại lấy cảm hứng từ những điều bình dị nhất trong cuộc sống hàng ngày. Ông đã táo bạo làm ra một loạt bàn có hình dáng y hệt những chiếc chảo trong nhà bếp. Để thực sự giống với những lòng chảo tráng men không dính, bề mặt bàn cũng được tráng một lớp men thuỷ tinh – một chất liệu khá mới không chỉ ở màu sắc khác biệt mà còn ở độ bền đáng kinh ngạc. Bàn chỉ có một chân duy nhất được thiết kế bằng chất liệu gang đúc thành hình tay cầm thanh mảnh nhưng chắc chắn.

9df0b9d7f5fcea34c7792857d1d88699

f0e82c96c96eb3096b0c8c49cd75e1d4

Ghế Fresh Fat – Lấp lánh như thuỷ tinh, chiếc ghế Fresh Fat được uốn thủ công từ những cuộn nhựa plastic PETG bền bỉ. Chiếc ghế gợi nhớ đến danh hiệu của Tom Dixon: “nhà thiết kế xương sống”, hay còn gọi là nhà thiết kế cấu trúc; bởi sản phẩm được kiến tạo bền vững từ trong cốt lõi với kỹ thuật đột phá và chất liệu đáng tin cậy.

 3c32158b3264e79e0f4e47eaf61265f0

5bd63f11faa021b324583ef638fc5aabGhế Pylon – Đúng như tên gọi Pylon (có nghĩa là ngọn tháp), chiếc ghế của Tom Dixon có kết cấu đan xen cao ngất ngưởng. Được ghép bằng những thanh thép mỏng và hỗ trợ đắc lực bởi kỹ thuật hàn tinh vi, ghế có khả năng chịu lực lớn dù kiểu dáng cực kỳ mảnh mai. Tác phẩm vĩ đại này được sản xuất toàn bộ bằng tay và là thiết kế yêu thích của Tom Dixon cho hãng Cappellini vào năm 1992.

Có người nói Pylon là phiên bản nội thất của biểu tượng Effiel nước Pháp, người khác lại cho rằng trông chiếc ghế y hệt đường dây của một cột điện cao thế. Có rất nhiều nhận xét khác nhau xoay quanh chiếc ghế này, nhưng tất cả đều đồng ý rằng Pylon là một tác phẩm nội thất thú vị nhất mà họ từng thấy.

52e80f23cb53019c09a3fc7cd9e90e00be80b1f94fb88779056a4dd99ba7aeb9Ghế bành Wingback – tiếp tục là một trong những thiết kế tôn vinh những tác phẩm thuộc thế kỷ 18 của Anh quốc. Mang bóng dáng của những chiếc ghế quý tộc, khung ghế Wingback được làm bằng gỗ bạch dương (loại gỗ truyền thống đặc trưng của nước Anh) và nệm ghế nhồi bông gòn tự nhiên.

1dfb75f7d8c93b405245a3b147f3dd41

Ghế thư giãn Bird là một mẫu thiết kế theo phong cách Pop Art được Tom Dixon sáng tác vào năm 1991 cho hãng Cappellini vào năm 1991. Đúng với tinh thần nổi loạn của Pop Art và tên gọi Bird, chiếc ghế có cấu trúc cong khác thường và sẽ trông như đầu của một con chim nếu được lật úp trở lại.

Ý tưởng độc đáo, kiểu dáng phi thường, ghế Bird thể hiện trí tưởng tượng không giới hạn và tinh thần vươn đến sự tự do trong thiết kế của Tom Dixon.

dbd5664fbe70e0d0cfdf49c20bbb5403

a99abf1aa30f7d71a3bc39d344f21811

6eb74c15e48cf28bbbfea971ea6314f5

Ghế Bird đặt trong không gian kiến trúc đương đại.

ghế Tall – Triết lý sáng tạo của Tom Dixon là sự tìm tòi vượt ra ngoài khuôn khổ và cả những nguyên tắc chuẩn mực để tạo nên những cái mới chưa từng có. Thiết kế của ông có thể lập dị như chiếc ghế Tall với lưng cao đến bất thường. Và chính sự kỳ quặc của chiếc ghế đã thu hút sự chú ý của đông đảo khách hàng và cả những tên tuổi lão làng trong ngành thiết kế.

Nổi bật theo cái cách không cần phải che giấu, ghế Tall đã khơi dậy trong khách hàng khát khao được sở hữu để khẳng định cái tôi mạnh mẽ của họ. Tác phẩm hiện đang chễm chệ trong rất nhiều biệt thự và những căn hộ cao cấp tại các thành phố thời thượng nhất thế giới.

Những ai có định kiến rằng ghế Tall chỉ thích hợp để trưng bày trong những buổi triển lãm chứ không thực tế, sẽ phải rút lại suy nghĩ của mình khi nhìn thấy những không gian sắp đặt hài hoà với sự hiện diện của Tall.

cc6a3b7a5d5306fe62500e6da458693b

b8dd943a2c03af5594b02c3f774066c5

ghế bar Chỉ một chiếc ghế bar đơn giản của Tom Dixon cũng hàm chứa sự chăm chút tinh tế trong từng chi tiết, từ bề mặt ghế mang hình chiếc lá cho đến chân ghế mảnh nhưng vững chãi, được sơn phết bằng kỹ nghệ màu loang tỉ mỉ, cân chỉnh khéo léo từ mảng tối ở phần tiếp đất cho đến các sắc độ nhạt dần ở trên cao.

e3dc97d565a80670f543264e8e29d392

4a1e8d65aa3fd6d3ce09e64f5a9e8f8b

Ghế Link Easy Trông như ngai vàng của nhà vua hơn là một chiếc ghế, Link Easy có bộ khung bệ vệ được căng bằng dây thép và kết nối gọn ghẽ trong các mối hàn kỹ lưỡng. Ghế được thiết kế linh hoạt với bộ nệm tháo rời để có thể sử dụng trong nhà và cả ngoài trời.

Bàn Link Những chiếc bàn Link với độ rộng hẹp và chiều cao khác nhau, nhưng đều có điểm chung là sự mạnh mẽ tiềm ẩn trong kiểu dáng tinh gọn. Chế tác từ nhôm đặc nguyên khối, bàn Link được đánh bóng bằng tay để có bề mặt đen nhẵn. Link rất thích hợp để sử dụng làm bàn phục vụ những món nướng BBQ.

ece34bca4d8689d6ef7087001ec70fb3

Tổng hợp: Thanh Thủy – Theo Sài Gòn Tiếp Thị