Kinh nghiệm Anh quốc về phương thức PPP trong hạ tầng công cộng

100

Mô hình PPP (Public – Private Partner) là hợp tác công – tư, trong đó nhà nước cho phép tư nhân cùng tham gia đầu tư vào các dịch vụ hoặc công trình công cộng của nhà nước. Với mô hình này, Nhà nước sẽ thiết lập các tiêu chuẩn về cung cấp dịch vụ và tư nhân được khuyến khích cung cấp bằng cơ chế thanh toán theo chất lượng dịch vụ. 

ppp

Theo kinh nghiệm của Anh cho thấy, phương thức PPP có thể coi là sự lựa chọn tốt hơn so với các phương thức lựa chọn khác. Mô hình PPP có nhiều ưu điểm nhờ sự kết hợp giữa các nỗ lực, thiết kế và sự đổi mới trong hoạt động dịch vụ; chia sẻ rủi ro và việc cung ứng dịch vụ bền vững.

PPP sử dụng việc khuyến khích tư nhân xuất phát từ các lý do: Cung cấp dự án một cách đầy đủ chi tiết, đúng hạn và nằm trong hạn định ngân sách; Cung cấp dịch vụ trong cả thời gian dịch vụ dài; Tăng việc giám sát kết quả và quản lý của nhà cung cấp vốn tư nhân để bảo đảm việc tuân thủ theo các hợp đồng và nghĩa vụ dịch vụ nợ của nhà thầu.

Ưu điểm của PPP thể hiện ở chỗ có khả năng phát triển những dịch vụ cơ sở hạ tầng mới; Giá trị của đồng tiền dựa trên hiệu quả trong đấu thầu, xây dựng và vận hành; Chất lượng dịch vụ được tăng lên và cải tiến thông qua việc sử dụng của khối tư nhân và các khuyến khích về năng suất.

Bài học rút ra từ kinh nghiệm thực tiễn của các nền kinh tế mới nổi khi áp dụng PPP là: PPP cần phải được thiết lập với sự bền vững dài hạn, có ước tính và cân nhắc đến giá trị của đồng tiền. PPP được xem như mối quan hệ thương mại lâu dài giữa khu vực công và tư nhân, không phải chỉ là những giao dịch mua hoặc bán một lần. Phát triển PPP một cách đúng đắn cần mất nhiều thời gian.

Từ kinh nghiệm của Anh cho thấy tại Việt Nam, phát triển phương thức PPP cần phải được thiết lập với sự bền vững dài hạn, có ước tính và cân nhắc đến giá trị của đồng tiền. Các yếu tố để dự án thành công là: Phân tích kỹ tính khả thi của dự án; lựa chọn đối tác tư nhân có năng lực cao; thiết kế dự án và hợp đồng tốt, không thực hiện dự án PPP một cách gấp gáp, phát triển dự án có thể mất tới 3 năm trước khi vấn đề tài chính được đảm bảo và công đoạn xây dựng được bắt đầu.

Theo kinh nghiệm của một số nước trên thế giới, có ít nhất hai lĩnh vực mà mô hình PPP có thể phát huy hiệu quả, đó là các dự án không thể hoặc khó áp dụng phương pháp cổ phần hóa và các dự án mà Nhà nước không thể tham gia trực tiếp. Đó là các dự án về sản xuất và phân phối điện, đường cao tốc, giao thông đô thị, dịch vụ cảng, cấp nước và các dịch vụ công cộng.

Theo Báo Xây dựng