Vật liệu làm đường GTNT có thành phần vỏ trấu

353

Thời gian qua ở huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long, một số xã đã sử dụng hỗn hợp xi măng + cát + trấu để làm đường giao thông nông thôn. Với giá thành thấp, phương pháp này được nhiều địa phương khác đến học hỏi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tranh cãi về việc có nên triển khai đại trà hay không.

Ý tưởng từ dân

Ông Nguyễn Thanh Nhã, Bí thư Đảng ủy xã Tích Thiện, huyện Trà Ôn kể lại, vào khoảng giữa năm 2010 lúc đó ông là Phó Chủ tịch UBND xã phụ trách về kinh tế. Một lần qua huyện Vũng Liêm, thấy người dân ở đây làm sân, nền giếng, đường vào nhà bằng xi măng, cát trộn với vỏ trấu, ông nghĩ bụng sao mình không về thử làm đường trong ấp theo cách thức này.

Kết cấu bê tông sử dụng vỏ trấu.

Lúc đầu về bàn với lãnh đạo xã và bà con, cũng có người đắn đo nhưng cũng không ít người đồng ý vì nhu cầu bức xúc đi lại của người dân. Sau khi chuẩn bị các giải pháp, tháng 7/2010 xã Tích Thiện bắt tay vào thực hiện 800m đường giao thông đầu tiên bằng kết cấu xi măng + cát + trấu tại ấp Cây Gòn bề rộng 1,6m, dày 7cm. Nhưng kết cấu đã được chế lại thành tỷ lệ một bao xi măng, 6 thùng cát (loại thùng sơn) và 6 thùng trấu. Với 800m đường, khối lượng sử dụng là 310 bao xi măng, 103 khối cát và 350 bao trấu, tổng chi phí 32.500 nghìn đồng. “Nếu làm bằng bê tông cốt thép thì chi phí phải gấp 3 lần. Đã qua 27 tháng sử dụng, tuyến đường này có lượng xe lưu thông và người qua lại rất nhiều nhưng chất lượng vẫn rất tốt”, ông Nhã cho biết thêm.

Học tập kinh nghiệm trên, tháng 5/2012 xã Phú Thành làm 2.700m đường GTNT của ấp Mái Dầm và 496m tại ấp Phú Sung. Xã Lục Sĩ Thành cũng làm 1.130m đường giao thông tại ấp Kinh Ngay. Những ngày qua, nhiều địa phương khác cũng đã liên tục đến học tập các xã để dự kiến triển khai tại địa phương mình.

Khuyến cáo của các cơ quan chuyên môn

Ông Nhã cho biết, kinh nghiệm trong việc thực hiện đường giao thông theo kết cấu xi măng + cát + trấu là phải ngâm trấu ít nhất 12 tiếng trước khi đưa vào sử dụng, nền đường phải đảm bảo chắc, không bị lún, không ngập nước; độ dày mặt đường ít nhất là 0,7cm; trong quá trình trộn phải đều, không lỏng, không khô và một công trình chỉ duy nhất một người đứng máy để đảm bảo trộn đều.

Là địa phương làm sau, ông Nguyễn Tấn Tân, Phó Chủ tịch UBND xã Lục Sĩ Thành chia sẻ kinh nghiệm thêm, sau khi làm xong mặt đường chờ khoảng 15 phút mặt đường hơi ráo thì rải tiếp một lớp lót xi mang cát theo tỷ lệ 1 bao xi măng + 6 thùng cát để mặt đường láng, không thấm nước. Ở phía dưới nền đường, tốt nhất nên trải một lớp nylon để chống thấm từ dưới lên.

Vừa qua, Sở GTVT Vĩnh Long đã lập tổ khảo sát, lấy mẫu tại hiện trường để kiểm tra chất lượng những tuyến đường GTNT ở huyện Trà Ôn được làm theo kết cấu mới này. Ông Trần Văn Na, Phó Giám đốc Sở GTVT Vĩnh Long, nhận định ưu điểm của loại kết cấu này là giá thành trước mắt giảm so với đường làm bê tông cốt thép, giải quyết nhu cầu đi lại của người dân. Các kỹ thuật thi công, vật liệu cũng đơn giản, dễ kiếm. Tuy nhiên, qua khảo sát cũng cho thấy một số nhược điểm là chưa xác định được tuổi thọ công trình, các tiêu chuẩn thông số kỹ thuật như cường độ nén, cường độ chịu uốn, độ hút nước… so với kết cấu bê tông xi măng chênh lệch khá xa. “Chúng tôi khuyến cáo chỉ nên sử dụng kết cấu này cho đường dân sinh, hộ gia đình nối ra các đường giao thông khác. Không nên triển khai xây dựng đường liên ấp, liên xóm”, ông Na nói.

Cùng quan điểm trên, thạc sỹ Nguyễn Đức Trọng – Trường Đại học GTVT cơ sở 2 cho rằng, việc sử dụng sản phẩm của trấu trong kết cấu xi măng đã được nghiên cứu khá nhiều nhưng việc sử dụng nguyên chất trấu trong hỗn hợp này thì chưa được triển khai. Ông Trọng cũng cho rằng, hoàn toàn có thể sử dụng kết cấu này cho đường GTNT nhưng chỉ cho các phương tiện nhẹ như xe máy, xe thô sơ lưu thông. “Quan trọng là phải đảm bảo các yếu tố kỹ thuật như không xây dựng trên nền đất bị thấm nước, việc chống thấm phải được làm kỹ”, ông Trọng nói.

  Phan Tư

 – Thạc sỹ Nguyễn Đức Trọng – Trường Đại học GTVT cơ sở 2:  So sánh giá thành là khập khiễng

Nói việc dùng hỗn hợp xi măng + cát + trấu để làm đường GTNT rẻ hơn 3 lần so với kết cấu bê tông cốt thép là khập khiễng. Bởi việc so sánh phải đặt trong điều kiện đồng đều về chất lượng, tuổi thọ, tổng các chi phí.

Với đường có thành phần vỏ trấu người dân chỉ mới tính giá vật liệu, chứ chưa tính các giá thành khác như nhân công, máy móc.

 – Ông Nguyễn Thanh Nhã – Bí thư Đảng ủy xã Tích Thiện (H.Trà Ôn):  Đáp ứng nhu cầu trước mắt

Ai cũng biết làm nhà ngói thì tốt, đẹp hơn làm nhà tranh, nhưng trong những điều kiện nhất định, thời gian, thời điểm nhất định người dân buộc phải làm nhà tranh để ở. Trong khi nguồn kinh phí do Nhà nước hỗ trợ để xây dựng đường GTNT hiện nay khó khăn, nếu chờ thì phải 5 năm nữa người dân mới có đường đi. Làm đường theo cách này có thể độ bền không lâu nhưng cũng đáp ứng nhu cầu trước mắt. Trong 5 năm chờ đợi làm đường bê tông cốt thép thì đường bê tông dạng này cũng góp phần quan trọng cho dân đi lại và phát triển kinh tế.

                                                                                                            Phan Tư (Ghi)

 – Ông Nguyễn Trực – Giám đốc Trung tâm tư vấn và kiểm định xây dựng (Sở Xây dựng Vĩnh Long): Nhiều đề tài nghiên cứu về vỏ trấu

Có rất nhiều đề tài khoa học nghiên cứu về vỏ trấu như: các nhà nghiên cứu thuộc Trường Đại học Bath và Dundee, cùng với các cộng sự ở Ấn Độ đang phát triển loại xi măng thân thiện với môi trường từ việc sử dụng các vật liệu thải như vỏ trấu.

Ở Ấn Độ, có thể sản xuất silic điôxít từ quá trình đốt vỏ trấu để trộn vào xi măng. Tại Mỹ nhóm nghiên cứu của tập đoàn CHK cho biết, kết quả nghiên cứu cho thấy, trong bê tông nếu thêm tro vỏ trấu sẽ cứng chắc hơn và có khả năng chống xâm thực cao hơn.

Tại Việt Nam có đề tài Nghiên cứu tận dụng phế phẩm nông nghiệp làm vật liệu xây dựng của tác giả Vũ Thị Bách sử dụng vỏ trấu nung ở nhiệt độ 950C sử dụng làm phụ gia cho xi măng đạt hiệu quả cao. Ngày 10/5/2004 Bộ Xây dựng đã có Quyết định ban hành tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 311: 2004 về “Phụ gia khoáng hoạt tính cao dùng cho bê tông và vữa: SILICAFUME và TRO TRẤU NGHIỀN MỊN”.

Tiêu chuẩn này quy định yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử cho các loại phụ gia silic và tro trấu nghiền mịn. Với hỗn hợp ximăng, cát, trấu hiện tại chưa có nghiên cứu, hay đề tài khoa học nào đánh giá kết quả sử dụng loại vữa này về tính chất cơ lý như độ bền nén, tính chất kháng uốn, độ hút nước, độ chống thấm… và thời gian tồn tại của vỏ trấu trong hỗn hợp…

Tuy nhiên những con đường cũng đã được đưa vào sử dụng hơn hai năm qua hiện đang tồn tại, tạm ổn định và sẽ tồn tại thêm một thời gian nữa.

P.T

Theo Giaothongvantai