Cơ hội học hỏi của các KTS bên ngoài trường học

158

Khoảng cách từ trường học đến thực tế : 

Trước những năm 1970, các KTS , KS thiết kế sáng tác bằng bút chì , hoàn thành  nội dung thì chuyển cho các họa viên can bằng  một loại bút kẹp mực với độ  dầy mỏng tạo nét vẽ khác nhau , mực đen mài và lọc bằng bông….Nhiều họa viên rất tài hoa , nhất là các vị lớn tuổi , có nhiều năm kinh nghiệm công tác , họ dùng bút can họa các hình vẽ rất tinh xảo – làm nhiều người có bằng cấp cao  vẫn rất nể trọng . Có KTS mới ra trường say sưa với những mái nhà tranh , liếp đan nên vẽ một bộ vách bằng tre nên vẽ cẩn thận lắm, anh bỏ ra hàng tuần để tỉa từng nan tre trên bộ liếp cửa. Ít hôm sau , KTS nhận lại bản vẽ gốc của mình từ tay một người họa viên già , kèm theo lời mắng mỏ gay gắt “ Tôi không hiểu anh học được những gì  để vẽ ra những thứ làm mất thời gian vô nghĩa như thế này “ Chàng sinh viên năm ấy giờ đã già lắm nhưng vẫn nhớ mãi bài học đầu đời của mình .

Trong dân gian ngành xây dựng ai cũng biết các KTS vẽ một  công trình có đủ mặt bằng , mặt đứng , mặt cắt …Ông thủ trưởng vốn là anh bộ đội rất gan dạ nhưng chưa từng biết qua nghề kỹ thuật mắng  chàng KTS tội nghiệp : “tôi yêu cầu anh vẽ một cái nhà , sao anh vẽ tới ba cái thế kia “ …cũng có thể câu chuyện nói phóng lên , nhưng sự thật là các KTS diễn đạt ý tưởng của mình đôi khi quá chú ý đến chuyên môn mà chưa quan tâm đến những yếu tố kinh tế , văn hóa xã hội khác. Hồi những  năm 1980 , có vị GS –KTS người Đức đến khoa Kiến trúc – Đại học Xây dựng Hà Nội nói chuyện với sinh viên . Ông nói trong các trường Đại học VN , các KTS được đào tạo có chương trình giảng dạy tương đương với các nước Châu Âu (cũng có ý ngoại giao thôi) …Nhưng các KTS thiếu hẳn kỹ năng trình bầy phương án. Các bản vẽ kỹ thuật rất phức tạp chỉ nên trao đổi với đồng nghiệp, còn với các nhà quản lý, các chủ đầu tư thì cần cách diễn đạt khác. Thay vì phân tích các góc nhìn hình học chính xác bằng đường kẻ tẻ nhạt, nêm mô tả những dãy nhà có hình hài mềm mại và mầu sắc hấp dẫn, dễ hiểu. Bởi lẽ những người có quyền quyết định công trình được xây dựng hay không họ không có nhiều thời gian tìm hiểu các khía cạnh kỹ thuật phức tạp…Có lẽ những nhận định  vào thời điểm ấy là mới mẻ thì sau 20-30 năm kỹ năng trình bầy các bản vẽ bắt mắt của các KTS ta đã có những bước tiến rất dài, nhất là được hỗ trợ bởi các kỹ xảo đồ họa. Tuy vậy nếu bình chọn một công trình xây dựng kiến trúc để giới chuyên môn tâm phục khẩu phục là điều không dễ. Còn  sai sót trong hồ sơ thiết kế chi tiết thì vô cùng nhiều và ở đâu cũng sẵn.

Thập kỷ 1990 rộn ràng chính sách mở cửa, nhưng  các KTS trong trường vẫn vẽ các đầu cột, thiết kế quán hoa, nhà ga, trường học, công viên …Nhưng khi phân công về các đơn vị sản xuất, họ vô cùng lúng túng trong việc lập một hồ sơ thiết kế cho khu nhà ở tạm cho công nhân, hay không biết xoay sở ra sao khi thực hiện những công việc quản lý vận hành một đơn vị xây dựng nhỏ hoặc chỉ đạo kỹ thuật một công trình quy mô khiêm tốn …

Cho đến hôm nay , nhiều  vị quản lý các đơn vị tư vấn thiết kế hôm nay có chung một nhận định là các KTS mới ra trường đều cần có một thời gian đào tạo lại. Các diễn đàn đào tạo KTS có nhiều thảo luận , nhưng tình trạng các đơn vị phải  đào tạo lại  vẫn rất phổ biến. Vậy là sau  nhiều chục năm, khoảng cách những hiểu biết trong nhà trường với thực tiến cuộc sống phải chăng không được rút ngắn chút nào ?

Các KTS tham gia hoạt động tình nguyện

Từ năm 2011, lần đầu tiên Hội KTS Việt Nam tổ chức tôn vinh Ngày Kiến trúc Việt Nam 27-4,mục tiêu lớn nhất là thu hút sự quan tâm của xã hội đối với Kiến trúc  và phát huy vai trò, trách nhiệm của giới KTS đối với cộng đồng.

Tại các trường đại học Xây dựng Hà Nội , Đại học Kiến trúc HN , ĐH Phương Đông , Đại học Đà Nẵng …Các bạn Sinh viên khoa Kiến trúc, quy hoạch đã thường xuyên tham gia các hoạt động tình nguyện .

Các sinh viên khoa Kiến trúc – ĐH Xây dựng Hà Nội và ĐH Phương Đông đã tổ chức thành công các đợt hoạt động tình nguyện, thiết kế, xây dựng không gian Xanh tại sân chơi – NVH cụm 3 A phường Hạ Đình . Hoạt động của các sinh viên tình nguyện đã được các bạn trẻ tại địa phương, các thành viên CLB sống Xanh phường Hạ Đình . Các bạn SV Đại học Công Đoàn còn hỗ trợ tổ chức  liên hoan các CLB sống Xanh tại các phường Hạ Đình , Giáp Bát, Thượng Đình.

Tham gia hoạt động tình nguyện, các bạn SV kiến trúc cũng có cơ hội tiếp cận và phát hiện  những tâm tư nguyện vọng của bà con để có những tác phẩm là đẹp cho không gian cuộc sống, tăng thêm tình thân hữu trong cộng đồng dân cư đô thị . Các bạn cũng thu nhân được những bài  học cụ thể về  sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường, ý thức tiết kiệm tài nguyên, tái dụng vật liệu cũ ….

Ảnh: Đội sinh viên tình nguyện tham gia xây dựng sân chơi Hạ Đình

Ngay trong thời gian nghỉ hè năm 2012 , các bạn đã tập hợp thành những nhóm , cùng với các thầy cô giáo , các chuyên gia , KTS trong nước và quốc tế  đến gặp gỡ  bà con của 8 cụm dân cư Hạ Đình  đi thực địa , khảo sát , phát hiện những không gian chung còn bỏ hoang hoặc các KGCC đang xuống cấp . Nhiều sáng kiến của bà con đã được các KTS thể hiện bằng bản vẽ , hồ sơ thiết kế để làm cơ sở xây dựng ngân sách đóng góp và trao đổi với các cấp quản lý địa phương chấp thuận .

Kết quả là các phương án thiết kế tôn tạo nâng cấp 8 nhà văn hóa của 8 cụm dân cư , Khu lưu niệm danh nhân văn hóa Đặng Trần Côn , phương án thoát nước úng ngập và hàng rào kết hợp dàn hoa trang trí đảm bảo an toàn lối đi dạo ven hồ đã được bà con nhất trí đánh giá cao để đưa vào thực hiện . Thông qua hoạt động tình nguyện , các KTS đã  hình thành ý thức có trách nhiệm xã hội của  mình , rèn luyện kỹ năng tiếp xúc nắm bắt  mong muốn của khách hàng – tập thể cộng đồng dân cư . Khả năng giao dịch , xây dựng hồ sơ thiết kế thi công , lập dự toán và tổ chức thi công thực hiện . Sau đây là những ý kiến của các bạn sinh viên tham gia đợt hoạt động tình nguyện kết hợp học hỏi thực tế hè 2012

 

Trần Huy Ánh

Phạm Minh Giang

Sinh viên năm cuối khoa Kiến Trúc và Quy Hoạch trường Đại Học Xây Dựng Hà Nội

“Tôi rất thích và thường xuyên tham gia các hoạt động xã hội. Năm 2012, tôi  chương trình cải tạo không gian xanh ở Hạ Đình cùng các bạn SVTN của trường ĐHXD. Tôi có thực hiện một phương án chỉnh trang lại 1 nhà văn hóa của cụm dân cư số 4, phường Hạ Đình. Sau gần 1 năm tham gia  chung tay cùng cộng đồng cải thiện không gian công cộng trong khu dân cư, Tôi có thêm nhiều kinh nghiệm thực tiến rất lý thú và bổ ích mà không được biết đến khi học trong ghế nhà trường…Ví dụ như được  gặp gỡ nói chuyện với người dân, thu thập ý kiến, dánh giá hiện trạng, đưa ra các phương án cải tạo phù hợp. Cũng như được làm việc với các kiến trúc sư dày dặn kinh nghiệm cũng tạo cho bản thân nhiều cơ hội và định hướng nghề nghiệp hơn cho sau này. Hiện tại dự án vẫn đang tiếp tục phát triển, và tôi cùng những người bạn sinh viên của mình vẫn sẽ tiếp tục tham gia với mục tiêu vì xã hội và cả vì trải nghiệm nghề nghiệp cho bản thân mình”

Vũ Xuân Sơn

Sinh viên khoa Kiến trúc & Quy hoạch trường ĐHXD

“Sau một thời gian tham gia  các chương trình như cải tạo không gian công cộng cùng cộng đồng tai phường Hạ Đình, festival học sinh tại các trường PTTH quận Cầu Giấy-HN,… tôi cảm thất thật sự thích thú và học hỏi được rất nhiều điều về xã hội cũng như kiến thức chuyên ngành. Với tư cách là đội trưởng đội SVTN khoa Kiến trúc & Quy hoạch thật sự tôi nhận thấy sinh viên kiến trúc ngoài việc học lý thuyết trên lớp thì việc va trạm xã hội, tham gia làm việc cùng với các KTS là vô cùng cần thiết để có thể phát triển toàn diện được cả “đức lẫn tài”, chính vì vậy rất cảm ơn các thầy , các KTS tình nguyện và Trung tâm “Action for the city” đã tạo ra môi trường học tập, rèn luyện tuyệt vời ấy!

Xem thêm hình ảnh trong bài tại đây:

KTS Trần Huy Ánh