Hối lộ thần linh

457

Kienviet.net – Vậy là tháng giêng, tháng cao điểm của mùa lễ hội, sắp đi qua. Như mọi năm, cứ sau mấy ngày nghỉ Tết là nhân dân cả nước nao nức bước vào mùa lễ hội. Các cổng chùa dù lớn hay nhỏ, ở trong nội thành hay ngoại thành, ở gần hay xa… đều nườm nượp người đến chiêm bái, dâng hương, lễ Phật. Hàng ngàn vạn người đổ về các lễ hội truyền thống như Lễ hội Đống Đa, hội Chùa Hương, hội Gióng, hội Lim, hội Cổ Loa, lễ hội Đền Trần, hội xuân Yên Tử, hội chùa Bái Đính, hội Phủ Dày, hội Phết, hội chọi Trâu, hội chùa Côn Sơn-Kiếp Bạc, lễ hội Đền Hùng.v.v. và v.v…

Theo thống kê của Bộ VHTT&DL, thì hiện cả nước một năm có khoảng 8.900 lễ hội lớn nhỏ, mà trong đó, có đến hơn 7000 là lễ hội dân gian. Như vậy tính ra trung bình mỗi ngày ở nước ta diễn ra 3 lễ hội.

Lễ hội là một truyền thống văn hóa tín ngưỡng tốt đẹp của dân tộc ta đã có từ hàng ngàn năm. Lễ hội thường có hai phần, phần lễ và phần hội. Đi lễ, là để thỏa mãn nhu cầu tâm linh, chiêm bái, dâng hương… cầu cho thần linh phù hộ độ trì cho cuộc sống của mình thêm nhiều điều tốt lành và bớt đi những nỗi sầu muộn, khổ đau kể cả lỗi lầm. Đi hội là để tham gia sinh hoạt văn hóa cộng đồng, để gặp gỡ, giao lưu, để được thưởng thức hay trực tiếp tham gia tái hiện lại những di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc như hội cướp Phết, chọi Trâu, hội Lim.

59_21_1325646812_43_le hoi mua xuan _3_

Trước đây, khi đất nước vừa ra khỏi chiến tranh, cuộc sống còn rất nghèo, nên việc tổ chức lễ hội cũng diễn ra ở quy mô vừa phải, giản dị, tiết kiệm. Người đến lễ hội với tấm lòng thành kính, không lễ lạt phô trương. Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của kinh tế đất nước, đời sống người dân được nâng cao, lễ hội cũng được tổ chức quy mô hơn, hoành tráng hơn và cũng tốn kém nhiều lần hơn. Bây giờ đi lễ không chỉ có người già, mà đủ mọi lứa tuổi, thành phần xã hội. Đặc biệt là những người trẻ, công chức viên chức nhà nước và các doanh nhân. Phần lớn trong số đó đi lễ hội là để cầu tài lộc. Để mong kiếm được nhiều tiền, chóng thăng quan tiến chức. Đồ lễ bây giờ không đơn giản là thẻ hương, nải chuối, đĩa xôi mà là vàng mã, là hoa quả đắt tiền nhập ngoại, là rượu tây, là những xếp bạc màu xanh. Họ đi lễ thuê người dâng lễ và cả người khấn thuê ?! Những tượng Phật chùa Bái Đính, đầu rùa ở Văn Miếu-Quốc Tử Giám và ở rất nhiều nơi khác, bị người ta nhét từng nắm tiền lẻ để mong cầu tài lộc. Ở hội Khai Ấn Đền Trần, hàng trăm người, trong đó có rất nhiều công chức, dẫm đạp, chen nhau để dành giật mua bằng được lá ấn “thăng quan, thăng chức”. Nhiều trò bạc bịp diễn ra ở các lễ hội để lừa đảo, trấn lột công khai khách hành hương. Ngay tại hội Lim, người ta cũng đua nhau ném tiền  khi các liền chị liền anh đang ngân nga say đắm câu hát giao duyên.

0-chuahuong

Lễ hội là truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc đang bị biến tướng. Nhu cầu thỏa mãn tâm linh đang bị thị trường hóa. Nơi tổ chức lễ hội thì lấy mục đích kinh doanh làm tối thượng, chặt chém du khách từ cái phiếu gửi xe cho đến thẻ hương, chiếc bánh. Người đi lễ thì dùng tiền, đồ lễ để tìm mọi cách cầu mong thần linh cho mình được vinh hoa phú quý, phát tài phát lộc!

Một GS của Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam đã nhận xét về tình hình lễ hội hiện nay trên báo Tiền Phong số gần đây: “ Lễ hội là một phần của xã hội. Những tiêu cực xảy ra đang phản ánh hiện thực mặt bằng văn hóa xã hội Việt Nam”. Và ông cho rằng: “ Các lễ hội có đặc điểm chung là sản phẩm của cộng đồng, sinh ra nhằm đáp ứng nhu cầu tinh thần của người dân chứ không phải để phục vụ quan quyền!”.

Mong sao lễ hội sớm trở lại chân giá trị vốn có của nó, để truyền thống văn hóa dân tộc mãi được tôn vinh!./.

KTS Phạm Thanh Tùng