Hải Phòng: Chưa khai thác đã lo suy thoái!

125

Qua khảo sát, lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2016 của thành phố Hải Phòng cho thấy, thời gian qua có khá nhiều dự án, công trình được xây dựng từ đất mặt nước ven biển. Cho dù việc mở rộng quy mô khai thác, sử dụng quỹ đất này là mục tiêu của thành phố trong thời gian tới, tuy nhiên, việc chuyển đổi, khai thác còn chưa tương xứng với tiềm năng, quỹ đất này đang đứng trước nguy cơ suy thoái.

Chưa khai thác tiềm năng

Thời gian qua, có một số dự án, công trình lớn xây dựng từ phần đất mặt nước ven biển điển hình như tại Cát Bà có Khu hậu cần nghề cá Trâu Châu, diện tích 20,5ha xây dựng từ đất mặt nước ven biển nuôi trồng thủy sản; dự án đường Tùng Dinh quy mô 5,2ha; dự án nuôi trồng thủy sản ven biển quy mô 115 ha; trung tâm hậu cần nghề cá 20 ha. Ngoài ra còn có cảng Tây Bắc Đình Vũ. Như vậy, số diện tích được khai thác, chuyển đổi so với tiềm năng, quỹ đất mặt nước ven biển của thành phố vẫn chưa tương xứng.

Theo đề tài “Đánh giá tổng quan tiềm năng, sử dụng quản lý đất ngập nước ven biển” của nhóm nghiên cứu  Viện Tài nguyên-Môi trường biển thì với quỹ đất ngập nước của thành phố Hải Phòng khá lớn, có nhiều lợi thế phát triển đa ngành và phát triển đa dạng sinh học. Nhưng, phần lớn diện tích đất chủ yếu được khai hoang, phát triển sản xuất nông nghiệp, trồng rừng ngập mặn; nuôi trồng thủy sản trong đầm, nuôi nước mặn và đánh bắt thủy sản tự nhiên; sản xuất muối; xây dựng công trình ven bờ, phát triển cảng và giao thông thủy, khai thác cát, phát triển du lịch… Phần lớn đây là những dự án, công trình manh mún, nhỏ lẻ, trong khi lợi thế, tiềm năng chưa được phát huy, khai thác hiệu quả thì quỹ đất này lại đang đứng trước nguy cơ suy thoái.

3639617520130307101834531

Phố cũ Tam Bạc (Hải Phòng), mất đi vẻ thơ mộng vốn có.

Theo báo cáo của Sở Tài nguyên-Môi trường thành phố Hải Phòng, mỗi năm, các dự án trên thải ra sông, biển hàng nghìn tấn chất thải sinh hoạt, nhiên liệu, cặn dầu, nước rửa tàu lẫn chất thải rắn, mạt kim loại, sơn và các chất tẩy rửa trong quá trình hoạt động. Hậu quả  là môi trường ở khu vực cửa sông, trầm tích đáy sông lượng tồn dư chất bảo vệ thực vật cao hơn giới hạn cho phép. Nhiều khu vực đất ngập nước ven biển đứng trước nguy cơ không thể khai thác, sử dụng. Đơn cử như địa hình đảo Cát Bà – Hạ Long – Long Châu độc đáo, đẹp và đặc sắc nhờ các ngấn hàm ếch, các hang luồn tại chân vách đá vôi được tạo ra trong quá trình biến đổi địa chất trên biển lâu dài. Nhưng với sự dâng cao của mực nước biển sẽ làm ngập chìm các dạng dị hình này.

Quy hoạch, kế hoạch khai thác đều thiếu quản lý

Vấn đề sở hữu đất và mặt nước ở vùng bờ chưa rõ, bị chi phối bởi Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường,… Quy hoạch vùng bờ chưa rõ ràng, chưa có các phân khu chức năng. Hiện nay, vùng ven biển được phân cấp quản lý, sử dụng cho các ngành, địa phương và cộng đồng sử dụng theo không gian. Mỗi loại hình hoạt động lại do cơ quan chủ quản quản lý. Tham gia quản lý vùng bờ biển có ngành du lịch, chính quyền địa phương khai thác, quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch, giải trí; ngành nông nghiệp quản lý rừng ngập mặn và việc khai thác, nuôi trồng thủy sản. Thực tế, việc quy hoạch, phân khu chức năng sử dụng cho từng vùng bờ ven biển vẫn chưa có. Nên dẫn đến thực trạng trong cùng vùng biển, cùng lúc diễn ra nhiều hoạt động như du lịch, công nghiệp, vừa khai thác cát vừa nuôi trồng thủy sản. Điều đó, phát sinh mâu thuẫn lợi ích phát triển như vùng biển Cát Bà, đó là sự mâu thuẫn giữa yêu cầu phát triển du lịch với hoạt động nuôi trồng thủy sản; rồi tình trạng bồi tụ vùng Cảng Hải Phòng.

Thực tế này đòi hỏi cần có khung pháp lý quản lý, sử dụng quỹ đất hợp lý, phù hợp với mục tiêu phát triển, bảo vệ môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, lâu dài theo cách hướng ra biển.

Đất ngập mặt ven biển của Thành phố Hải Phòng là 24,58 nghìn héc-ta, chiếm diện tích nhiều nhất là đất ngập triều cao với hơn 12,4 nghìn héc-ta, đất ngập triều trung gần 6 nghìn héc-ta và đất ngập triều thấp gần 6,2 nghìn héc-ta. Khu vực đất ngập nước ven biển còn có các bãi cát biển ven đảo, các bãi bồi cát không ngập triều chắn ngoài cửa sông và 24 nghìn héc-ta đất ngập nước thường xuyên ven biển là những lòng sông, luồng lạch, các áng, vùng, vịnh quanh đảo.