Tọa đàm với các chuyên gia Pháp – Việt về quy hoạch đường sắt đô thị tại Hà Nội

81

Kienviet.net – Ngày 15-3-2013, tại hội trường Trung tâm Văn hóa Pháp (24 Tràng Tiền, Q.Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã diễn ra buổi tọa đàm với chủ đề Hạ tầng giao thông công cộng và Quy hoạch đô thị. Tọa đàm do ông Emmanuel Cerise, Đồng giám đốc Dự án hợp tác phát triển đô thị Hà Nội – Ile-de-France và cũng là Đại diện vùng Ile-de-France (Pháp) tại Hà Nội, chủ trì, cùng với ông Emmanuel Cerise còn các chuyên gia về  quy hoạch, đã có nhiều năm  giảng dạy, nghiên cứu  quy hoạch đô thị và  tham gia dự án mở rộng, hiện đại hóa  hệ thống đường sắt đô thị Paris. Về phía Việt Nam có KTS Nguyễn Mạnh Cường, KTS đã tham gia nghiên cứu chính bản quy hoạch Hà Nội đã được phê duyệt  năm 1998, KTS Ngô Trung Hải – Viện trưởng Viện Kiến trúc, Quy hoạch Đô thị & Nông thôn – Bộ Xây Dựng  và ông Lê Vinh – Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội. Buổi tọa đàm thu hút sự quan tâm của không chỉ kiến trúc sư, các chuyên gia quy hoạch đô thị mà còn thu hút sự tham gia của nhiều bạn trẻ. Các đại biểu tham gia thảo luận về trường hợp của Hà Nội, nơi có nhiều tuyến đường sắt đô thị đang được nghiên cứu hoặc triển khai xây dựng.

Sau khi giới thiệu các vấn đề: Tàu điện ngầm có góp phần nâng cao giá trị của các khu vực trong đô thị hay không? Kiến trúc và Quy hoạch các nhà ga tàu điện, phối hợp giữa các dự án giao thông và quy hoạch đô thị. Các diễn giả đã trả lời các câu hỏi về những ý kiến lo ngại quanh việc đặt ga C9 tại Hồ Hoàn Kiếm, những vấn đề phát sinh khi thi công xây dựng tầu điện ngầm và vai trò của các tuyến đường sắt đô thị có ảnh hưởng thế nào trong việc thay đổi diện mạo Thủ Đô, vấn đề tài chính cho các dự án đường sắt đô thị đắt đỏ ? KTS Nguyễn Mạnh Cường cho biết: trước năm 1981, các bản quy hoạch Hà Nội hầu như không  đặt ra đường sắt đô thị. Những tuyến đường sắt đô thị thực sự mới có mặt tại bản quy hoạch  Hà Nội phê duyệt năm 1998. Điều đó lý giải phần nào những e ngại của xã hội về tầu điện ngầm và ga tầu ven hồ Hoàn Kiếm – vì thực tế hầu hết chúng ta chưa có nhiều hiểu biết, kinh nghiệm về phương tiện giao thông mới mẻ này.

Là những chuyên gia đến từ Paris, nơi có lịch sử phát triển đường sắt đô thị hàng trăm năm nay và không ngừng mở rộng, tiến hóa, các chuyên gia Pháp cho chúng ta biết những cơ hội tăng cao giá trị bất động sản, cơ hội thương mại những khu vực chung quanh ga tàu điện ngầm. Ngay cả khi giưới chủ đất đòi hỏi đền bù giá cao cho các diện tích TP thu hồi làm ga, chính quyền thành phố cũng đồng ý với điều kiện: sau khi tuyến đường hoàn thành, Thành phố sẽ tăng thuế kinh doanh hoặc tăng tiền nhượng quyền khai thác khi các dịch vụ thương mại gia tăng nhờ đi lại thuận tiện …Giới chủ đất đã lặng lẽ rút các đòi hỏi vô lý. Lo ngại về các khoản đầu tư lớn, KTS Ngô Trung Hải đưa ra một ví dụ: Có nhà đầu tư Úc đề nghị  đầu tư nguyên một tuyến đường sắt đô thị Hà Nội, đổi lại họ được khai thác 100 Ha đất trong khu đô thị mới hình thành có ga trung tâm của tuyến đường sẽ làm. Kinh nghiệm này thực ra cũng không mới mẻ gì, ngay tại Hà Nội đầu thế kỷ 20, hệ thống tầu điện đã được hình thành bằng tự cân đối ngân sách. Tòa thị chính cho phép Công ty tàu điện khai thác  các khu đất hai bên đường xây nhà bán lấy tiền phát triển, Hà Nội đã có 41Km tàu điện mà thành phố không phải đầu tư một xu nào. Các chuyên gia  cho biết  tại Paris có những ga tầu điện ngầm có tới 15 tầng sử dụng đa năng: giao thông, thương mại và giải trí … như vậy sẽ rất đa dạng nguồn vốn đầu tư, tuy vậy họ cũng đã khuyến nghị Hà Nội cần quan tâm đến thiết lập các phương tiện giao thông khác như xe buýt, BRT, đường sắt nhẹ, đồng thời cũng cần cho công chúng biết việc thi công đường ngầm kéo dài, gây phiền toái đến sự đi lại và cần có biện pháp an toàn.  Cuộc tọa đàm kéo dài 2 giờ đã cho nhiều thông tin giá trị và cũng cho thấy người Hà Nội cần nhiều thông tin liên quan đến các dự án đường sắt đô thị, các thông tin liên quan cần phổ biến rộng rãi, đầy đủ  hơn vì đây là vấn để cả xã hội quan tâm, không chỉ riêng các nhà quản lý hay chuyên môn bàn thảo.

Bài và ảnh: KTS Trần Huy Ánh