Tìm giải pháp khôi phục nguyên trạng chùa Trăm Gian

109

Các nhà khoa học đang khẩn trương vào cuộc, tìm giải pháp nhằm khôi phục nguyên trạng các hạng mục bị xâm hại ở chùa Trăm Gian (huyện Chương Mỹ, Hà Nội). Tuy nhiên, liệu có thể khôi phục được di tích này như ban đầu được hay không là vấn đề mà nhiều người đang băn khoăn, lo lắng.

Ngoài hai hạng mục là nhà tổ và gác khánh bị xâm phạm, còn một hạng mục nhỏ nữa tại chùa Trăm Gian cũng bị làm mới đó là bậc đá trước tòa tiền đường. TP Hà Nội đang khẩn trương vào cuộc nhằm khôi phục nguyên trạng các hạng mục này. Tuy nhiên, liệu có thể khôi phục được di tích này như ban đầu được hay không là vấn đề mà nhiều người đang băn khoăn, lo lắng.

Ngay sau khi vụ việc được phát hiện, các chuyên viên của Viện Bảo tồn di sản đã có mặt tại hiện trường để xem xét, đánh giá về các hạng mục được xây mới và các cấu kiện cũ đã bị tháo dỡ. Viện trưởng Viện Bảo tồn di sản Tiến sĩ Lê Thành Vinh khẳng định, phần lớn các cấu kiện chính bị dỡ ra từ nhà tổ, gác khánh của chùa Trăm Gian đều được giữ nguyên trạng. Nhiều cấu kiện đã xuống cấp, chẳng hạn như các cột gỗ đã bị rỗng ruột. Tuy nhiên, nhiều cấu kiện vẫn có thể tái sử dụng được. Với những cấu kiện đã hư hỏng, chúng ta có thể chế tác những cấu kiện tương tự, do hoa văn của những cấu kiện này vẫn còn rõ nét. Một điều may mắn nữa là hiện nay các cơ quan chức năng vẫn lưu giữ được rất nhiều hồ sơ về chùa Trăm Gian. Trước khi xảy ra sự việc này, do một số hạng mục của chùa Trăm Gian đã xuống cấp nghiêm trọng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã lập dự án tu bổ, tôn tạo di tích chùa Trăm Gian. Trong đó, ba hạng mục dự kiến được tu sửa gồm: nhà tổ, gác khánh và nhà thiêu hương. Nhưng do tình hình kinh tế khó khăn, cho nên thành phố chưa bố trí được nguồn kinh phí đầu tư cho dự án vào năm 2011 như dự kiến. Tuy nhiên, hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công tu bổ chùa Trăm Gian vẫn được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cất giữ. Chính vì vậy, hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công này sẽ là tài liệu quan trọng để khôi phục các công trình đã bị tháo dỡ.

Theo Tiến sĩ Lê Thành Vinh, khó khăn lớn nhất đặt ra là các cấu kiện khi dỡ xuống không được đánh số đúng quy trình. Vì thế, việc khảo sát, đánh giá hàng nghìn kết cấu này sẽ phải tốn nhiều thời gian, công sức hơn. Mặc dù vậy, nhìn chung, việc phục hồi không quá khó khăn. Song, việc khôi phục 100% như nguyên gốc là không thể. Ðây là nguyên tắc chung của công tác tu bổ. Các nhà chuyên môn chỉ có thể phục hồi sát với nguyên gốc nhất.

Như vậy, chùa Trăm Gian sẽ được phục hồi gần như nguyên trạng. Tuy nhiên, theo khẳng định của  Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Quang Long, việc khôi phục sẽ mất nhiều chi phí, công sức hơn so với việc triển khai dự án. Ðây cũng là một bài học đắt giá về việc buông lỏng công tác quản lý các di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn.

GIANG NAM